"THOÁT TRUNG" HAY THOÁT KHỎI SỰ TRÌ TRỆ CỦA CHÍNH MÌNH?

Có một bài viết dưới dạng phỏng vấn ông tiến sỹ Nguyễn Nhã, được đăng trên VNExpress.net và một số báo khác với tiêu đề: ‘Cơ hội thoát Trung ngàn năm có một’. Bài viết đã thu hút được khá nhiều sự chú ý của dư luận mà đa số theo tôi thấy là đồng tình, cái đồng tình này rất dễ hiểu bởi dư luận vốn mang sẵn tâm lý "bài Trung", "ghét Trung" thì khi có một cái "tương tư" như vậy ("thoát Trung") dễ dàng "gật cái rụp" không cần nghĩ nhiều.

Dù chỉ là một bài báo thôi nhưng tôi cho đó là vấn đề nghiêm trọng, nhất là khi sau bài báo ấy lại nổi lên một phong trào mà tạm gọi là "Thoát Trung Luận". Vì sao tôi cho đó là vấn đề nghiêm trọng? Vì như chúng ta biết tư duy ảnh hưởng đến hành động, mà tư duy "thoát Trung" và tư duy "đấu tranh với Trung" thì khác nhau hoàn toàn.

"Thoát" là hành động sử dụng một hoặc tổng hợp nhiều phương cách nhằm vượt ra khỏi hiện trạng bị kìm kẹp. Bởi vì ở trong vòng kìm kẹp nên chủ thể thường có phản ứng vùng vẫy một cách thụ động hoặc bấu víu vào bất cứ thứ gì có thể.

Nếu chúng ta mang tư duy "thoát" thì cũng dễ dẫn đến các hành động thường thấy khi nghĩ mình đang trong vòng kìm kẹp tức là "có phản ứng vùng vẫy một cách thụ động hoặc bấu víu vào bất cứ thứ gì có thể", đó mà một điều vô cùng tai hại trong hoan cảnh của chúng ta bây giờ. Còn "đấu tranh" là hành động đương đầu và tìm phương cách vượt qua các vấn đề đang gặp phải một cách chủ động. Đó mới là tư duy xuyên suốt mà chung ta cần.

Lại nói về bài phỏng vấn ông Nhã được đăng trên các báo, ngay tiêu đề đã có vấn đề "Cơ hội thoát Trung ngàn năm có một", phải chăng cả ngàn năm qua Việt Nam bị lệ thuộc vào Trung Quốc để bây giờ ông Nhã nhìn thấy cơ hội "thoát"? Đừng làm Lê Lợi, Quang Trung phải buồn, vì họ chỉ sống cách chúng ta mấy trăm năm thôi.

Cái gọi là "thoát Trung" chỉ xứng đáng 2 lần có mặt trong lịch sử Việt Nam ta thôi, lần thứ nhất là một ngàn năm Bắc thuộc, lần thứ hai là hai mươi mốt năm dưới ách đô hộ giặc Minh còn lúc này VN là một đất nước độc lập toàn vẹn lãnh thổ, có nhà nước, có pháp luật và được các quốc gia khác công nhận.

Người ta (ông Nhã) lý luận rằng "thoát Trung" ở đây là "thoát khỏi sự lệ thuộc về mặt kinh tế", khi được hỏi "lệ thuộc về mặt kinh tế như thế nào?", thì người ta (những người theo chủ thuyết Thoát Trung Luận) đáp rằng vì kim ngach xuất nhập khẩu của Việt Nam và Trung Quốc quá lớn. Rằng Việt Nam lệ thuộc vào những nguyên vật liệu và hàng hóa nhập từ Trung Quốc, rằng Việt Nam nhập rất nhiều hàng vào Trung Quốc.

Quái lạ, nhập khẩu hàng của Trung Quốc nói Việt Nam lệ thuộc đã đành, Việt Nam xuất khẩu đi cũng cho là bị lệ thuộc thì Tôn Đại Thánh cũng chào thua. "Lệ thuộc" được định nghĩa là "theo một ai đó vì bị cưỡng ép hoặc vì họ nắm giữ sự tồn vong của mình". Trên cơ sở định nghĩa đó, lệ thuộc trong kinh tế xuất hiện khi sự khan hiếm hạn chế hành vi lựa chọn của các chủ thể kinh tế ở mức cao nhất, nói trắng ra là độc quyền, nghĩa là ta buộc phải nhập hàng của họ (vì họ độc quyền mặt hàng này) và cũng buộc phải xuất hàng cho họ (vì họ là thị trường duy nhất).

Việt Nam hoàn toàn có thể chọn nhập hàng "thay thế" từ một đối tác cung cấp khác, cũng hoàn toàn có thể tìm kiếm thị trường xuất khẩu thay thế thị trường Trung Quốc, điều rõ ràng là không ai bắt ép chung ta phải giao dịch và giao dịch khối lượng lớn với Trung Quốc cả.

Việc xuất nhập khẩu với Trung Quốc đơn giản là hành vi lựa chọn tự nhiên trong kinh tế mà thôi, chúng cần nguyên liệu giá rẻ, nhập của Trung Quốc, chúng ta cần thị trường gần và dễ tính chúng ta xuất khẩu sang Trung Quốc. Còn vì sao chúng ta cần hàng giá rẻ, nguyên liệu giá rẻ, vì sao chúng ta cần thị trường gần, thị trường dễ tính thì câu trả lời nằm ở trình độ phát triển kinh tế của chúng ta.

Đâu đó cũng nổi lên những lý lẽ đại loại như "thỉnh thoảng Trung Quốc không chịu nhập hàng, các xe chở nông sản ùn ứ ở của khẩu, bà con nông dân điêu đứng" hay "Trung Quốc đang cố thâm nhập và lũng đoạn kinh tế Việt Nam".

Khi Mỹ áp thuế chống bán phá giá với các mặt hàng thủy sản và các mặt hàng khác thì Việt Nam cũng điêu đứng vậy thôi, Việt Nam đang lệ thuộc Mỹ chứ?. Khi Việt Nam gia nhập WTO thì cũng phải đối mặt với việc các công ty đa quốc gia sẽ dở miêng cá lớn nuốt cá bé, Việt Nam sẽ ra khỏi WTO chứ?

Câu chuyện làm ăn kinh tế là câu chuyện của lợi nhuận và rủi ro, chúng ta không thể đòi hỏi lợi nhuận mà không chấp nhận rủi ro được. Rủi ro là tất yếu, quan trọng là hạn chế và xử lý nó như thế nào thôi. Âm mưu lũng đoạn thì cũng là rủi ro vậy, đừng nghĩ ai cũng nai tơ để mình ngồi lên đầu người ta.

Trung Quốc làm bậy ngoài biển đáng lẽ ta tập trung đáp trả tương thích trên biển thì ta lại đòi nghỉ làm ăn buôn bán, chẳng khác nào ăn vạ cả, nghe buồn cười lắm. Riêng chuyện kinh tế, nếu thấy làm ăn với Trung Quốc không có lợi, có khả năng tìm được đối tác khác thị trường khác tốt hơn, bền vững hơn thì cứ thế mà tiến hành, còn như xét thấy làm ăn có lợi thì cứ làm ăn, miệng mồm hét "bài" rồi "thoát" nghe ấu trĩ vô cùng.

Cứ làm ăn với nhau thì gọi là "lệ thuộc" thì Việt Nam lệ thuộc hàng chục nước, và có "thoát Trung" thì cũng sa vào vòng tay êm ái của nước khác mà thôi. Tái khẳng định là Việt Nam chẳng có lệ thuộc gì Trung Quốc mà phải thoát cả, cái mà Việt Nam cần thoát là gì?

Thứ nhất là thoát cái tư duy nhược tiểu cứ hở chút thì tự coi mình là con khỉ trong lồng nhà người ta, với cái tư duy đó thì chẳng bao giờ chúng ta thoát ra được ai cả, không ngã bên này thì cũng nghiêng bên khác. Muốn thành cường quốc thì phải tư duy như cường quốc đã.

Thứ hai là thoát khỏi sự trì trệ của chính mình, trong kinh tế có khái niệm "phân khúc thị trường" (cho cả cung và cầu), bởi vì sự trì trệ của chính chúng ta nên mới phải chọn "phân khúc thấp" mà anh hàng xóm quý hóa của chúng ta vô tình làm sao lại là vua của phân khúc thị trường đó.

Tóm lại, từ bỏ ngay cái ý nghĩ "thoát Trung" ấu trĩ đi, với cái tư duy "thoát" ấy, mà không ít người đã đòi bấu vào Mỹ, rồi 10, 20 năm nữa ông Nhã lại phải viết bài "cơ hội ngàn năm để thoát Mỹ"

BIÊN ĐỘ CỦA SỰ NGU DỐT?

Bài viết này tôi đặt tên dựa theo tựa một cuốn sách của chú Đông La "Biên Độ Của Trí Tưởng Tượng". Chú Đông La có lý giải về tên cuốn sách đó rằng "bởi tưởng tượng luôn phải dựa trên nên tảng tri thức, nên nó luôn có biên độ nhất định", ngược lại với điều đó, tôi cho rằng sự ngu dốt là không có biên độ vì nó chẳng dựa trên cái gì cả.

Gần đây, Trung Quốc liên tục thực hiện những hành vi leo thang căng thẳng ở Biển Đông, phía chúng ta cũng lần đầu tiên thực sự công khai những căng thẳng đó với dư luận trong và ngoài nước, song song đó là các biện pháp tương thích đáp lại các hành vi của Trung Quốc.

Một trong những biện pháp ấy, không thể không tính đến đấu tranh pháp lý, vì vậy việc nghiên cứu cơ sở pháp lý về chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa và Biển Đông không còn là câu chuyện riêng của giới hàn lâm mà trải đầy trên mặt báo.

Vì nhu cầu cấp thiết của đất nước, vì độ nóng của dư luận, dễ hiểu vì sao báo giới lại ồ ạt khai thác chủ đề này, tuy nhiên, bên cạnh những bài phân tích thấu đáo rõ ràng cũng không thiếu những bài viết mà tác giả chỉ xào nấu qua lại cho có, những bài viết đấy làm cho thông tin trở nên tù mù, rối rít. Thậm chí, một số bài viết đã cho thấy biên độ của sự ngu dốt là âm vô cùng.

Trước khi chúng ta lội theo dòng ngược của tri thức, chúng ta đi thử theo dòng chảy của nó. Câu chuyện chủ quyền về mặt pháp lý là một câu chuyện phức tạp, một trong những khía cạch rất quan trọng của nó là lịch sử chủ quyền, khía cạnh này rất nhiều người đã phân tích rõ, đi kèm với những bằng chứng lý lẽ không thể chối cãi.

Nhưng một điều mà chưa mấy ai làm đó là trải trước mặt độc giả dòng thời gian đơn giản nhất về lịch sử chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa và Biển Đông. Tôi thử.

Các mốc thời gian về chủ quyền của Việt Nam đối với HS, TS:

Mốc đầu tiên, từ thế kỷ 17, đây là một cột mốc mơ hồ khi HS, TS mới chỉ xuất hiện dưới dạng ghi chép ở nhiều tài liệu cổ đều nói về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa như là Bãi Cát Vàng vạn dặm trên Biển Đông và việc Nhà nước cử đội Hoàng Sa ra khai thác các quần đảo này.

Mốc thứ hai, vào năm 1816,  mốc này là quan trọng và là đỉnh cao khi vua Gia Long sai quân lính ra quần đảo Hoàng Sa cắm cờ Việt Nam và tuyên bố chủ quyền.

Mốc thứ ba, thời kỳ Pháp thuộc, Pháp nhân danh Việt Nam tiếp tục quản lý hai quần đảo qua việc cử tàu chiến tuần tiễu để đảm bảo an ninh. Năm 1933, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định quy thuộc quần đảo Trường Sa vào tỉnh Bà Rịa. Pháp cũng tách quần đảo Hoàng Sa ra khỏi tỉnh Nam Nghĩa và đặt vào tỉnh Thừa Thiên và cho một đơn vị đóng quân ở đó. Chủ quyền danh nghĩa vẫn thuộc Nhà Nguyễn.

Mốc thứ tư, cách mạng tháng tám 1945 thành công, Pháp, Nhật bị đánh đuổi, vua Bảo Đại trao ấn kiếm lại cho chính phủ VNDCCH, VNDCCH kế thừa toàn bộ lãnh thổ của nhà Nguyễn, gồm cả TS, HS.

Mốc thứ năm, Hiệp Định Giơ - Ne - Vơ các nước nhất trí với nhau những điều khoản cơ bản, trong đó có: Các nước tham dự hội nghị cam kết tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của  Việt Nam (dĩ nhiên kế thừa HS - TS). Đại diện cho Việt Nam ký Giơ - Ne - Vơ là VNDCCH (Chính phủ quốc gia Việt Nam từ chối không ký), như vậy chủ quyền HS, TS khi đó thuộc VNDCCH.

Mốc thứ sáu, từ năm 1955, Việt Nam Cộng Hòa được thành lập, từ chối tổng tuyển cử, tiếp nhận lãnh thổ trao trả của Pháp, tuyên bố chủ quyền với HS, TS. Quyền kiểm soát thực tế thuộc về VNCH.

Mốc thứ bảy, từ năm 1975, VNCH bại trận, Tổng Thống VNCH Dương Văn Minh bàn giao lại tất cả cho VNDCCH, VNDCCH kế thừa toàn bộ lãnh thổ của VNCH (bao gồm TS, HS).

Có thể thấy, Việt Nam đã đặt chủ quyền của mình lên Hoàng Sa, Trường Sa khi mà chưa có bất kỳ quốc gia nào tuyên bố chủ quyền 2 quần đảo đó, và từ đó đến nay Việt Nam (và đại diện cho Việt Nam là Pháp trong thời Pháp thuộc) liên tục tuyên bố chủ quyền, thực hiện quyền chủ quyền và phản đối các hành vi xâm phạm.

Chủ quyền của VN đối với HS, TS là không thể chối cãi. Mọi hành vi của nước khác tác động đến HS - TS mà chưa có sự cho phép của VN đều là hành vi xâm phạm. Điển hình là các vụ Trung Quốc dùng vũ lực đánh chiếm một số đảo của Việt Nam ở các năm 1946, 1965, 1974, 1988.

Pháp lý là lĩnh vực rất cần sự rõ ràng, và hơn bao giờ hết chung ta cần rõ ràng, việc một số nhà báo xào nấu các bài viết liên quan, đưa ra những thông tin nhập nhằng chồng chéo là một điều vô cùng tại hại.

Đã xuất hiện ngày càng nhiều những bài viết như thế thậm chí là xuất hiện cả những xuyên tạc lịch sử cũng như sa đà vào những chi tiết thừa không cần thiết, điển hình là ca ngợi thái quá VNCH đi đến đòi vinh danh này nọ, hay như có nhà báo nhắc tên đảo Song Tử Tây rồi mở ngoặc chú thích là Phillipin, những điều đó là quá thừa thãi với con mắt pháp lý, và tác dụng của nó không gì khác là làm nhiễu loạn thông tin.

Hình ảnh dưới đây là một ví dụ tiêu biểu, báo Giáo Dục, tác giả TRẦN SƠN LÂM, có đoạn: "Năm 1974, với sự bật đèn xanh của Mỹ, Trung Quốc đã cất quân xâm lược, đánh chiếm nốt phía Tây quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam thời điểm đó đang do chính phủ Việt Nam Cộng hòa đại diện dân tộc Việt Nam quản lý chờ ngày tổng tuyển cử thống nhất đất nước theo Hiệp định Geneva năm 1954 mà chính Trung Quốc cũng tham gia ký kết, nhiều quân nhân Việt Nam Cộng hòa đã hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc trước ngoại bang."

