TRÒ CHƠI ĐỊA CHÍNH TRỊ VÀ NHỮNG SẢN PHẨM CỦA NÓ

Gần đây rộ lên tin tức về 'Nhà nước Hồi giáo' hành quyết dã man con tin để đòi tiền chuộc làm dư luận phẫn nộ. Nhiều bạn có thể muốn biết cái 'nhà nước' này ở đâu tự nhiên nổi lên và câu chuyện này cũng là bài học cho chúng ta về cuộc thánh chiến dân chủ hóa thế giới của Mỹ mà Việt Nam luôn là một đích ngắm.

Để giữ vững vị trí thống trị thế giới, Mỹ phải liên tục lập mưu mô và tấn công kinh tế, chính trị, hoặc quân sự vào những nước chưa chịu đứng vào hàng sau lưng mình (như Việt Nam) hoặc những đối thủ tiềm năng và đồng minh của những đối thủ đó. Trong trò chơi địa chính trị này Mỹ bất chấp thủ đoạn và hoàn toàn không lo ngại hậu quả vì nếu có hậu quả tai hại thì càng tốt, càng có lý do để ném bom, nuôi chiến tranh. Thế giới càng bất ổn, có chiến tranh thì công nghiệp quốc phòng Mỹ càng phất, vị trí đế quốc thống trị của Mỹ càng được củng cố!

Trò chơi địa chính trị này đã tạo ra những sản phẩm như Bin Laden/tổ chức Al Qaida và 'Nhà nước Hồi giáo' như ngày hôm nay.

Đại đa số thế giới biết đến Bin Laden là trùm khủng bố tấn công nước Mỹ nhưng ít người biết rằng Bin Laden được CIA tuyển vào các trại huấn luyện du kích lúc 22 tuổi khi cuộc 'thánh chiến' ở Afghanistan bắt đầu.

Các lãnh đạo 'thánh chiến Hồi giáo' thời đó từng được Tổng thống Mỹ tiếp ở Nhà trắng vào năm 1985 và được âu yếm gọi bằng các 'chiến sĩ tự do'. Những 'chiến sĩ tự do' này đã trở thành 'bọn khủng bố' khi họ muốn đuổi quân Mỹ ra khỏi đất Hồi giáo của họ sau này!

Clip tổng thống Mỹ Reagan tiếp các 'chiến sĩ tự do':

http://www.liveleak.com/view?i=3d1_1374168674

Trong vùng Trung Đông tồn tại các thế lực Hồi giáo cực đoan, Hồi giáo ôn hòa và nhà nước phi tôn giáo (secular state). Nhà nước cộng hòa phi tôn giáo là hình thức tiến bộ nhất vì nó tách rời tôn giáo với nhà nước, dùng luật lệ phi tôn giáo. Loại nhà nước này được phát triển sau thế chiến II ở Trung Đông mà Afghanistan trước khi có chiến tranh là một ví dụ. Với mục tiêu địa chính trị của mình, Mỹ đã dùng CIA cùng với cơ quan tình báo Pakistan ISI và Saudi Arabia tổ chức, huấn luyện, tài trợ, vũ trang cho các nhóm Hồi giáo cực đoan trong cuộc chiến tranh với chính quyền Afghanistan và Liên xô. Kết quả là sau khi quân Hồi giáo cực đoan thắng, Afghanistan lại trở về với luật lệ tôn giáo thời Trung Cổ và là nơi chứa chấp lực lượng khủng bố của Bin Laden, một nhân vận trưởng thành trong 'thánh chiến'.

Cái tên của nhóm 'Taliban' nắm quyền ở Afghanistan sau khi Liên xô rút quân, có nghĩa là gì?

Trong tiếng Pashtun, một thổ ngữ ở Afghanistan, 'Taliban' có nghĩa là học sinh, hoặc người tốt nghiệp madrasahs (trường dạy kinh Koran) được tổ chức bởi những nhóm truyền đạo Wahhabi từ Saudi Arabia, với sự hỗ trợ của CIA.

Hệ thống giáo dục ở Afghanistan trước thời chiến tranh chủ yếu là phi tôn giáo. Giáo dục do