Thứ nhất, VNCH chưa bao giờ là đại diện cho dân tộc Việt Nam, nó được sinh ra mà không thông qua bất kỳ cuộc bầu cử nào cả.

Thứ hai, năm 1974, VNCH không chờ bất cứ một cuộc tổng tuyển cử nào hết, VNCH đã từ chối tổng tuyển cử năm 1956.

Việc phải rạch ròi những chuyện đó, bởi nó là sự thật, sự thật cần được tôn trọng, đó là nguyên tắc sống còn của lịch sử và báo chí. Chúng ta hoàn toàn vẫn có thể chứng minh được chủ quyền của mình với TS, HS mà không cần mất công đi san phẳng những gai góc của lịch sử, đó là một công việc thừa thãi, không cần thiết, và lại càng làm vấn đề thêm phức tạp, nhiễu loạn mà thôi.

Giữ nguyên những gai góc lịch sử đó thì TS, HS vẫn là chủ quyền không thể chối cãi của Việt Nam, đơn giản vì toàn quốc tế không cần chúng ta trình bày những chuyện đó.

Những hô hào kiểu như "không gọi VNCH là ngụy nữa", "VNCH có chính danh", "VNCH anh dũng giữ đảo"  ... trong lúc chúng ta cần bằng chứng pháp lý, cũng giống như việc người ta mua bánh mỳ kẹp thịt mà lại vào bếp ốp la trứng vậy.

"Chủ quyền đất đai biển đảo thuộc về nhân dân Việt Nam. Các chính quyền có bản chất là ngụy hay không đều có trách nhiệm giữ gìn. Các chính quyền ngụy dựa hơi Pháp Mỹ nhảy vào cướp đoạt giành quản lý một nửa đất nước thì phải có trách nhiệm bảo vệ nó trước sự xâm lược của nước ngoài. Việc làm bảo vệ bằng ngoại giao, quân sự nào đúng thì sẽ được kế thừa, làm sai sẽ phải chịu thêm tội với nhân dân, đất nước và lịch sử.

Tên gọi "ngụy " là muốn nhắc nhở bản chất của chính quyền đó để cảnh cáo các thế hệ mai sau triệt để không bước vào con đường phản quốc báo hại đất nước giống nòi nữa nhưng trên những văn bản pháp lý, ngoại giao chính thức từ xưa đến nay vẫn dùng tên gọi VNCH và do đó nếu có kiện TQ lên tòa án quốc tế thì cũng chẳng có vấn đề gì cả.

Ra tòa thì tùy theo tòa đó có công nhận tư cách chính trị ngoại giao của VNCH trong quá khứ hay không chứ không phải tùy theo Việt Nam có công nhận VNCH có chính danh hay không. Tòa án quốc tế toàn ở những nước thuộc '‘thế giới tự do'’ mà ngày xưa đã từng ủng hộ, hợp pháp hóa VNCH thì chắc chắn không tự dẫm vào đuôi của mình đặt câu hỏi về tính hợp pháp của VNCH. Về phía Việt Nam gọi VNCH là ngụy nhưng trên thực tế vẫn đã chấp nhận tư cách chính trị, ngoại giao, thực thể quản lý một phần lãnh thổ, của VNCH cho nên mới có mấy cái chuyện ngoại giao, đàm phán trong thời chiến tranh như vậy lần này ra tòa có dùng tên gọi chính thức thì vẫn là nhất quán.

Còn nếu tàu vặn vẹo thì chúng ta vặn vẹo lại! Chính quyền dân quốc hay cộng sản của Trung Quốc đã không xem nhà Thanh là chính quyền xứng đáng đại diện cho TQ nên mới lật đổ tiêu diệt tận gốc vậy thì các hiệp ước ngoại giao, chính trị có lợi cho TQ do nhà Thanh ký có bị TQ hủy bỏ, cho là vô giá trị không?

Tóm lại thì tòa án quốc tế, Việt Nam hoặc tàu sẽ không có vấn đề về tư cách chính trị ngoại giao của VNCH trên tòa.

Vậy thì có một số người cứ tiếp tục mè nheo về tên gọi ngụy chỉ có mục đích thực tế là muốn chà đạp lịch sử, trộn cơm với cám bắt các thế hệ mai sau phải ăn và bắt chước làm như ngụy cũng là yêu nước!

Có nhiều bạn ăn học cho lắm vào nhưng giúp thì không nghĩ ra được cái gì hay ho để giúp mà chỉ xoăn xoe phá đám muốn đảo lộn trắng đen dẫm đạp lịch sử, cào bằng giá trị bằng những cái cớ rất vu vơ vớ vẩn! "

Là nhà báo, cái cần nhất là óc phân tích trên nên lương tri trách nhiệm, đất nước đang cần A mà đi viết về B bằng cách xuyên tạc thì ngu là chưa đủ.

Tranh luận về "Xách balo lên và đi" - tiêu chuẩn chân lý vẫn còn thấp.

Những ngày qua, như một phản ứng dây chuyền, Huyền Chíp và cuốn sách "Xách balo lên và đi" nóng lên và lan rộng khắp ngóc ngách internet.

Ban đầu tôi chẳng quan tâm lắm, bởi Huyền Chíp dù tôi đã biết từ lâu qua một số bài báo, nhưng không thật sự ấn tượng, cô ấy đã đi, đã đến, đã trải nghiệm đó là chuyện của cô ấy, lợi lạc gì cô ấy hưởng, tôi sẽ ấn tượng nhiều nếu là ai đó, làm được điều gì đó động trời cho đất nước và xã hội.

Sau khi, một số các trang mang "phanh phui bóc mẽ" những chi tiết phi lý trong cuốn sách của Huyền Chíp, tôi cố gắng tránh xa các thông tin này, bởi những gì tôi nhìn thấy là sự chửi bới quá khích của đa số người tham gia, kinh nghiệm cho thấy chẳng lợi lọc gì khi chen chân vào đám đông đang cực kỳ hung hãn bằng ngôn từ. 

Hôm nay, qua sự giới thiệu của một vài người, tôi có cơ duyên đọc được hai bài viết được đánh giá là "khách quan và có lý lẽ", thứ nhất  là bài Huyền Chip - Hay những lầm tưởng về du lịch bụi của tác giả Rosie Nguyễn và bài Tản mạn xung quanh "xách balo lên và đi" của bạn có tên facebook là Giáo Hoàng. 

Trước hết phải nói là mừng, vì bên cạnh đa số người thích dùng sự gai góc trong ngôn ngữ để che chắn cho vốn hiểu biết nông cạn của mình thì vẫn còn nhiều những người với thái độ ôn hòa đã làm bật lên sự sắc bén trong lý lẽ của họ.

Bài viết này, tôi không đi sâu và câu chuyện của Huyền Chíp, lý do là tôi không quan tâm và vì không quan tâm nên không đủ thông tin để đi sâu, điều tôi muốn bàn ở đây là thái độ bày tỏ quan điểm, cách bày tỏ quan điểm, sự chuẩn xác trong lập luận của các bên. 

Trước hết, nói về bài viết Huyền Chip - Hay những lầm tưởng về du lịch bụi của tác giả Rosie Nguyễn, bài này có một số lỗi ngụy biện :

1. Rosie nói : "Những người nghi ngờ Huyền Chip là những người chưa hiểu gì về cái gọi là đi bụi.", thay vì chứng minh những gì trong cuốn sách viết là xác thực thì người viết lại phủ đầu rằng ai nghì ngờ là thiếu hiểu biết. Đây được gọi là độc quyền chân lý, điều 1: Rosie đúng, điều 2: nếu Rosie sai thì xem lại điều 1.

2. Rosie lập luận rằng "Xin thưa, chỉ có những nước phát triển như Anh, Mỹ, Nhật, Úc mới yêu cầu chứng minh thu nhập/tài sản khi xin visa. .... Còn những quốc gia khác thì hầu như chỉ cần nộp hồ sơ là có thể lấy được. ...Thử xem các nước mà Huyền chip đã đi qua: Kenya, Ethiopia, Tazania... đa phần là những quốc gia nằm dưới cùng trong bảng xếp hạng GDP đầu người thế giới, họ có gì để lo sợ chứ?" 

Như vậy vô tình, người viết đã đưa ra quy luật rằng "cứ nước giàu thì xin Vísa khó, cứ nước nghèo thì xin Vía dễ, Huyền Chíp đi toàn nước nghèo nên xin Visa dễ là đúng rồi", đó chính là lỗi thủ tiêu ngoại lệ kiểu như "cắt thịt người là một tội ác, bác sỹ phẩu thuật cắt thịt người, nên mọi bác sỹ phẫu thuật đều gây tội ác". 

Có phải 25 (?) nước mà HC đã đi qua đều là những nước nghèo? Có phải những nước nghèo đều có thủ tục cấp visa rất đơn giản? Thay vì, trình hộ chiếu, hoặc chứng minh tất cả các nước Huyên Chíp đã đi qua đều có thủ tục cấp Visa rất đơn giản (25 nước là những nước nào, thủ tục cấp visa của mỗi nước ra sao?) thì người viết lại đánh đồng và thủ tiêu các ngoại lệ.

3. Rosie tiếp "Mình thách các bạn trẻ ra đi đấy, cứ liều mạng đi, xem có dám chăng. Cứ thử đi thử đi, để biết có thực sự nguy hiểm không." 

Vấn đề đặt ra là người khác quan ngại về việc, nếu hành động theo thông điệp của cuốn sách "Xách balo lên và đi" thì sẽ gặp "nguy hiểm" bởi vì cuốn sách có những chi tiết mà họ cho là "không đúng sự thật", rõ ràng rằng quan ngai này là chính đáng,  việc phó mặc mọi thứ cho một điều mà chưa biết thực hư là không nên.

Tuy nhiên, thay vì chứng minh sự thật, thì người viết lại "thách" người khác "liều mạng" để "tự chứng minh" xem có "nguy hiểm không", như thế là đã triệt tiêu mục đích tranh luận, "dừng tranh luận nữa, thử đi rồi sẽ biết". Có những người không yêu du lịch, mà yêu sự thật, họ không thể phí thời gian để thử điều họ không yêu thích trong khi tranh luận có thể đạt được điều họ mong mỏi. 

Lại nói đến bài viết  Tản mạn xung quanh "xách balo lên và đi" của bạn có tên facebook là Giáo Hoàng, đây là bài viết được đầu tư khá kỹ lưỡng, tác giả cũng bỏ ra một phần khá dài để dẫn bài với múc đích xác lập sự khách quan của mình khi đưa ra quan điểm tuy nhiên cũng không tránh khỏi các lỗi ngụy biện.

1.  Giáo Hoàng viết :  "Người viết chưa đọc toàn bộ “tác phẩm”, tuy nhiên đã đọc rất nhiều dẫn chứng, trích đoạn, ý kiến phân tích, dữ liệu được công bố trên mạng mà mọi người đã đưa ra, đã chất vấn. Những thông tin thu được đủ nhiều và đủ toàn diện để giúp đánh giá được vấn đề. Những ai không nhìn nhận được tổng quát và khách quan thì thật đáng tiếc vì đó là do hạn chế về tầm nhìn, về nhận thức của người đó."

Người viết thừa nhận rằng chưa đọc toàn bộ tác phẩm, nhưng lại cho rằng những thông tin thu được là đủ để đánh giá toàn diện, và cùng với lỗi "độc quyền chân lý", người viết xem những người mà với cùng những thông tin đó mà không đánh giá được toàn diện vấn đề thì bị hạn chế tầm nhìn và nhận thức.

2. Chính vì "chưa đọc toàn bộ tác phẩm, và thu thâp thông tin mới chỉ "đủ nhiều" nên người viết tiếp tục mắc lỗi : "Không rõ con số 25 nước là có chính xác không vì điều này còn phụ thuộc vào dấu xuất nhập cảnh trên hộ chiếu, tuy nhiên chỉ cần xem các ảnh chụp là đủ biết Huyền Chip có đi lên tới hàng chục nước thật. Mặc dù trên thực tế có thể tới một nước rồi xuất cảnh luôn trong ngày và vẫn tính là một nước, nhưng chi tiết này không quan trọng lắm."

Trong khi chân lý thực sự cần được khẳng định là một con số, tức 25 hoặc một con số khác, bởi vấn đề đang tranh luận là sự thật trong cuốn sách "Xách balo lên và đi", trong cuốn sách này nói rằng Huyền Chíp đã đi qua 25 nước, và nếu như , cho dù người viết (Giáo Hoàng) với ngôn từ ôn hòa có nói "tuy nhiên chỉ cần xem các ảnh chụp là đủ biết Huyền Chip có đi lên tới hàng chục nước thật." thì vẫn là đã đặt nghi vấn trong chuyện này. 

Nếu kết luận là 25 thì Huyền Chíp nói thật, nếu là bất kỳ một con số nào khác, dù được phát biểu với cách nào cũng đều quy kết rằng Huyền Chíp nói dối. 

3. Tiếp theo, người viết đặt ra các nghi vấn "tại sao phải xóa nội dung trong web?", sựu thât về "chi tiết gãy ống đồng", "tại sao không cho xem hộ chiếu?" đi kèm là các lập luận, để các kết luận nghiêng về giả thuyết của mình tuy nhiên mọi chuyện vẫn chỉ dừng lại ở nghi vấn mà chứ thể khẳng định.

Chính trong bài viết cũng nói rằng: "Sự thực như thế nào, chỉ có Huyền Chip mới rõ. Khi em không nói rõ ràng ra mọi việc thì tất cả chỉ biết vậy." thế nhưng lại có đoạn viết : "nội dung trong sách có những điểm được bịa ra như tiểu thuyết", đây là lỗi "chưa chứng minh được nó đúng thì suy ra nó sai, và ngược lại".

4. Phần kết luận Giáo Hoàng viết : "Đi để lấy trải nghiệm để ấm vào thân mình, đã bao nhiêu người làm điều đó mà chẳng viết sách. Còn đi để lấy thành tích về viết sách, tự mô tả mình như một nữ siêu nhân đầy may mắn để hợp thức hóa sự nổi tiếng của bản thân một cách chính thống bằng một quyển sách (ngoài chuyện nổi tiếng lâu nay ở trên mạng), thì điều đó không hay chút nào."

Chưa chứng minh được mệnh đề "động cơ đi du lịch của Huyền Chíp là để viết sách" mà người viết đã vội khẳng định rằng "đi để lấy thành tích về viết sách". Nhưng theo tôi, cho dẫu đi để viết sách thì vẫn cứ tốt, bởi muốn viết sách thì luôn cần trải nghiệm. 

Đi để trải nghiệm đơn thuần tốt, đi để trải nghiệm và chia sẽ trải nghiệm đó cũng tốt, không thể đánh đồng sự chia sẻ trải nghiệm với sự hám danh khi bạn chưa đủ cơ sở lý lẽ để khẳng định điều đó được. 

KẾT LẠI

2 bài viết vừa nêu trên, tuy các tác giả đã cố gắng để sử dụng ngôn từ một cách trung dung, đặt mình dưới cái nhìn khách quan nhưng cuối cũng vẫn chưa đạt được mục đích cuối cùng của phàn biện, nguyên nhân có lẽ bởi tiêu chuẩn chân lý vẫn chưa cao nên chưa đi đến được tận cùng của sự thật, chỉ dừng lại ở nghi vấn và định hướng dư luận theo giả thuyết của chính mình. 

Dù sao, đó thực sự cũng là một khởi sắc. Văn hóa phản biện là điều rất cần trong mọi lĩnh vực của xã hội, mà nhất là trong bối cảnh hiện nay khi mà giới trẻ thường nhận thức một cách cảm tính hơn là  lý tính, khi mà người ta thích nói hơn là thích suy nghĩ, khi mà chửi bị nhầm lẫn thành tranh luận. 

Chuyện phân biệt, kỳ thị vùng miền.

Chúng ta, người Việt Nam, tất thảy đều là nòi giống Lạc Hồng, kỳ thị nhau cũng chính là kỳ thị chính tổ tiên, gốc gác của mình, kỳ thị chính mình. Tuy nhiên, điều đó không phải ai cũng hiểu, và với sự thiển cận, mà sự thiển cận luôn vun đắp lên một cái tôi cao như núi, nhiều người vẫn thích phân biệt và kỳ thị vùng miền.

Đó là vấn đề nức nhối và dai dẳng trong xã hội ta, không khó để bạn bắt gặp cả trên internet và đời thực, có 3 kiểu phân biệt kỳ thị chính :

1. Kỳ thị ngôn ngữ

Nhiều người nghe người từ địa phương khác nói chuyện, họ thấy rằng nó không chuẩn với tiếng phổ thông, nên mới tỏ vẻ "ta đây nói chuẩn, còn chúng mày nói ngọng", gái góc hơn nhiều người còn "buồn nôn, phát ói" với giọng địa phương của người khác.

Thứ nhất, "nói ngọng" là một bệnh chứng trong các bệnh chứng liên quan đến "trở ngại trong giao tiếp bằng tiếng nói" bao gồm câm, nói lắp, nói khó, nói chậm ... Nguyên nhân của nói ngọng có nhiều, sau đây là một số nguyên nhân chính : 

- Do dị tật ở môi, vòm miệng

- Do phanh lưỡi ngắn

- Cử động miệng kém ở trẻ bại não/ Bệnh lý thần kinh

- Nghe kém do dị tật bẩm sinh ở tai

- Nghe kém do viêm tai giữa mãn tính, viêm tai xương chũm.

Người mắc chứng nói ngọng là một bất hạnh đối với họ, kẻ kỳ thị người nói ngọng là một kẻ vô lương tâm. 

Nhưng bản chất vấn đề chỉ là sự "bất đồng ngôn ngữ" ở mức độ sai lệch về cách phát âm, giọng và điệu của mỗi vùng miền so với cách phát âm "chuẩn" hoặc so với vùng miền khác. Có thể kể ra một số vùng ở miền Bắc thường phát âm N thành L, Ch thành Tr, người Miền Tây thường phát âm R thành G (cá rô => cá gô), người Trung Trung Bộ thường phát âm nguyên âm A thành Ô (đi làm => đi lồm), hay giọng mô tê răng rứa của người Bắc Trung Bộ.

Thứ hai, việc nói giọng đia phương là thói quen, tập quán của địa phương đó, không có chuyện xấu tốt mà là nên hay không nên sửa, cần hay không cần sửa. Theo tôi thì nên sửa nhưng không nên bỏ, sửa để phù hợp với yêu cầu của cuộc sống (giao tiếp, nghiên cứu, làm việc ....) nhất là cách phát âm sai, tiếp đó là cách dùng từ , và không nên bỏ để giữ bản sắc địa phương mình, có câu "chém cha không bằng pha tiếng".

Nền tảng văn hóa Việt Nam ta là "văn hóa làng xã", như đã biết, cội gốc nước Việt là nên văn minh lúa nước, người trồng lúa có tập tục làm nhà gần các cánh đồng để tiện cho việc canh tác từ đó lập nên làng xã.

Từ thời xa xưa, làng xã là tổ chức cộng đồng khép kín. Đình làng thờ thành hoàng, tổ chức lễ hội. Lũy tre và cổng làng là điển hình của biên giới và cửa khẩu của “làng gia” với những luật lệ riêng.Gia đình, dòng tộc cũng đóng góp phong phú thêm truyền thống làng xã.

Chính vì thế, làng này với làng kia đã có sự khác nhau chứ đừng nói đến tỉnh này và tỉnh kia, đơn cử như ở chổ quê tôi, ngay trong xã, mỗi làng đều có ngữ điệu nói chuyện đặc trưng, ở làng tôi có câu đồng dao: Đại Đồng nói tiếng đai đai, ăn khoai cả vỏ, ăn chó cả lông, ăn hồng cả hột ... . Đại Đồng là một làng ngay kế làng tôi, thế mà tiếng của họ, người lang tôi mô tả là "đai đai". 

Giọng địa phương là tất yếu của văn hóa làng xã, thiết nghĩ nó chỉ là sự khác biệt, không có tốt xấu, trong thời đại ngày nay, khi lũy tre làng không còn đủ sức níu chân người trẻ, đi ra ngoài, chúng ta nên sửa ít nhất là từ phổ thông, để có thể giao tiếp tốt, làm việc tốt. Còn việc kì thị ngôn ngữ của người khác thì nói thật là rất thiển cận và thiếu hiểu biết về văn hóa dân tộc, cũng như thiếu lịch sự trong hành xử. 

2. Kỳ thị nguồn gốc.

Có những ý kiến đại loại kiểu như : Mình là mình không biết chửi bậy đâu, nhưng từ khi va vào các bạn ở đâu đến thành phố định cư làm mình nhiễm nặng, giờ hễ bức xúc cái gì là văng tục ngay.

Họ tự hào và vỗ ngực "ta đây dân thành phố", "ta đây là dân gốc" còn "chúng là đồ nhà quê", "đồ dân góp, dân pha"

Tôi kể cho các bạn vài mẫu chuyện:

Chuyện thứ nhất : Có một đôi bạn trẻ, một nam một nữ, từ nông thôn lên thành phố lập nghiệp, hôm nọ, với bộ dạng khá nhếch nhác họ vào một cửa tiệm để mua đồ, vốn là người nghèo, thói quen và cũng là buộc phải thế, họ lựa đồ rất lâu vấn đề chung quy cũng vì giá cả.

Khi lựa được món đồ ưng ý, họ mặc cả với bà chủ tiệm, nhưng không thành nên họ không mua, bà chủ khó chịu mỉa mai rằng : Đồ nhà quê !

Nghe thế, cô gái ồ lên nói với chàng trai : Anh có thấy cô chủ này quen không, hình như cô ấy là cháu ông địa chủ độc ác ở quê mình ngày xưa, trông quen lắm anh. 

Cô chủ tiệm nghe thế gắt lên: Đừng nói bậy, ông nội tôi là nông dân, không phải địa chủ.

Nói đến đấy, như vỡ lẽ ra cô chủ tiệm mặt đỏ gay, chết điếng, còn đôi bạn trẻ nháy mắt nhau tinh nghịch rồi đi về. 

Chuyện thứ hai :  Có thằng bé dân thành phố (Hà Nội) nó về quê tôi chơi (Nghệ An), nó ra vườn chơi với dì nó, dì nó đang hái rau, còn nó thì đứng ở rãnh giữa những luống khoai lang, và cất tiếng hỏi : 

- Dì ơi, sao nhà mình không trồng lang mà ăn, con thích rau lang lắm.

Có 3 điều cần nói :

Thứ nhất: Trước khi lên tiếng chửi người khác là "đồ nhà quê", "đồ dân góp" bạn có uốn lưỡi bảy lần, và trong thời gian uốn lưỡi có suy nghĩ xem "liệu ngày trước tổ tiên mình có ở nông thôn, có làm ruộng, có di cư bao giờ chưa nhỉ ?" không ?

Thứ hai: bạn có chắc rằng dân quê đều thô kệch thiếu văn minh, còn dân thành phố thì thanh lịch và thông thái chứ ?

Thứ ba:  Dân thành phố, dân gốc thanh lịch, và thông thái như thế tại sao không mang điều đó truyền lại cho "đồ nhà quê", "dân gop, dân pha" mà lại bị nhiễm các thói xấu rồi đi đổ tại ?

3. Kỳ thị tính cách.

Có những phát biểu kiểu như "dân tỉnh A toàn là bọn thế này, thế nọ", "bọn miền B là loại thế lọ thế chai" ... Họ mới chỉ tiếp xúc với một vài người thuộc vùng miền A và không có thiện cảm, thế là vơ vào cho rằng vùng miền đó ai cũng thế, và rồi ghét, rồi cố chứng tỏ mình đúng, mình có trải nghiệm rồi. 

Những người này làm tôi liên tưởng đến cô Phạm Ngà, cô này phán "trai Việt sex kém hơn trai Tây", tôi đã thầm rủa, chắc cô này đã làm tình với hết thảy trai Việt và tất cả trai Tây thì mới có được cái kết luận bất phàm như vậy . Đó chẳng qua chỉ là trò vơ đũa cả nắm của những người chưa đủ trải nghiệm mà thôi.

Chúng ta không phủ nhận rằng mỗi vùng miền do đặc trưng về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế khác nhau từ đó cũng hình thành nên những nét tính cách "tương đối chung" khác nhau có cả ưu điểm lẫn khuyết điểm.

Lấy ví dụ, người Tây Nguyên thường nổi loạn, phóng khoáng và nhạy cảm ...  vì họ sống ở vùng cao nguyên và có tới 6 tháng mùa mưa để "thả nỗi buồn". Người miền Trung thường rắn rỏi, khô khan, tiết kiệm ... vì họ sống một nơi có khí hâu khắc nghiệt, thổ nhưỡng khô hạn, kinh tế khó khăn ... . Người miền Nam thường thẳng thắn, bộc trực, người miền Bắc thường tế nhị hơn ... .

Đó là cái chung, còn con người tất nhiên mỗi người một khác, không ai giống ai, làm sao bạn hiểu được một người khi chỉ tiếp xúc và rút kết luận từ một người khác cùng vùng miền với người đó ?

KẾT LẠI

Đạo Phật có câu "Áo cà sa không làm nên nhà sư", cũng như thế bạn không thể trở thành người tốt đẹp nếu chỉ là được khoác lên mình cái danh "dân thành phố", "dân gốc", dân tỉnh này, dân miền nọ, nói giọng này giọng khác. Tốt hay xấu đến từ hành động, mà hành động kỳ thị phân biệt vùng miền thì chả tốt chút nào, nó chỉ thể hiện sự thiển cận mà thôi. 

Cũng có câu "kẻ bất hạnh là kẻ có nhiều người để ghét", bạn ghét người khác, người bất hạnh thiệt thòi là bạn, bởi bạn luôn phải khó chịu, tức giận khi gặp, đã thế, lại còn vơ đũa cả nắm để ghét toàn bộ tỉnh, toàn bộ vùng miền, ... thì bất hạnh càng lớn.

Ai đó tốt thì khích lệ phát huy, xấu thì phê bình chỉnh đốn riêng người đó, đó mới là cách của người hiểu biết, còn vơ hết vào để chửi bới kỳ thị chẳng có ích gì cả, lại còn gây mất đoàn kết khi chúng ta đều là đồng bào của nhau, chung dòng chung giống. 

Xa nhà mới hiểu tình cảm gia đình, xa quê hương mới hiểu tình đồng hương, xa tổ quốc mới hiểu tình đồng bào ... lang thang nơi đất khách quê người, bất chợt nghe được có người nói tiếng Việt Nam bất kể là tiếng vùng miền nào, bất kể đó là dân nông thôn hay dân thành phố, bất kể đó là người vùng nào ... lúc đó bạn sẽ hiểu ... nhưng sẽ muộn đấy. 

Đạo Đa Cấp

Chuyện kiếm tiền xưa nay có vô vàn cách và vô vàn nghề nghiệp, nhưng tưu chung thì chỉ xoay quanh một số mô hình cơ bản, theo cái nhìn của tôi thì nó có 3 mô hình chính như sau.

- Mô hình cộng: Mô hình này thường thể hiện dưới hình thức làm thuê, hoặc kinh doanh nhỏ lẻ theo phương châm "lấy công làm lời", theo mô hình này, thu nhập của bạn trong một chu kỳ (tuần hoặc tháng) thường là một khoảng cố định.

Mỗi chu kỳ bạn làm được một khoản A với công sức trực tiếp, sau một khoảng thời gian thu nhập của bạn sẽ là A + A + .... .

- Mô hình xoắn ốc : Mô hình này thường thể hiện dưới hình thức đầu tư tài chính, chứng khoán các kiểu, kể cả đầu tư vào vé số, số đề hay cá độ đá banh, theo mô hình này thu nhập của bạn sẽ lớn lên theo hình xoắn ốc.

Giả sử bạn có 1 khoản A đầu tư mà thu lợi a, thì sau đó bạn lại dùng khoản (A+a) để đâu tư và thu lợi b, cứ như thế vòng quay đồng tiền sẽ ngày càng mở rộng.

- Mô hình nhân : Mô hình này thể hiện dưới hình thức kinh doanh quy mô tương đối lớn, bao hàm cả đa cấp.

Công thức của mô hình này là A * n , trong đó A là giá trị cốt lõi hay giá trị đơn vị, n thể hiện cho quy mô. Tuy vào lĩnh vực khác nhau mà A sẽ khác nhau. Ví dụ:

+ Với Phở 24 thì A chính là một cửa tiệm, càng nhiều cửa tiệm (n càng lớn) thì thu nhập càng cao. Vậy nên chiến lược của công ty này không gì khác ngoài việc làm cho của tiệm của mình trở nên hoàn hảo (hoàn thiện quy trình phục vụ, hệ thống nhận diện ... ) , sau đó mở rộng quy mô.

+ Với Viettel thì A là một khách hàng , càng nhiều khách hàng thì doanh thu càng cao. Cũng như thế, chiến lược nói chung của các công ty viễn thông là chăm sóc tốt khách hàng (công ty nào cũng có hệ thống chăm sóc khách hàng đồ sộ) và truyền thông tìm kiếm khách hàng mới.

Đến với vấn đề chính của bài viết, nói về Đa Cấp, mô hình của đa cấp là mô hình Nhân, nên việc các công ty Đa Cấp tự cho mình khác với "kinh doanh truyền thống" là một điều nhảm nhí vì chính họ cũng không hiểu được bản chất của việc kinh doanh.

Giá trị đơn vị A của một công ty đa cấp chính là Nhà Phân Phối, chính vì thế chiến lược chính của các công ty đa cấp quay đi quẩn lại cũng chỉ có 2, một là đào tạo kỹ năng bán hàng cho nhà phân phối, hai là "lôi kéo" được càng nhiều nhà phân phối càng tốt.

Từ đây phải nói rằng, đa cấp là một hình thức kinh doanh rất hay, nhưng thành bại hay tốt xấu là do người vận hành, mà cụ thể là ở những điểm sau :

+Đạo tạo nhà phân phối thế nào
+Lôi kéo nhà phân phối mới ra sao
+Có cân bằng được 2 chiến lược trên hay không.

Nếu làm được nhưng việc trên một cách bài bản, khoa học thì sẽ mang lại hiệu quả cực cao và bền vững, bằng chứng là sự phát triển của kinh doanh đa cấp ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên đây lại là một hình thức kinh doanh không dễ gì vận dụng tốt, và rất dễ mắc lỗi. Lỗi thường mắc có 4, những gì là 4 ?

1. Nôn nóng kiếm tiền.

Cả người đào tạo (nhà phân phối F (n)) lẫn người học (nhà phân phối F (n+1)) đều nôn nóng kiếm tiền, bởi mục đích của họ khi tìm đến Đa Cấp không gì khác ngoài tiền, chính vì thế sau những khóa đào tạo ngắn ngủ, lẻ tẻ cùng với nhưng hứa hẹn trong tương lai về một mức thu nhập khủng khiếp, họ lao vào kiếm tiền, và vì với kỹ năng có hạn, tự tin và ham muốn có thừa, họ thường chỉ tìm đến và thuyết phục được nhưng người quen thân.

2. Giáo điều

Với áp lực phải có hệ thống nhà phân phối của mình để tăng mức thu nhập, người ta tuyển nhà phân phối một cách tràn lan, không có một chuẩn mực nào cả, không cần bằng cấp cũng chả cần năng lực, chính sự không có tiêu chí tuyển người này mà dân đến "quy mô ngày càng lớn, hiệu quả ngày càng giảm".

Thêm vào đó, để thuyết phục người khác vào hệ thống của mình,  người ta nghĩ ra vô vàn những giáo điều ví như "chúng ta khác với kinh doanh truyền thống", "không cần bằng cấp cũng có thể làm giàu" ... vân vân và vân vân .. vì lý do này nếu bạn để ý thì sẽ nhận thấy Đa Cấp có nét gì đó như một tôn giáo, với đức tin về một sự giàu có dễ dàng (và ảo vọng).

Đó là lý do vì sao tôi đặt tựa bài viết là Đạo Đa Cấp.

3. Mất cân bằng

Như đã nói ở trên, trong mô hình kiếm tiền Nhân, A * n , chiến lược đàu tiên là hoàn thiện cái giá trị đơn vị A, sau đó mới mở rông quy mô n. Tuy nhien với đa cấp, vì không có một sự kiểm soát nào mang tính quản trị, nên tính tự phát rất cao, khi A chưa đến đâu thì n đã nở rộ. Chính vì vậy sinh ra một sự phát triển rất ảo.

4. Không có sứ mệnh phục vụ.

Lỗi lớn nhất mà hầu hết các công ty đa câp đều mắc phải chính là lỗi thứ 4 này, trong kinh doanh người ta có câu "nếu chạy theo đam mê tiền sẽ chạy theo bạn, nếu bạn chạy theo tiền nó sẽ ghê sợ bạn", người ta cũng nói để thành công phải "đem đam mê của mình phục vụ cho nhiều người" phục vụ được càng nhiều người thì bạn càng thành công. Bởi thế nên mời có khẩu hiệu "hãy phục vụ, tiền sẽ đến với bạn".

Phục vụ là sứ mệnh của mọi công ty, riêng có đa cấp tính phục vụ rất ít được xem trọng, điều họ xem trọng nhất là bán hàng (tức là tiền) điều này thể hiện ngay trong tên gọi của nó Bán hàng đa cấp hay kinh doanh đa cấp. Hoạt động xuyên suốt nhất của của đa cấp là bán hàng và bán hàng, không gì quan trọng hơn bán hàng.

Chính vì tiền là mục đích theo đuổi duy nhất nên thường có xu hướng đẩy người tham gia đa cấp dùng mọi cách dù tốt dù không tốt để kiếm tiền.

-------------

Kết lại, bài viết không phủ định bán đa cấp, mà nhấn mạnh rằng đây là một hình thức kinh doanh rất hiệu quả nhưng khó vận dụng rất dễ mắc lỗi. Đặc biệt với mặt bằng về trình độ bán hàng ở Việt Nam thì lại càng là mảnh đất màu mỡ để những sự biến tướng của hình thức kinh doanh này phát triển.

Vì sao giáo dân Công Giáo dễ "làm loạn" ?

Tôi từng có thời gian có thể gọi là "sống trong lòng giáo xứ", hồi đó tôi làm trong một xưởng sản xuất Tượng Công Giáo, ở gần nhà thờ Fatima, Thủ Đức, TP. HCM, nhờ cơ duyên ấy mà tôi cũng hiểu ít nhiều về Công Giáo. Hàng ngày làm ra những bức tượng của các vị như Chúa Jesus, Đức Mẹ Maria, Mẹ Fatima, Thánh Cả Giuse, Tổng Lãnh Thiên Thần Michael ... những câu chuyện về các vị, và sự mường tượng ra thế giới của các vị tạo cho tôi một niềm phấn khích rất mạnh.

Tôi gặp, tiếp xúc những giáo dân, họ rất tuyệt vời, nếu chỉ dùng một từ để miêu tả về họ, tôi sẽ dùng từ "thanh lịch" cho những nữ giáo dân, "ôn hòa" cho những nam giáo dân. Tôi có tham gia hầu hết những lễ hội, nghi lễ trong một năm ở nhà thờ Fatima, duy có nghi thức ăn một loại bánh mà bên đạo gọi là "thịt chúa" thì tôi không thực hiện, bởi tôi nghĩ mình là người ngoại đạo thì không nên.

Tôi nhớ có lần trong thời lễ 5 giờ sáng, vị linh mục giảng với giáo dân rằng (tôi chỉ nhớ nôm na) : "chúng ta là những Kito Hữu, những người làm chứng cho sự hiện diện của Chúa Ba Ngôi, vì vậy, chúng ta tuyệt đối không được nói bậy, nói dối ... bởi nếu như vậy người khác sao có thể tin sự làm chứng của chúng ta ..."., tôi hiểu ra vì sao những giáo dân tôi tiếp xúc lại thanh lịch và ôn hòa như vậy, và tôi tin rằng Chúa Jesus đã dạy cho tín đồ của ngài những điều thật tốt đẹp.

Là người ngoại đạo, nhưng tôi dành nhiều sự kính ngưỡng cho Chúa Jesus, cho những giá trị nhân bản mà ngài để lại cho nhân loại, vì vậy, tôi đã phải rất cẩn thận đắn đo khi viết bài này, để chắc chắn rằng những phân tích của mình là khoa học và khách quan.

Từ năm 1945, nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (sau này là Cộng Hòa XHCN Việt Nam) đã luôn coi trọng tự do tín ngưỡng tôn giáo, cọi trọng hòa hợp tôn giáo tín ngưỡng và tạo điều kiện cho các tôn giáo phát triển.

Nhà nước ta chỉ một ngày sau lễ Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, trong phiên họp đầu tiên vào ngày 03/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị Chính phủ lâm thời tuyên bố: “Tín ngưỡng tự do và lương giáo đoàn kết”, coi đó là một trong sáu nhiệm vụ của Nhà nước còn non trẻ.

Sau đó, thay mặt Chính phủ lâm thời, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp đã ký văn bản ngày 20/9/1945, trong đó Điều I ghi rõ: “Đền chùa, lăng tẩm, nhà thờ, tất cả những nơi có tính cách tôn giáo, bất cứ tôn giáo nào, nhân dân đều phải tôn trọng, không được xâm phạm”.

Nhưng văn bản có tính pháp luật tiêu biểu và hoàn chỉnh nhất trên chặng đường đầu tiên xây dựng luật pháp về tôn giáo, tín ngưỡng là Sắc lệnh số 234-SL ngày 14/6/1955 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký. Điều 15 trong Sắc lệnh ghi rõ: “việc tự do, tín ngưỡng, thờ cúng là một quyền lợi của nhân dân. Chính quyền dân chủ cộng hoà luôn luôn tôn trọng quyền lợi ấy và giúp đỡ nhân dân thực hiện”.

Hiện nay trên cả nước có 13 tôn giáo với 36 tổ chức tôn giáo và 1 pháp môn tu hành được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động với gần 24 triệu tín đồ (chiếm khoảng 27% dân số cả nước), 83.000 chức sắc, 250.000 chức việc, 46 cơ sở đào tạo chức sắc tôn giáo, 25.000 cơ sở thờ tự, trong đó Phật giáo có khoảng 11 triệu tín đồ, Công giáo gần 7 triệu tín đồ, Cao đài khoảng 2,4 triệu tín đồ, Tin lành hơn 1 triệu tín đồ,…

Thế nhưng, vấn đề tôn giáo ở Việt Nam vẫn còn rất phức tạp, mà tâm điểm là Công Giáo. Vừa rồi, có vụ giáo dân thuộc giáo xứ Mỹ Yên - Nghệ An đòi công an thả phạm nhân bất thành dẫn đến bạo loạn, việc này không quá lạ lẫm với những ai quan tâm đến những tin tức an ninh, chính trị, đã từng biết đến những vụ như Thái Hà, ... Phải thừa nhận rằng, bên cạnh nhưng giáo dân, linh mục luôn sống "tốt đời đẹp đạo", "phúc âm trong lòng dân tộc" thì còn đó nhiều những người mang tư tưởng chống đối nhà nước bất chấp lý lẽ, đi ngược với lời răn của Chúa.

Vì sao tôi nói là "bất chấp lý lẽ, đi ngược với lời răn của Chúa" ? Cùng xét trong vụ Mỹ Yên Vừa rồi. 

2 giáo dân Nguyễn Văn Hải và Ngô Văn Khởi  vô cớ đánh đập, bắt giữ trái phép và phá hoại tài sản người khác ở xã Nghi Phương  bị bắt, ấy là hợp lẽ, hợp luật. Nhưng bất chấp lý lẽ và pháp luật, bà con giáo dân ở đây lại đòi thả người, khi bất thành lại gây bạo loạn.

Trong cuốn Giáo lý Hội thánh Công giáo do Ban Giáo lý mà người đứng đầu là Linh mục Augustino Nguyễn Văn Trinh cùng bốn nhà dòng ở Thành Phố Hồ Chí Minh (Dòng Ðức Bà, Hội dòng Phan-Sinh Thừa Sai Ðức Mẹ, Dòng Thánh Phao-lô thành Chartres và Dòng Chúa Quan Phòng) dựa trên các bản tiếng Pháp, Anh, Ý và Ðức, dịch ra tiếng Việt từ năm 1993 để giáo huấn con chiên, trong Mục 6-Lương tâm đã ghi rất rõ "Con người khám phá ra tận đáy lương tâm một lề luật mà chính con người không đặt ra cho mình, nhưng vẫn phải tuân theo. Tiếng nói của lương tâm luôn luôn kêu gọi con người phải yêu mến và thi hành điều thiện cũng như tránh điều ác. Tiếng nói ấy âm vang đúng lúc trong tâm hồn của chính con người...Tuân theo lề luật ấy chính là phẩm giá của con người... ".

Rõ ràng việc tụ tập đông người, đập phá của công, xâm hại thân thể người khác không thể nào gọi là “thi hành điều thiện” được. Thay vì để “tránh điều ác” họ lại xông vào làm việc ác. Cho dù họ luôn mồm biện minh cho hành động đó là để cứu “anh em thân hữu” đang bị “chính quyền giam giữ trái phép”. Đó là điều hoàn toàn bịa đặt. Và kể cả trong trường hợp như vậy, thì Giáo lý Công giáo cũng không cho phép họ làm điều đó vì Giáo lý đã nghiêm cấm “Không bao giờ được phép làm điều xấu để đạt một kết quả tốt”.

Thánh tông đồ Phao-lô liệt kê một loạt các đặc điểm của đức mến: "Ðức mến thì nhẫn nhục, không ghen tuông, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Ðức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, chịu đựng tất cả". Thế nhưng, một số giáo dân Giáo xứ Mỹ Yên đã có những hành vi trên cả “nóng giận” và hả hê khi đập phá, chửi bới, lăng mạ người khác. Tất cả những hành động đó hoàn toàn đi ngược lại với những điều răn trong giáo lý của họ.

Đó là các giáo dân, còn với linh mục thì sao? Lẽ ra với cương vị và bổn phận của mình họ phải ra sức can ngăn những hành động đi ngược lại Giáo lý Hội thánh Công giáo thì họ lại thờ ơ bỏ mặc, thậm chí là có những hành động hùa theo. Chắc chắn họ là những người nắm rõ, hiểu sâu Giáo lý Công giáo. Nên họ không thể nào không biết trong Giáo lý đã nói rõ là "Tốt nhất là tránh những gì gây cớ cho anh em mình vấp ngã". Họ đã không làm vậy mà thậm chí còn “bật đèn xanh” “Cha sẽ làm hết trách nhiệm của mình, nếu cha không làm được (đòi thả người vô điều kiện-PV)thì các con muốn làm gì thì làm", chủ động đẩy cho giáo dân của mình “vấp ngã”, phản lại Giáo lý. Như thế là họ đã mắc tội.

Theo định nghĩa của Giáo lý Hội thánh Công giáo tại Mục 8- Tội lỗi thì “Tội là một hành vi nghịch với lý trí, làm tổn thương bản tính con người và vi phạm đến tình liên đới giữa nhân loại”. Hành động của họ đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến mối đoàn kết lương-giáo và đã thật sự “vi phạm đến tình liên đới giữa nhân loại”. Giáo lý cũng đã chỉ rõ: tội là một hành vi cá nhân. Ngoài ra, chúng ta còn có trách nhiệm mang các tội do những người khác phạm, khi chúng ta cộng tác vào đó, bằng cách: tham gia một cách trực tiếp và cố tình ra lệnh, xúi giục hoặc tán thành;che đậy, hoặc không ngăn cản, khi có bổn phận phải can ngăn; bao che những người làm điều ác.

Đằng này một số linh mục tại chỗ, không hiểu vô tình hay cố ý ra “Thông cáo” và công bố “Thư chung” vu khống “lực lượng công quyền vào nhà dân, đập vỡ tượng thánh trên bàn thờ, phá phách bàn thờ tổ tiên, hành hung và bắt người vô tội”. Vậy là họ cũng đã mắc phải tội. Vì Thánh Kinh nhiều lần liệt kê các thứ tội và cảnh báo "Chớ giết người, chớ ngoại tình, chớ trộm cắp, chớ làm chứng gian, chớ làm hại ai, hãy thảo kính cha mẹ". Thứ tội mà một số người “bề trên” đã ra “Thông cáo”, “Thư chung” ở Tòa Giám mục Xã Đoài phạm phải chính là tội “làm chứng gian”.

Như vậy, mới chỉ phân tích và đối chứng ở một vài điểm trong Giáo lý Hội thánh Công giáo đã thấy nổi rõ lên một điều là: tất cả những hành vi, lời nói của một số giáo dân ở Giáo xứ Mỹ Yên và một số người trong cương vị chăn dắt họ, hành xử đối với vụ việc gây rối trật tự xã hội, chống đối chính quyền ở xã Nghi Phương vừa vi phạm nghiêm trọng luật pháp, vừa vi phạm nghiêm trọng Giáo lý Công giáo. Nói đúng ra là họ đã có những hành động phản bội lại Giáo lý của chính họ. Đây là điều mà các giáo dân chân chính, kính chúa, yêu nước không bao giờ chấp nhận.

Bởi Giáo lý của Hội thánh Công giáo đã răn “Mỗi người phải đóng góp cho các cộng đồng mà mình là thành viên, và phải tôn trọng các người cầm quyền có trách nhiệm mưu cầu công ích. Ðời sống xã hội trước hết phải được coi là một thực tại tinh thần. Thực tại này bao gồm việc trao đổi các kiến thức trong ánh sáng chân lý. Thực thi các quyền và chut oàn các bổn phận, cùng nhau tìm hiểu sự thiện hảo luân lý, chung hưởng cái đẹp thanh cao dưới mọi hình thức chính đáng, luôn sẵn sàng chia sẻ cho tha nhân những gì tốt đẹp nhất của mình và mong ước cho nhau được ngày càng phong phú về mặt tinh thần. Ðây là những giá trị phải nuôi dưỡng và định hướng cho những sinh hoạt văn hóa, kinh tế, tổ chức xã hội, các phong trào và các thể chế chính trị, pháp luật và mọi sinh hoạt khác nữa của đời sống xã hội trong tiến trình chuyển biến không ngừng của nó”.

Vậy câu hỏi đặt ra là vì sao họ, những giáo dân và linh mục lại hành động bất chấp pháp luật và giáo lý như vậy ? Dễ làm loạn như vậy ?

Nguyên nhân có rất nhiều, nhưng tôi xin đưa ra đây 3 nguyên nhân chính nhất (theo tôi)

I. MÂU THUẪN LỊCH SỬ :

Như chúng ta đa biết Công giáo tại Việt Nam được bắt đầu từ khi các nhà truyền giáo phương tây đầu tiên đến Việt Nam để rao giảng đạo Công giáo, khi ấy còn gọi là Đạo Gia-tô.

Ngày 3 tháng 7 năm 1645 linh mục Alexandre de Rhodes rời Việt Nam về Roma để báo cáo cho Tòa Thánh về những tiến triển mau chóng trong việc truyền đạo tại Việt Nam, nhất là xin gửi một số giám mục đến truyền giáo tại Việt Nam, nơi mà ông gọi là "cánh đồng truyền giáo phì nhiêu" để củng cố nền móng cho Giáo hội.

Ông được Roma (Vatican) cho phép đi khắp đất Pháp đi tìm những ơn kêu gọi, tìm những linh mục sẵn sàng xung phong và tiếp tục công việc đã khởi sự với nhiều thành quả may mắn: tại đây mới có Hội Thừa sai Paris (Missions Étrangères de Paris). Hội ra đời năm 1658 và được chấp nhận năm 1664 dưới thời Giáo hoàng Alexandro VII. Vị Giáo hoàng này đã ký sắc lệnh bổ nhiệm hai miám mục đầu tiên cho Viễn Đông: Giám mục Phanxicô Pallu và Giám mục Lambert de la Motte.

Về sau, khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, mối quan hệ của Công Giáo ở Việt Nam và quân Pháp là rất bền chặt. Sử gia người Pháp Georges Coulet từng nhận xét trong quyển Cultes et Religions de l’Indochine Annamite (Saigon) như sau: “Công giáo đã mở cửa cho quân đội Pháp và là nguyên nhân trực tiếp của cuộc xâm lược đất nước này”.

Năm 1950 Quốc trưởng Bảo Đại ban hành đạo dụ số 10 điều chỉnh các tổ chức hội đoàn trong đó các tôn giáo được xem như các hiệp hội. Đạo dụ này đặt ra những hạn chế đối với các hội đoàn, tôn giáo như chỉ cho phép các hội đoàn, tôn giáo có nguồn thu nhập là các lệ phí hội viên (hình thức đặt thùng lạc quyên, công đức là bất hợp pháp); hạn chế bất động sản của các hội, tôn giáo: chính quyền có thể buộc đấu giá các bất động sản của các hiệp hội, tôn giáo; chính quyền vì lý do trị an có thể không cấp phép hoặc thu hồi giấy phép lập hội... Đặc biệt trong đạo dụ này có điều khoản 44 có quy định chế độ "ưu tiên đặc biệt" cho các hội truyền giáo Thiên chúa giáo, đặt Công giáo ra ngoài sự điều chỉnh của đạo dụ này. Thực chất đây là một chính sách thiên vị về tôn giáo của nhà cầm quyền bảo hộ Pháp. Ngô Đình Diệm sau khi trở thành Tổng thống đã cho bãi bỏ hầu hết các sắc lệnh của chính quyền thực dân trước đây nhưng vẫn giữ nguyên đạo dụ số 10 duy trì tình trạng thiên vị về tôn giáo.

Mối liên hệ khắng khích giữa Công giáo và thực dân Pháp đã tích cực giúp cho cộng đồng Công giáo Việt Nam chiếm được những miếng đất "đắc địa" trên khắp miền đất nước. Những miếng đất tốt nhất, ngay tại trung thâm thành phố hay thị xã, được được xây nhà thờ hay cơ sở công giáo. Chúng ta không ngạc nhiên khi thấy nhiều nhà thờ ngày nay chễm chệ "ngồi" trên những miếng đất rất tốt tại các thành phố lớn như Hà Nội và Sài Gòn. Vụ việc Thái Hà có thể coi là tàn dư của mối quan hệ này.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và sau này là Đế Quốc Mỹ, có rất nhiều đồng bào công giáo đã cầm súng vì tự do, độc lập của dân tộc, tiêu biểu như gia đình Đại tá tình báo Phạm Ngọc Thảo, tuy nhiên phải thừa nhận hầu hết người Công Giáo thời ấy lại có tư tưởng thân Pháp, Mỹ, đặc biệt chính quyền VNCH có thể coi là một chính quyền Công Giáo (cả hai ông Ngô Đình Diệm và Nguyễn Văn Thiệu đều là người Công giáo).

Quyền lực của Công Giáo trong thời Việt Nam Cộng Hòa là rất lớn, dưới các năm cầm quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm, việc đặt Thiên chúa giáo vượt ra ngoài sự điều chỉnh của đạo dụ số 10 đã làm các thế lực thân Thiên chúa giáo, "lực lượng Công giáo" lộng hành và tha hóa. Từ chỗ đặt mục tiêu số một là dùng hữu thần chống vô thần cộng sản để giúp sức và hỗ trợ chính quyền (như kỳ vọng của đạo dụ số 10 thông qua biện pháp phát triển giáo hội, giáo dân) họ đã chuyển mục tiêu chính sang ưu tiên số một là phát triển nhanh giáo hội, đưa các giáo dân vào nắm các cương vị cao trong chính quyền (kể cả các giáo dân là cộng sản mới cải đạo hoặc bị tình nghi là cộng sản) thông qua biện pháp chèn ép và phân biệt đối xử đối với Phật giáo.

Các thế lực chính trị thân Thiên chúa giáo, cũng như "lực lượng Công giáo" trong chính quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm đã giảm bớt dần ảnh hưởng của Phật giáo, hạn chế ảnh hưởng của các thế lực chính trị thân Phật giáo cũng như xóa bỏ ảnh hưởng của các "lực lượng Phật giáo" thông qua việc nhanh chóng phát triển số lượng giáo dân Công giáo ở miền Nam Việt Nam: họ ưu tiên bổ nhiệm những người theo Công giáo vào các vị trí chính quyền và quân đội, dùng tuyên truyền công khai nói xấu Phật giáo, ca ngợi Công giáo, giành cho các xứ đạo Công giáo các điều kiện kinh tế tài chính xã hội thuận lợi nhất trong khi đó hạn chế tài sản, kinh tài của các tôn giáo khác. Khuyến khích, dụ dỗ và để người dân, công chức cải đạo sang Công giáo, cưỡng ép khi có cơ hội những gia đình có thân nhân theo cộng sản hoặc những người có tư tưởng thân cộng phải cải đạo để được chở che.

Đặc biệt trong quá trình đấu tranh chống cộng sản và xây dựng ấp chiến lược thì đa số nạn nhân là người theo Phật giáo các chiến dịch chống cộng vừa chống cộng sản vừa kết hợp chống Phật giáo: có một số không nhỏ Phật tử bị quy kết là thân cộng và bị truy bức; nhiều người, để yên ổn tránh liên đới, phải cải đạo sang Công giáo ; quy mô cải đạo ở các tỉnh miền Trung được mở rộng vì đó là khu vực cai quản rất khắc nghiệt của Ngô Đình Cẩn (em trai út của Ngô Đình Diệm – cố vấn Trung phần và, trên thực tế, là người cai quản toàn quyền miền Trung). Trong các ấp chiến lược chính quyền chỉ cho dựng nhà thờ Công giáo mà không cho lập chùa , cũng như trong quân đội chỉ có nha tuyên uý công giáo chứ không có nha tuyên uý phật giáo , chính phủ biến các sự kiện trong đời sống Công giáo thành các lễ hội quốc gia...

Giám mục Ngô Đình Thục, anh trai Tổng thống Diệm, có tham vọng trở thành Hồng y Giáo chủ nên cố gắng tuyên truyền tại Toà thánh La Mã rằng ở miền Nam Việt Nam đã có 60% dân số theo Công giáo và Phật giáo đã suy tàn không còn hoạt động ... các anh em của Tổng thống là Ngô Đình Thục, Ngô Đình Nhu, Trần Lệ Xuân, Ngô Đình Cẩn lạm dụng các ảnh hưởng của chính quyền càng làm trầm trọng thêm sự phân biệt đối xử tôn giáo.

Đến năm 1963 tình hình kỳ thị Phật giáo của các thế lực chính trị thân Thiên chúa giáo đã lên đến cực điểm và sự kiện Phật đản 1963 chỉ là sự bùng nổ của các mâu thuẫn đã chứa chất lâu năm trong lòng xã hội miền Nam Việt Nam.

Ngày nay, có thể nói mọi thứ đã đổi khác, Công Giáo bình đẳng với tất cả những tôn giáo khác, những công dân khác, và phần nhiều họ hài lòng với sự bình đẳng đó. Tuy nhiên sự mâu thuẫn trong lịch sử không phải ngày một ngày hai mà phai nhòa, chính vì thế còn nhiều người có tư tưởng chống phá nhà nước.

II. NIỀM TIN LẦM LẠC

Mô hình của một tôn giáo thường sẽ là : Thần (Thánh, Chúa ... ) + Sứ Giả (người truyền tin, tu sỹ, linh mục ..... (có vai trò trung gian)) + Tín Đồ

Ở Đạo Giáo thì đó sẽ là : Các vị tiên trường sinh bất tử + Đạo sĩ + Tín đồ, ở Đạo Hồi là : Thượng Đế (Allah Đấng Tối Cao) + Sứ Giả + Tín Đồ (Adam là sứ giả đầu tiên, Muhammad là sứ giả cuối cùng, hiện tại Đạo hồi không có sứ giả cũng không có tu sĩ), ở Đạo Mẫu là : Thánh Mẫu +  Thầy Đồng + Tín Đồ ...

Duy có Đạo Phật thì khác, Phật là Thầy, Tăng là Bạn, tất cả theo nhân quả mà không có một đấng sáng tạo nào, vì đó mà nhiều người cho rằng Đạo Phật không thuần túy là một tôn giáo. Tuy nhiên ngày nay, một bộ phận Phật Giáo không còn giữ được sự nguyên thủy của nó nên mô hình Phật là Thầy, Tăng là Bạn cũng sai khác ít nhiều, có thiên hướng giống như mô hình các tôn giáo khác.

Thiên Chúa Giáo là một tôn giáo độc thần, theo đúng mô hình nói trên : Thiên Chúa  (Chúa Ba Ngôi : Cha - Con - Và Các Thánh Thần) + Linh Mục + Tín Đồ.

Vấn đề nằm ở chổ những "người trung gian" nhận mình là cầu nối giữa Thần và người, nên lời nói của họ rất khả tín với tín đồ, niềm tin đó đôi khi mù quáng và lầm lạc, thay vì tin và chỉ tin những gì Thần răn dạy trong kinh sách, giáo lý thì tín đồ lại phó thác toàn bộ ý chí của mình cho những "người trung gian" đó.

Vụ Mỹ Yên vừa qua là minh chứng rõ nét nhất cho điều này.

III. MÔ HÌNH TỔ CHỨC MANG MÀU SẮC CHÍNH TRỊ

Công Giáo là tôn giáo duy nhất có mô hình tổ chức phân quyền như một mô hình nhà nước, toàn bộ hệ thống giáo hội trên khắp thế giới đều đặt dưới sự lãnh đạo của Thánh Quốc Vatican.

Vatican là một quốc gia có chủ quyền với lãnh thổ bao gồm một vùng đất được xây tường bao kín, nằm trong lòng thành phố Rôma, Ý. Với diện tích xấp xỉ 44 hécta (108,7 mẫu Anh), đây là quốc gia độc lập nhỏ nhất thế giới.

Dù được xem là quốc gia độc lập có diện tích nhỏ nhất thế giới, nhưng ảnh hưởng của Vatican lại hiện diện gần như trên toàn cầu.

Trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ hồi năm 1960, phe của ứng viên Richard Nixon từng tiến hành một chiến dịch tuyên truyền rằng nước này sẽ bị “Vatican hóa” nếu ông John F.Kennedy thuộc đảng Dân chủ thắng cử. Theo tạp chí Newsweek, phe Nixon khi đó tuyên bố mối quan hệ thân thiết với Vatican sẽ khiến chính sách của đối thủ Kennedy bị Tòa thánh chi phối. Quả thực, điều này trở thành một đòn độc khiến ứng viên đảng Dân chủ lao đao khi nhiều người dân Mỹ lúc bấy giờ lo ngại bị điều hành bởi Vatican. Sau đó, nhờ sự may mắn cùng những nỗ lực hết mình, ông Kennedy mới chiến thắng. Thậm chí còn có cáo buộc rằng phe của ứng viên này đã gian lận phiếu bầu chứ thực tế không hề chiến thắng. Khó khăn mà Tổng thống Kennedy trải qua trở thành minh chứng cho sự ảnh hưởng của quốc gia nhỏ bé Vatican.

Về mặt cơ học, Vatican chỉ có diện tích tương đương 0,5 km2 và dân số khoảng 1.000 người. Tuy nhiên, Vatican được xem như trung tâm giáo quyền của Giáo hội Công giáo Rome (gọi tắt là công giáo), nên tất cả những tín đồ công giáo toàn thế giới đều là “con dân” về mặt tinh thần của quốc gia nhỏ bé này.

Theo cơ quan thông tấn Zenit của Vatican, dựa trên những thống kê từ năm 2000 - 2008, công giáo có khoảng 1,16 tỉ tín đồ khắp thế giới. Cũng theo thống kê này, tính đến năm 2008, công giáo có tổng cộng 5.002 giám mục trên thế giới, tăng hơn 10% so với con số 4.541 hồi năm 2004. Mỗi giám mục phụ trách một giáo phận, góp phần tạo nên một tổ chức lâu đời và được xem là lớn nhất thế giới. Vì vậy, Vatican nói chung và bản thân các giáo hoàng nói riêng có ảnh hưởng không nhỏ trên toàn cầu.

7 triệu công dân Việt Nam, tức khoảng 7% dân số đồng thời lại chịu ảnh hưởng rất lớn về mặt ý chí với một quốc gia khác, đó là điều cần đặt dấu hỏi, một dấu hỏi về sự ảnh hưởng trong tư tưởng chính trị, nhất là với một quốc gia theo CNXH như chúng ta.

KẾT LẠI : Sự ảnh hưởng từ bên ngoài, niềm tin lầm lạc, và tàn dư của nhưng mâu thuẫn lịch sử chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiễn tượng "thích làm loạn" của một bộ phận không nhỏ người theo Công Giáo ở Việt Nam.

Xin nhắc lại Giáo Lý của Hội Thánh thay cho kết bài như một lời nhắn gửi đến những tín đồ Công Giáo đang còn thiếu tinh thần xây dựng : “Mỗi người phải đóng góp cho các cộng đồng mà mình là thành viên, và phải tôn trọng các người cầm quyền có trách nhiệm mưu cầu công ích. Ðời sống xã hội trước hết phải được coi là một thực tại tinh thần. Thực tại này bao gồm việc trao đổi các kiến thức trong ánh sáng chân lý. Thực thi các quyền và chu toàn các bổn phận, cùng nhau tìm hiểu sự thiện hảo luân lý, chung hưởng cái đẹp thanh cao dưới mọi hình thức chính đáng, luôn sẵn sàng chia sẻ cho tha nhân những gì tốt đẹp nhất của mình và mong ước cho nhau được ngày càng phong phú về mặt tinh thần. Ðây là những giá trị phải nuôi dưỡng và định hướng cho những sinh hoạt văn hóa, kinh tế, tổ chức xã hội, các phong trào và các thể chế chính trị, pháp luật và mọi sinh hoạt khác nữa của đời sống xã hội trong tiến trình chuyển biến không ngừng của nó”.

Cái Tâm đánh mất chổ nào ?

Từ lâu lắm rồi, tôi chẳng có hứng thú gì với những game show tuyển lựa tài năng âm nhạc của Việt Nam từ Idol cho đến The Voice ... Lý do có lẽ cũng trùng với rất nhiều người, tôi ngán ngẩm những chiêu trò hợm hĩnh của những "người của công chúng" quá rồi.

Gần đây, hiện tượng Phương Mỹ Chi nổi lên từ The Voice "Nhí", tôi có nghe em hát, và rất yêu mên giọng hát của em, nhưng cũng không vì thế mà theo giõi chương trình này, sáng nay vừa online đã thấy cơ hồ người lớn tranh cãi nhau, chặt chém nhau về PMC và Quang Anh, tôi cũng chẳng quan tâm lắm, buột miệng "lại trò đời của đám người lớn trên đầu trẻ con" rồi làm việc khác.

Cho đến khi đọc bài viết : Tại Sao Phương Mỹ Chi Bị Loại? (http://triethocduongpho.com/2013/09/07/tai-sao-phuong-my-chi-bi-loai/ ) có đoạn viết rằng :

Cảm thấy tội nghiệp cho PMC vì nhờ e mà chương trình thành công nhưng sau đó thì thay vì biết ơn mà đem em ra làm đủ chiêu trò để họ kiếm lợi nhuận, và tất cả các thí sinh khác cũng vậy. Anh tin chắc e là thí sinh được nhiều người yêu mến nhất từ trước đến nay. Chúc cả 3 em sẽ thành công trên con đường mình chọn.

 Thì tôi nghĩ cũng cần góp chút tiếng nói, chút góc nhìn. Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã nói :"có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó", thế nhưng vụ việc này lại là mình chứng điển hình cho câu "Đã bất tài lại còn thất đức ấy là thảm họa.", đó đang là một hiện tượng cực kỳ nguy hiểm trong xã hội ta.

Một số "nhà báo" vì bất tài không thể viết được những bài báo hay, lại còn thất đức nên cố công xuyên tạc, moi móc tạo nên những bài viết gây "sốc" rồi đếm tiền trên lưng thiên hạ.

Một số tay "kỹ sư" vì bất tài không thể tạo nên những công trình tầm cỡ, lại còn thất đức nên tìm mọi cách ăn bớt "rút lõi" công trình, đếm tiền trên sự nguy hiểm đang chực chờ người dân, trên sự tốn hao kinh phí nhà nước.

Một số "quan chức" vì bất tài không nghĩ ra được những phương án, chính sách ích nước lợi dân, lại còn thất đức nên tìm cách nhũng nhiễu bòn mót những đồng tiền xương máu của đồng bào.

Một số "nhân sỹ, trí thức" vì bất tài chẳng có đóng góp gì để xây dựng đất nước, lại thất đức nên quay ra chửi bới nhà nước, xuyên tạc lịch sử, bợ đỡ ngoại bang, kiếm tiền bằng miệng lưỡi.

Cũng giống như thế, ban tổ chức của những chương trình "game show" này, không đủ tài để tạo nên một cuộc chơi công bằng, hấp dẫn, trong sáng đúng với mục đích "tuyển chọn tài năng" lại còn thất đức nên nghĩ đủ điều, đủ chiêu đủ trò để moi móc tiền khán giả, kiếm tiền trên công sức của thí sinh.

Suy cho cùng, chữ đức chữ tài thường gắn liền với nhau, kẻ bất tài mà hãnh tiến, tất yếu sẽ dùng thủ đoạn thất đức để tiến thân, kẻ thất đức thì thường tự tay che mờ lối đi vào biển tri thức.

Nguyễn Du viết : "Chữ Tâm kia mới bằng 3 chữ Tài", có Tâm thì không hại người, có Tâm thì sẽ đến được với cái Tài đích thực (cái tài ích nước lợi dân), có Tâm thì cái Tài mới vươn tới được cái Tầm, Tâm bằng 3 lần Tài là vậy.

Ấy thế mà ngày nay, Tài đâu chưa thấy nhưng cái Tâm thì đang vơi đi. Khi được hỏi :  So với thế hệ trước như ông, giới ca - nhạc sỹ Việt hiện nay có gì khác biệt đáng nói? - Nhạc Sỹ Nguyễn Ánh 9 trả lời :

Hồi xưa, người nhạc sỹ viết ca khúc từ những cảm xúc thật của họ, họ viết ra để chia sẻ niềm vui, nỗi buồn cho mọi người chứ họ không viết nhạc để bán. Còn bây giờ, nhạc sỹ viết nhạc theo yêu cầu đơn đặt hàng nên âm nhạc không có hồn, không có cảm xúc thật của người sáng tác.

Ca sỹ bây giờ đa số chỉ chú trọng ăn mặc, make-up cho đẹp và lên sân khấu hát thì sau lưng có một đám múa. Nhưng ít chú trọng đến xúc cảm âm nhạc, không để tâm hồn vào bài hát.

Cái Tâm không có thì khó mà có những tác phẩm có Tầm, đó là quy luật mà không phải "nghệ sỹ" nào cũng hiểu, vì không hiểu nên người ta cứ chạy theo cái trước mắt để rồi vùi lấp cái Tài tiềm năng của chính mình, biến mình thành kẻ phải dùng chiêu trò để có được những "thành công đầy khiếm khuyết".

Nói cái riêng trong lĩnh vực âm nhạc, cũng là để nói đến cái chung cho tất cả mọi người, trong kinh doanh người ta có câu "nếu bạn chạy theo đam mê thì thì tiền chạy theo bạn, nếu bạn chạy theo tiền nó sẽ bỏ rơi bạn" , trong tình yêu có câu "hãy yêu rồi bạn sẽ được yêu" , nghĩa của những câu này không nằm ngoài lời khuyên "hãy để chữ Tâm lên đầu".

Lan man một chút, mới đây ở Đà Nẵng có một vụ kiện "lạ", thành phố Đà Nẵng khởi kiện “nhân tài” là một số học viên trong chương trình đào tạo chất lượng cao của Đà Nẵng có dấu hiệu, không chịu quay về làm việc cho thành phố theo đúng hợp đồng.

Khi bản thân đang còn khó khăn, được thành phố mở đường đón nhận, hỗ trợ đi học thành tài, ký hợp đồng đàng hoàng. Chỉ vì vô vàn lý do cá nhân, lợi ích cá nhân mà “nhân tài” này tự ý chấm dứt hợp đồng.

Lúc đi hẳn ai cũng dõng dạc mà rằng "cố gắng hết sức để học tập, nghiên cứu để về xây dưng quê hương", nhưng rồi, cuối cùng họ phủi phui vì "đất nước không có đủ điều kiện".

Đất nước chưa có điều kiện, mới phải gửi "nhân tài" đi học để về xây dựng đất nước, chứ đất nước giàu rồi, đủ điều kiện rồi thì còn cần gì ? Đó là chưa nói chuyện các vị ấy đi học bằng tiền thuế của dân, từ ngân sách nhà nước.

Chuyện "nhân tài" được TP. Đà Nẵng chăm bẵm nhưng vẫn không níu chân được, rồi còn xảy ra lình xình, có nguy cơ kiện tụng lớn, phức tạp. Ngẫm ra thấy cụ Nguyễn Du ngày xưa nói "Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài" vẫn còn nguyên giá trị vàng mười.

Để kết bài xin trích lá thư, lời nhắn nhủ của một người cha cho con trai :

Đôi chân của con một lúc nào đó sẽ mệt mỏi, cần nghỉ ngơi. Đôi chân ấy cần phải biết dừng đúng lúc, biết cúi xuống trước ba mẹ tổ tiên, trước một nhân cách lớn mà con gặp trong cuộc đời; nhưng tuyệt đối không được quỳ xuống trước khó khăn, quyền uy, địa vị hay tiền tài. ...

... Và sau cùng, dù sau này con đi đâu đến đâu, đừng quên mang theo bên mình chữ "Tâm" con nhé. Hãy luôn giữ nó như là hành trang trong suốt cuộc đời nhé con trai, một người đàn ông chân thật của ba.

Những chú hề thông minh hay sự tù túng trong tư duy.

Có một câu chuyện khá lâu rồi, lần ấy tôi đi phỏng vấn xin việc, tay trưởng phòng nhân sự đưa cho tôi một quả bóng tenis và hỏi :

- Em nói xem, căn phòng này có bao nhiêu mặt ?
- Có sáu mặt - tôi đáp
- Bây giờ em nghĩ xem làm thế nào để ném quả bóng em đang cầm trên tay để cho quả bóng lại về đúng tay em.

Tôi bắt đầu huyên thuyên về việc ném trái banh theo hướng tạo 1 góc nhất định để đường đi của trái banh là một hình thoi ... và các giả thuyết đậm kiến thức hình học khác. Nhưng khi tôi dừng lại, đưa mắt nhìn tay trưởng phòng chờ đợi thì anh ta nói :

- Những cách của em đều rất hay, nhưng có một cách đơn giản khác đó là ném nhẹ quả bóng lên, và nó sẽ rơi xuống vào tay em bởi tác dụng của trọng lực.

Lần ấy, cuối cùng, tôi cũng được tuyển dụng (tất nhiên là không phải vì mớ kiến thức hình học của mình) nhưng tôi vẫn không bao giờ quên việc mình trở thành thằng hề như thế nào. Thật ra, cách ném bóng lên là cách đầu tiên tôi nghĩ đến nhưng có một ý nghĩ mạnh mẽ hơn đến ngay sau đó : "mọi chuyện không đơn giản thế được".

Không chỉ rút ra bài học rằng phải "luôn nghĩ đến mục đích của mình và đơn giản hóa mọi chuyện", sau vố đau ấy, tôi còn ngộ ra được nhiều thứ, có lần tôi đưa cho bạn tôi hình vẽ của một cái mê cung với 4 cữa đi vào A - B - C - D, một lối đi ra E và bảo:  làm cách nào để ra khỏi mê cung ?

Các bạn tôi đều nhanh chóng đưa ra đáp án là đi vào cửa C thì sẽ ra khỏi mê cung, họ cùng đắc ý nhìn về phía tôi chờ đợi đáp án, tôi đoán chắc họ đang sẵn sàng để nở mũi với sự thông minh và nhanh ý của mình, nhưng khi tôi nói rằng : "thật ra tất cả chúng ta đều đang ở ngoài mê cung rồi không cần phải chọn lối vào làm gì", thì họ phản ứng như thể tôi là kẻ "chơi xấu"

Những câu chuyện nhỏ, nhưng tôi ngẫm thấy ý nghĩa của nó vô cùng lớn, chúng ta thường đi theo những lựa chọn có sẵn để đi vào mê cung, làm phức tạo hóa mọi chuyện lên và rồi ai tìm được lựa chọn tốt hơn thì nhận mình là kẻ thông minh.

Chúng ta thường tự ném mình xuống dòng nước, rồi mới chọn bơi theo dòng nào, thay vì ngồi trên bờ, vạch ra lộ trình thích hợp cho riêng mình rồi mới bơi. Cách của chúng ta  là so sánh các lựa chọn A - B - C - D, thấy cái nào hay hơn thì chọn cái đó.

Bởi thế mới có chuyện cãi nhau xem Chủ Nghĩa Cộng Sản, Chủ Nghĩa Tư Bản xem cái nào hay hơn, Đa Nguyên Đa Đảng với Đơn Nguyên Đơn Đảng cái nào hay hơn, người ta không tự hỏi rằng Việt Nam muốn đến đâu, Việt Nam cần gì, cái nào thì phù hợp với người Việt.

Trong cuốn "Bóng Tôi Của Anh Sáng" của chú Đông La có viết với đại ý rằng, TBCN có mặt tốt đó là động lực trong phát triển kinh tế, CNXH có mặt tốt đó là những giá trị nhân bản, nhân đạo, Việt Nam đang vận hành "kinh tế thị trường, định hướng XHCN", thế thì tại sao chúng ta không cùng xây dựng một hình mẫu mới  với mặt tốt của cả 2 như đã từng là hình mẫu trong việc chống ngoại xâm mà cứ phải tranh cãi xem cái nào hơn cái nào ?

Theo tôi, đó là một suy nghĩ rất đúng đắn, tại sao cứ phải lựa chọn bên này hay bên kia, mà không phải là lựa chọn một con đường riêng cho chúng ta ?

Philip Kotler, một trong bốn nhà quản trị ảnh hưởng bậc nhất thế giới, người được mệnh danh là “cha đẻ” của ngành Marketing hiện đại đã phải thốt lên rằng: “Hiện nay Trung Quốc là "công xưởng" của thế giới, Ấn Độ là "văn phòng" của thế giới. Còn Việt Nam tại sao không trở thành "bếp ăn" của thế giới?”

Tất nhiên với tầm nhìn của một nhà quản trị, một cây cổ thụ trong ngành Marketing, Kotler có lý khi cho rằng VN có thể trở thành "bếp ăn của thế giới" nếu như tập trung đầu tư và phát triển, nhưng ở đây tôi không bàn đến việc VN có thể làm điều đó không mà là Việt Nam phải là một cái gì đó riêng (là bếp ăn của thế giới hay gì đó) nếu muốn phát triển.

Để tồn tại trong một thế giới "ngày càng phẳng" chúng ta không thể là trung bình trong tất cả mọi thứ mà phải suất sắc trong một thứ, so sánh, lựa chọn và rập khuôn chỉ khiến chúng ta trở thành những bản sao tồi tệ.

Chúng ta theo Nga làm công nghiệp nặng, bây giờ công nghiệp nặng của ta đứng ở đâu ? Đầu thập niên 90 Trung Quốc làm tập đoàn kinh tế nhà nước đa lĩnh vực, chúng ta cũng làm theo, để rồi những EVN, VinaShin rời xa lĩnh vực chính và thua lỗ. Rồi chúng ta học theo Mỹ làm thị trường tự do, cũng may là chưa quá trớn, nếu không khủng hoảng 2008 sự điêu đứng sẽ không dừng lại ở đó, mới chỉ có Bất Động Sản chết lâm sàn mà thôi.

Đừng chạy theo những sự lựa chọn có sẵn, hãy tạo nên những giá trị của riêng mình.

Đó là những chuyện hớn lớn lao một chút, nay chuyển qua chuyện nhỏ, ví như âm nhạc, khán giả cứ mãi tranh luận xem nhạc Hàn hay hơn hay nhạc Us & Uk hay hơn, ca sỹ cũng cố bắt chước nhạc Hàn nhạc Anh - Mỹ mà quên mất là cần có cái riêng của Việt Nam. Điện ảnh cũng cố bắt chước phong cách của nước ngoài, thời trang cũng cố bắt chước phong cách của nước ngoài, không Hàn thì Tây.

Chúng ta có nền văn minh lúa nước rực rỡ bậc nhất, đã từng có một thời Lý - Trần thịnh trị nhất nhì châu Á, chúng ta có tiếng nói riêng, trang phục riêng, món ăn riêng, các loại hình nghệ thuật riêng, có tính cách con người riêng ... Vậy thì tại sao cứ mãi miết chạy theo người khác, sao không để thế giới gọi tên Việt Nam ?

Chúng ta đang cố biến mình thành một bản sao hỗn tạp của nước ngoài, mà chẳng đỉ về đâu cả. Có câu chuyện rằng :

"Tôi đã trải qua những tháng năm đẹp nhất đời trong vòng tay một người phụ nữ không phải vợ tôi". Diễn giả nổi tiếng nói dõng dạc, cả hội trường lặng ngắt. "Người đó là mẹ tôi". Cả hội trường ồ lên.  

Một chàng trai trong đám đông quyết định áp dụng kiểu nói này trong bữa tiệc ở nhà. Anh ta nói xong câu đầu và không có cơ hội nói câu sau. Anh ta phải đi cấp cứu vì bị vợ hắt nguyên nồi canh sôi vào người.  

Bài học rút ra: Ngay cả khi dùng hàng nhái, bạn vẫn có thể phải trả giá rất đắt.

Học cái hay của người khác là rất tốt, nhưng cái hay đó phải là cái hay phù hợp, có những điều hay, người ta thành công, nhưng khi ta áp dụng thì không được như ý, bởi ý tưởng đó không sinh ra để giành cho chúng ta.

Vì vậy, hãy thôi so sánh Việt Nam với nước khác rồi kết luận như đinh đóng cột rằng nếu Việt Nam làm như thế thì sẽ được như thế. Bạn có thể đang là một chú hề thông minh trong sự tù tùng tư duy của mình.

Sự ngu dốt lõa lồ nằm đợi cái ác.

Sáng nay , tôi đọc được một thống kê khá thú vị như sau: Số tiền Mỹ bỏ ra cho 2 cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan vào khoảng 1350 tỷ đô la Mỹ, số tiền này đủ để xóa đói giảm nghèo cho toàn thế giới trong 10 năm, thông tin này đi kèm với một lời bình khá teen : "Thế giới cần một Việt Nam thứ 2 để cho Mỹ ăn hành!"

Thật ra thì số tiền Mỹ bỏ ra cho 2 cuộc chiến này nằm vào khoảng 6000 tỷ đô la chứ không chỉ là 1350 tỷ, thông tin này được tiết lộ trong bản báo cáo dài 21 trang của trường Đại học Harvard về hậu quả của cuộc chiến tranh tại Iraq và Afghanistan đã tác động tới ngân sách tài chính tương lai của nước Mỹ như thế nào.

Theo đó, Mỹ đã chi gần 2000 tỷ USD chi phí trực tiếp. Nhưng đó chỉ là một phần nhỏ của tổng tổn phí chiến tranh. Chi phí lớn nhất, theo báo cáo, là 4000 tỷ USD chi trả tiền chăm sóc y tế và trợ cấp tàn tật nhưng vẫn chưa được thanh toán cho các cựu chiến binh. Ước tính, trong tương lai, khoảng 2,5 triệu lính Mỹ sẽ nhận được các khoản tiền hỗ trợ này.

Nguồn : The Financial Legacy of Iraq and Afghanistan: How Wartime Spending Decisions Will Constrain Future National Security Budgets

Có một số điều chúng ta có thể nhận định từ thông tin trên :

- 6000 tỷ đô la đó là ngân sách nhà nước, tức tiền thuế của người dân Mỹ.
- Hàng ngàn con em của người dân Mỹ đã chết trong 2 cuộc chiến đó.
- Hàng trăm ngàn người dân Iraq và Afghanistan đã chết trong và sau cuộc chiến
- Tất cả những gì còn lại là một đống đổ nát và sự hỗn loạn toàn diện cả về kinh tế lẫn chính trị xã hội ở 2 quốc gia này.
- Người được lợi sau cùng là các đại tư bản vũ khí - công nghiệp của Mỹ.
- Cho dẫu không phát động 2 cuộc chiến đãm máu và hao tốn này, thì cũng không có chuyện số tiền đó được dùng để xóa đói giản nghèo đâu.

Điều mà chúng ta rút ra được là gì ? Là lợi ích của nhóm nhỏ các đại tư bản đang được thượng tôn, nó chà đạp lên quyền sống và ý nguyện hòa bình của toàn nhân loại. Cái ác đang hoành hành.

Lời bình "Thế giới cần một Việt Nam thứ 2 để cho Mỹ ăn hành!" cũng như là một sự bày tỏ phẫn nộ trước sự lấn lướt của cái ác, và chúng ta cần một sự kháng cự mạnh mẽ. Thế nhưng, điều đáng buồn, khi tôi đọc được thông tin trên thì cũng là lúc tôi đọc được các ý kiến bình luận nguyên văn như sau :

- Thớt (người đưa thông tin) ăn cứt hay gì mà nói chuyện ngu vậy, VN có gì mà đòi đánh Mỹ, Chẳng qua nhờ thời thế nó mới thua mình, đừng có mà sống mãi trong hào quang như thế. 

-  Ngay từ đầu bị Mỹ đập vỡ mặt ra....thằng là thắng KHÁNG CHIẾN....đếch phải solo mà thắng....thằng thớt ảo tưởng vãi.... 

- Thắng rồi giờ thì sao? ngồi ngửa tay xin tiền nó... đời nào thằng thắng lại xin tiền thằng thua? không thấy nhục à ?

Trong giây phút tức giận tôi đã thốt lên "đây là tận cùng của sự ngu dốt" và tôi đã muốn "tuột quần nó ra kiểm tra mông của nó xem não nó được cấu tạo bằng gì". Lúc này dù đã bình tâm, nhưng tôi vẫn muốn viết một bài, không phải vì "chấp nhặt trẻ trâu" mà vì tôi thấy đấy là "sự ngu dốt đang lõa lồ nằm đợi cái ác đến cưỡng hiếp".

Xưa có câu "Thiên Thời, Địa Lợi, Nhân Hòa", trong mọi việc ai có đủ 3 điều đó và có khả năng nắm bắt chúng thì người đó sẽ thành công. Trong việc dụng binh nó lại càng quan trọng, bởi sai sót là máu người sẽ đổ xuống nhiều hơn bội lần.

Ngày nay, các bạn trẻ lớn lên trong hòa bình, dập da chảy máu chút đỉnh đã kêu cha khóc mẹ, than vãn cả ngày lẫn đêm nên không biết được "máu đổ" trong thời chiến nghĩa là gì. Từ đó mà sinh ra coi thường chữ "thời" (thiên thời), họ cho rằng "thắng nhờ thời" là may mắn chả có gì vẻ vang, không biết rằng, nhận ra và nắm bắt được chữ thời ấy cần sự tài trí thế nào, tiết kiệm, cứu vãn được bao nhiêu là xương máu, tiền của và thời gian. Thắng nhờ tài trí lại còn bớt đi được sự hi sinh, không vẻ vang bội phần sao ?

Trong trường hợp trên, tôi không biết bạn trẻ đó nhắc đến chuyện "nhờ thời thế nó mới thua mình" có nghĩa là gì ?

Còn theo tôi được biết,  Chiến tranh Việt Nam đã thành một chương buồn trong lịch sử của họ. 5 đời Tổng thống Mỹ với 4 chiến lược chiến tranh lần lượt phá sản. Quân đội Mỹ giảm hẳn hoạt động tại nước ngoài trong suốt 15 năm, cho tới khi Chiến tranh Vùng vịnh nổ ra.

Ngoài 58.220 lính chết và 305.000 thương tật (trong đó 153.303 bị tàn phế), rất nhiều lính Mỹ trong số 2,7 triệu lính từng tham chiến tại Việt Nam mắc các chứng rối loạn tâm thần, thông thường được gọi là "Hội chứng Việt Nam".Sự cay đắng của các cựu binh tuổi thanh niên này góp phần tạo nên Hippi, một trào lưu đầy nổi loạn, bất cần đời trong giới trẻ Mỹ trong suốt 20 năm. Nhiều năm sau chiến tranh, hàng chục vạn quân nhân và cố vấn Mỹ đã bị ung thư do đã tiếp xúc với chất độc da cam.

Nền chính trị và mối liên kết giữa chính phủ và người dân bị chia rẽ nghiêm trọng. Hoa Kỳ đã tốn 676 tỷ đô la cho cuộc chiến (tính theo giá trị đô la của năm 2004 chưa tính các khoản chi tiêu gián tiếp khác, chỉ đứng sau chi phí của Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai (1.200 tỷ đô la, tính theo thời giá năm 2007).

Nếu đem so sánh giá của chiến tranh Việt Nam với các chương trình có tính chất tiêu biểu mà chính phủ nước Mỹ đã thực hiện, thì Việt Nam vẫn nổi lên một lần nữa là một trong những công cuộc đắt tiền nhất trong lịch sử nước Mỹ. Toàn bộ hệ thống đường sá giữa các bang chỉ tiêu tốn 53 tỷ USD (năm 1972), chương trình vũ trụ đưa người lên Mặt Trăng của Mỹ cũng chỉ tốn 25 tỷ USD. Sự hao tổn chiến phí này đã làm thâm hụt ngân sách tăng cao, góp phần đẩy Mỹ vào một thập niên suy thoái kinh tế đầy u ám.

Về phía Mỹ mà nói, họ thua vì họ không thể tiếp tục chứ chẳng có thời thế nào ở đây cả.

Định nghĩa của chiến thắng là gì? Theo tôi "Trong một cuộc chiến, kẻ nào thực hiện được mục đích của mình đến cùng thì đó là kẻ chiến thắng". Mỹ qua Việt Nam hòng chia Việt Nam làm hai biến miền Nam Việt Nam thành một quốc gia phụ thuộc theo kiểu "thực dân kiểu mới" (hay theo cách nói của Mỹ là để "ngăn làn sóng Cộng Sản" ), dù với mục đích nào thì Mỹ cũng đã thua. Còn nhân dân Việt Nam với ý chí thống nhất đất nước, giành độc lập mạnh mẽ cuối cùng đã thực hiện được, phần thắng thuộc về nhân dân Việt Nam.

Chính Mỹ và thế giới cũng thừa nhận rằng Mỹ đã thua trong cuộc chiến này, thì không hiểu sao con dân Việt Nam lại khóc thảm đòi phần thắng cho Mỹ như thế.

Chiến tranh không đơn thuần là lấy súng bắn nhau (tức "solo" như một bạn trẻ có nói), nó đòi hỏi sự mưu trí, dũng cảm ở không chỉ chiến trường mà còn trên nhiều mặt trận khác (hậu phương, ngoại giao), trên chiến trường, trong kháng chiến chống Đế Quốc Mỹ, chúng ta đã xác định ngay từ đầu là "trường kỳ kháng chiến" thực hiên "chiến tranh nhân dân", so sánh tương quan lực lượng, chúng ta chọn lối đánh du kích làm chủ đạo, bên cạnh đó không thiếu những trận ta tiến công một cách "chính quy", như các trận Khe Sanh, Chiến Dịch Hồ Chí Minh ... . Đó là sự mưu trí của quân và dân ta.

Ngày nay các bạn trẻ chìm ngập trong những AoE, Warcraft, LoL hay DotA nên cứ cho rằng phải "solo" mới oai, phải "solo" mới mạnh, phải "solo" mới thắng vinh quang. Nói đến "solo" sao không bảo Mỹ đừng ném bom, đừng rải chất độc da cam ?

Sau khi thống nhất đất nước, một lần nữa, Việt Nam muốn hàn hắn và thức đẩy mối quan hệ với Mỹ, nhưng Mỹ không chỉ khước từ mà còn cấm vận Việt Nam cho đến năm 1995, từ đó đến nay, quan hệ hai nước không ngừng được cải thiện, 2 tổng thống Mỹ đã sang thăm Việt Nam và 2 chủ tịch nước của Việt Nam đã qua thăm Mỹ.

Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng lớn mạnh, đó là điều không thể chối cãi, Việt Nam mong muốn làm bạn, làm đối tác với tất cả các nước và tất nhiên là với cả Mỹ. Thế nhưng mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và Mỹ vầ thường bị một số người Việt hẳn hoi dè bỉu với cụm từ "ngửa tay xin tiền không biết nhục".

Trong bài TƯ DUY NHƯỢC TIỂU CỦA BỘ PHẬN NGƯỜI VIỆT tôi có viết :

Ngày nay, trong các mối quan hệ đều là Win - Win, nước nào cũng chỉ quan tâm đến lợi ích của mình. Để hợp tác với nhau, các bên phải chỉ ra được lợi ích cho nhau. Mỹ mang lợi ích cho VN và VN mang lại một lợi ích tương đương cho Mỹ, thế việc gì ai phải lụy ai ? 

Mỹ viện trợ phát triển kinh tế cho Việt Nam, tất nhiên Việt Nam phải chỉ cho Mỹ lợi ích tương đương cho khoản viện trợ đó, "xin cho" làm gì tồn tại trong mối quan hệ của 2 quốc gia. Muốn thành cường quốc thì trước hết phải tư duy như cường quốc, phải ý thức rằng chúng ta bình đẳng với tất cả các nước. Tư duy nhược tiểu sao cứ đòi đất nước thành cường quốc sao được ?

Ai đó đã nói "sự ngu dốt là mảnh đất màu mỡ cho cái ác hoành hành" quả thực rất đúng, với nhưng sự ngu dốt không cần che đậy, ngu dốt lỏa lồ như kể trên thì chẳng khác gì mời gọi cái ác đến cướng hiếp và tận hưởng ?

Chính những cái đầu hời hợt như thế này sẽ làm hại đất nước trong tương lai, không xa đâu.

Người Việt bao giờ mới khá ?

Mấy ngày nay, người ta xôn xao vụ các giám đốc của các công ty như Cty TNHH MTV Thoát nước đô thị Tp.HCM, Cty TNHH MTV Chiếu sáng đô thị TP.HCM, Cty TNHH MTV Công Trình giao thông TP.HCM được trả lương lần lượt là 2,6 tỷ, 2,2 tỷ, 860 triệu một năm. Người ta gọi đó là "sự vô liêm xỉ". (http://adf.ly/Um2ue)

Điều này làm tôi nhớ đến vụ việc cách đây tầm 4 năm khi báo chí đưa tin có vị giám đốc được trả 80 triệu một tháng, họ cũng gọi với cái tên tương tự. Lần đó, tôi có trao đổi với giám đốc nơi mình làm việc, ông ấy lắc đầu bảo : "Người Việt bao giờ mới khá được". Ông ấy nói vậy bởi bản thân ông cũng là CEO và ông biết lương của CEO từng đó là quá bình thường, nếu không muốn nói là thấp so với mặt bằng chung của thế giới. (lúc đó lương của ông là 100 triệu / tháng)

Tiôi thì nghĩ thế này, nhìn nhận mọi thứ nên nhìn vào Hiệu Quả, trong kinh doanh, hiệu quả chính là lợi nhuận, tất nhiên còn những vấn đề khác nữa tác động đến vấn đề tiền lương. Lương là chi phí, làm sao ta có thể nhìn vào chi phí để đánh giá một doanh nghiệp ? Chẳng lẽ cứ chi phí lương cao thì là vô liêm xỉ, rồi thiên hạ cứ bấn loạn cả lên, lạ lùng như thế thì không khá nổi là đúng rồ.

Trên thế giới, cụ thể là ở Mỹ, lương CEO ít nhất cũng phải 500.000 đô la một năm, những CEO lương cao như Larry Ellison của Oracle khoảng 96 triệu đô, Elon Musk của Tesla Motors 78 triệu đô, ... Có một số CEO chỉ nhận lương 1 USD một năm, nhưng thu nhập được trả bằng cổ phiếu của họ tính ra cũng cả triệu đô không dưới.

Trong một bài báo, người ta còn thể hiện sự thiển cận khi so sánh lương của chủ tịch tập đoàn Ree hay Vinafoot với các vị giám đốc kể trên, bà chủ tịch tập đoàn Ree nhận lương 100 triệu đồng 1 tháng nhưng thu nhập của bà thì bao nhiêu mà kể ? (http://adf.ly/Um6Bz)

Những công ty kể trên là đều Công ty Trách nhiêm hữu hạn Một thành viên, thu phập của giám đốc không có gì ngoài lương, người ta lại bảo "sao công ty nhà nước mà lương cao thế ?", thưa rằng đây không phải là những đơn vị cơ quan hành chính sự nghiệp và nếu không phải viên chức nhà nước thì và nếu không phải viên chức nhà nước thì không hưởng lương theo thang bậc của nhà nước. Các công ty này hoạt động theo quy chế riêng, họ là những pháp nhân độc lập tương đối, làm việc thông qua hợp đồng kinh tế, ngay cả khi đó là việc của nhà nước.

Mà cho dẫu là cơ quan hành chính sự nghiệp, là tập đoàn nhà nước thì thiết nghĩ vẫn nên trả lương cao để đảm bảo và nếu mang lại hiệu quả. CEO của một tập đoàn lớn như EVN mà trả lương 150 triệu 1 tháng mà người ta làm ồn ào cả lên thì mong gì ?

Cùng nghe người trong cuộc nói gì :

Năm 2012 chúng tôi ký được rất nhiều hợp đồng thu được nhiều lợi nhuận chia cho anh em chứ không dùng tiền ngân sách. Tuy nhiên nói ra điều này nhiều người không hiểu.

Năm 2012, công ty lãi 130 tỉ đồng trong khi vốn điều lệ chỉ có 81 tỉ đồng. Lãi cao đáng lý ra phải kéo những người lương thấp lên chứ tại sao lại kéo những người lương cao xuống.

Có bạn sẽ nói : "Sao các ông có lãi, mà đường phố vẫn cứ ngập như thế?", điều này phải lặp lại một lần nữa với các bạn rằng các công ty này làm việc theo hợp đồng kinh tế, thành phố (Hồ Chí Minh) có ký hợp đồng để họ cải tạo vùng ngập thì họ mới làm ở đó, chứ trách nhiệm của họ không phải là thấy ở đâu ngập thì đến đó làm.

Tạm kết lại, vụ việc này còn phải đợi kết quả điều tra tài chính, thẩm định hiệu quả hoạt động của các công ty này thì mới có được một nhận định xác đáng, nhưng cứ kiểu thấy người ta lương cao thì nhảy đông đổng lên thì bao giờ mới khá nổi ?

Quyền lực của truyền thông & Những con vẹt thời hiện đại.

Khi tôi làm một phép liệt kê nho nhỏ như thế này :

- Che Guevara : "Hãy tạo ra hai, ba hay nhiều Việt Nam"
- Đại sứ Saadi Salama (Palestine) : “Người dân Palestine tiếp thu tinh thần kháng chiến và sự kiên định của nhân dân Việt Nam để từ đó áp dụng vào cuộc chiến chống lại các cuộc xâm lược giành độc lập của nhân dân Palestine". 
- Saddam Hussen đã dọa Mỹ: “Nếu các ông đánh nước tôi, các ông sẽ gặp một Việt Nam trên sa mạc.” 
- Muammar Gaddafi cảnh báo rằng nước ông "sẽ là một Việt Nam thứ nhì" nếu các nước bên ngoài can thiệp. 
- Assad (Syria) : nếu tấn công Syria, Mỹ sẽ đối mặt với thất bại giống như thất bại của Mỹ ở Việt Nam. 

Và được một fanpage trên facebook đăng lại với tiêu đề KHÁT VỌNG VIỆT NAM THỨ 2  , thế là ngay lập tức có nhiều bạn trẻ vào phát biểu kiểu đại loại như sau:

Hussen, Gadafi, Assad là ai, họ là những nhà độc tài, đã là độc tài, người dân không bao giờ có chuyện ủng hộ, họ chỉ nhận được sự ủng hộ từ những người được họ ban phát lợi ích. Còn đa số nhân dân sẽ căm ghét họ. Nên khi bị ngoại bang nước ngoài tác động tạo ra mồi lừa , bất ổn nội tại trong 1 chế độ độc tài sẽ bùng cháy thôi. Thiết nghĩ Ad đừng viết bài bênh mấy bố độc tài này nữa.

Tôi thấy  có nhiều điều hài hước ở đây, thứ nhất đó chỉ là một phép thống kê đơn thuần thể hiện sự lan tỏa tinh thần Việt Nam trên thế giới mà thôi, nào có hề có một lời lẽ bênh vực bất kỳ ai ? Thứ 2, làm sao họ ở Việt Nam mà biết được những vị tổng thống ở tân Iraq, Lybia, Syria là độc tài nhỉ ?

Chẳng có cách giải thích nào khác ngoài việc họ tiếp nhận thông tin từ giới truyền thông và hành xử như những con vẹt. Vì sao lại là những con vẹt, vì chúng thường nhắc lại những gì học được một cách theo phản xạ mà thiếu đi óc phân tích. Có mẫu chuyện vui về những con vẹt như sau :

Tèo vừa mua một con vẹt ngoài chợ. Nó hí hửng mang vẹt ra tập nói.
-Tèo: Tôi biết nói
-Vẹt: Tôi biết nói, tôi biết nói
-Tèo: Tôi biết đi
-Vẹt: Tôi biết đi, tôi biết đi
-Tèo: Tôi biết bay
-Vẹt: Mày bốc phét...

 Con vẹt trong mâu chuyện này thì thông minh quá so với dự kiến, điều thú vị là không ít con người chẳng được như con vẹt này.

Chúng ta đang sống trong thời đại của thông tin, hàng ngày chúng ta ngốn không biết bao nhiêu là thông tin từ vô tuyến, internet, báo đài, mà thông tin thì chắc chắn có đúng, có thông tin sai, có thông tin không cần thiết, vì vậy chúng ta cần trang bị cho mình kỹ năng để lọc thông tin, đọc thông tin, phân tích, kiểm chứng thông tin. Quan trọng hơn cả và trước hết chúng ta phải có một sự hoài nghi nhất định với tất cả thông tin ta tiếp nhận được, bản thân tôi là người làm công việc liên quan đến truyền thông - marketing, nhưng cũng đã từng có một bài viết nho nhỏ trong đó có câu : đừng tin vào các nhãn hiệu.

Trong bài viết nhỏ đó, tôi có viết :

- "Thầy hiệu trưởng khó tính" đó là một nhãn hiệu, nếu bạn tin ngay vào nhãn hiệu đó, bạn sẽ không tự cho mình cơ hội tiếp xúc và biết rằng thật ra Thầy hiệu trưởng rất dễ chịu. 

- "Con đĩ" đó là một nhãn hiệu, nếu bạn tin ngay và hùa vào mạt sát thì rất có thể bạn đang làm tổn thương một cô gái bất hạnh có nội tâm sâu sắc.

- Đừng tin vào các nhãn hiệu mà truyền thông đặt ra: "hotboy", "coolgirl", "kỳ diệu nhất hành tinh", "hay nhất Việt Nam", "chính quyền độc tài", "đứa cháu hư đốn" ...

Biểu hiện của một con vẹt là gì, ví như giới báo chí Việt Nam đặt cho Đàm Vĩnh Hưng một nhãn hiệu "ông hoàng nhạc Việt", và nhiều người lặp đi lặp lại vô thức cái nhãn hiệu đó, để đến hôm nay, sau lời nhận xét rúng động của nhạc sỹ Nguyễn Ánh 9, người ta mới ngớ người ra và xét lại: "Ừ nhỉ, Đàm có gì đâu mà là ông hoàng nhạc Việt"

Hay như một số "nhân sỹ trí thức" khoác lên mình cái nhãn hiệu "đấu tranh dân chủ" , "biểu tình yêu nước" ... được không ít bạn trẻ tung hô như những anh hùng, so sánh cả với những tiền nhân là anh hùng dân tộc, nhưng sự thật thì đó chỉ là một nhón người hổ lốn, ô hợp, tri thức nông cạn, hành động càn rỡ, khiến cho người ta phải gọi chệch đi là "rân trủ" để tránh làm ô uế một từ đẹp như "dân chủ".

Những con "vẹt - người" cũng xử sự y như thế đối với các nhãn hiệu khác, trong đó có nhãn hiệu "Độc Tài".

Câu chuyện đến đây mở ra nhiều hướng, mà thiết nghĩ chúng ta nên bắt đầu với việc thừa nhận quyền lực của giới truyền thông và những kẻ đứng sau nó trong thời đại thông tin ngày nay. Nhiều người trong giới chuyên gia nhận định rằng : "Trong thời đại ngày nay, ai nắm trong tay hệ thống truyền thông thì đó là kẻ thống trị", tôi thì nghĩ nhận định đó chỉ đúng khi mà con người chạy theo truyền thông thay vì hoài nghi và phân tích, kiểm chứng. Đáng tiếc là nhân định đó đúng cho thời điểm hiện tại và thời gian đã qua. 

Một thông tin thú vị mà chúng ta cần khắc ghi, hiện nay, 9 tập đoàn truyền thông xuyên quốc gia đang nắm và phân phối hơn 90% lượng thông tin trên thế giới theo hướng có lợi cho bọn trùm quân sự – công nghiệp bằng những ngón xuyên tạc cực kỳ thâm hiểm trong nhiều tin tức trọng đại đối với toàn nhân loại. 

Chín tập đoàn truyền thông phân phối 90% tin tức đó đều thuộc Mỹ và phương Tây, đứng sau 9 tập đoàn này là cả một cỗ máy chiến tranh lớn nhất thế giới, những kẻ gây ra và trục lợi hầu hết các cuộc chiến trong 60 -70 năm trở lại đây.

Hẳn các bạn còn nhớ chuyện khôi hài khi BBC tiếng Việt khách bác Việt Nam hèn với Trung Quốc, còn BBC tiếng Hoa thì khích bác Trung Quốc hèn với Việt Nam, chiến tranh là điều những tên đầu nậu vũ khí luôn muốn có, mỗi ngày.

Họ có cả động cơ lẫn phương tiện, và thực tế họ đã "nhồi sọ" phần con lại như thế nào ?

1. Những cặp khái niệm đối lập

Trước hết, truyền thông Mỹ và Phương Tây tạo ra những cặp đối lập, và tất nhiên phần tốt thuộc về họ. 

- Mỹ và Phương Tây thì văn minh, nơi khác thì mọi rợ
- Mỹ và Phương Tây thì dân chủ, nơi khác thì độc tài
- Mỹ và Phương Tây thì chính nghĩa, nơi khác thì tàn ác

Trong thời kỳ, chiến tranh Việt Nam, Mỹ cũng nhồi sọ nhân dân rằng Cộng Sản Việt Nam xấu xa, nhưng thực tế là ngược lại. Rồi Mỹ nói với cả thế giới rằng Iraq có vũ khí hủy diệt hàng loạt, nhưng cho đến khi bom đạn cày nát vùng đất này, hàng triệu người dân nơi đây chết oan chết uổng cả thế giới mới biết mình bị lừa.

Mang tính chất thời sự nóng hổi là việc họ dựng lên đủ thứ chuyện về quốc gia và xã hội Libya biến nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi thành ma quỷ cũng như đã từng dựng nên chuyện Saddam Hussein của Iraq chế tạo vũ khí giết người hàng loạt.

Tất nhiên, trong cuộc sống và trong cung cách lãnh đạo đất nước, ông Kadhafi cũng bộc lộ nhiều vấn đề, đặc biệt là chuyện tham quyền cố vị và gia đình trị. Nhưng Libya và ông Gaddafi có nhiều điều không như hệ thống tuyên truyền của Mỹ, EU rêu rao. Người ta đã vạch trần nhiều cảnh dân chúng biểu tình hoặc binh lính Kadhafi đàn áp dân chúng đều được dàn dựng ở Qatar. Và khôi hài cũng như rẻ tiền là cảnh dân Libya mà lại chống Kadhafi bằng cờ Ấn Độ! Rồi còn cả chuyện tay trùm  Hội đồng chuyển tiếp Quốc gia thừa nhận là đã quay video ở nước ngoài thành cảnh ở Libya để… tuyên truyền.

Trong bài "Libya: Facts & Analysis” (Libya: Sự kiện & Phân tích) của Helen Shelestiuk, đăng trên mạng left.ru của Nga, tác giả này viết: “Khi được hỏi xem Kadhafi đã áp bức đồng bào mình như thế nào thì vị Đại sứ Nga tại Libya vừa bị bãi nhiệm là ông Vladimir Chamov, đã nói: Sao lại áp bức? Người Libya được hưởng tín dụng 20 năm không phải trả lãi để xây cất nhà, 1 lít xăng chỉ khoảng 14 cent, thức ăn cho dân nghèo thì miễn phí và họ có thể mua một chiếc jeep KIA Hàn Quốc mới toanh với giá 7.500USD”.

Kết quả như chúng ta đã biết, bằng cách tạo ra những cặp khái niệm đối lập, đẩy phần xấu về phía đối thủ, họ nhân danh chính nghĩa để "can thiệp quân sự" và trên những xác người ngổn ngang, họ làm chủ nguồn dầu mỏ ở những vùng đất này. 

2. Điều dối trá được lặp đi lặp lại

Tất nhiên, mọi chuyện không đơn giản như thế, sau khi tạo các khái niệm đối lập, hệ thống truyền thông đồ sộ này bắt đầu nhổi liên liên tục trên phạm vi rộng với phương châm "Sự thật là điều không có thật được nhắc đi nhắc lại nhiều lần”.

Một câu chuyện xưa mà nhà báo An Chi dẫn lại trên Petrotimes khá ý nghĩa như sau : 

Chuyện xưa kể rằng: Mẹ Tăng Sâm đang ngồi quay tơ thì một kẻ hớt hải chạy đến báo:   - Tăng Sâm giết người! Bà liếc nhìn kẻ báo tin rồi tiếp tục công việc. Con trai bà vốn hiền lành có một. Một lúc sau, một kẻ khác lại chạy đến báo:- Tăng Sâm giết người! Bà mẹ giật mình và hơi lo nhưng vẫn tiếp tục công việc. Một khắc đồng hồ sau đó nữa, lại có kẻ hớt hải chạy đến báo:- Tăng Sâm giết người! Bà mẹ liền bật dậy rồi hốt hoảng chạy ra khỏi nhà.

 LỜI BÀN:

Tăng Sâm vốn là người hiền hậu, hiếu thảo, bà mẹ vốn là người trung tín, một bụng tin con. Thốt nhiên có kẻ bảo: "Tăng Sâm giết người". Bà mẹ không tin, và người thứ hai bảo, còn chưa tin; đến người thứ ba bảo, thì cuống cuồng chạy trốn. Như thế mới hay cái dư luận của thiên hạ rất là mạnh. Một việc, dù cho sai lầm đến mười mươi, nhiều người đã có cùng một nghị luận đều như thế cả, thì cũng dễ khiến người ta nghi nghi hoặc hoặc rồi đem bụng tin mà cho là phải, nom đỉa hóa ra con rươi, trông con chó thành con cừu. Đến như giữa chợ, làm gì có cọp! Thế mà một người, hai người, đến ba người nói có cọp, thiên hạ cũng tin có cọp thật nữa là! Những bậc ra được ngoài vòng dư luận, giữ vững được bụng như cây giữa rừng, như kiềng ba chân rất là hiếm, nhưng có thế được mới cao. Một chân lý có chứng minh rõ ràng, mười phần chắc chắn, thì mới nên công nhận.

Ấy là ý nghĩa của câu chuyện, còn thực tế, với hệ thống các hàng truyền hình, hãng tin, hãng phim ... lớn nhất thế giới, người ta vẫn dễ dàng bị dắt mũi, cụ thể là những con vẹt như tôi kể ở phần dẫn bài.

Tin Mỹ tố cáo chính quyền Assad của Syria dùng vũ khí hóa học thì tràn lan trên mặt báo và các bản tin, nhưng lời phản pháo của ông Assad rằng đó là một chuyện "lố bịch" thì mấy ai dược nghe được đọc. Và rồi với nhiều người, việc Mỹ, Anh chuẩn bị đánh Syria ấy và vì chính nghĩa.

3. Tung hỏa mù

 Sau khi đã bôi đủ tro, trát đủ trấu lên mặt đối thủ, việc tiếp theo họ làm đó là đặt ra bài toán, nhưng không khéo rút bỏ đi các lựa chọn.

Một bài toán họ đã dựng sẵn bao nhiêu năm qua với mô tip "Tốt - Xấu" và đưa ra cho người khác 2 sự lựa chọn :
- Nếu chứng minh được nó xấu thì đánh
- Nếu không chứng minh được nó xấu thì chưa đánh.

Tất nhiên với hệ thống truyền thông của mình, họ muốn chứng minh gì chẳng được. Vấn đề không nằm ở đó, vấn đề nằm ở chổ người ta đánh lừa ngay từ đầu với 2 sự lựa chọn nghe có vẻ hợp tình hợp lý, nhưng họ đã giấu mất đi một lựa chọn, một câu hỏi khác, đó là :  QUYỀN GÌ MÀ ĐÁNH ?

Hẳn người dân Mỹ và Phương Tây cũng không tự hỏi họ có quyền gì, chính phủ họ có quyền gì mà can thiệp vào nội bộ đất nước khác, quyền gì mà đem bom đạn vào tàn phá đất nước của người khác ?

Văn Minh ? Dân Chủ ? Chính Nghĩa ? Nếu có thì đó cũng là tiêu chuẩn của Mỹ của Phương Tây không phải của tất cả nên không thể áp đặt cho người khác được.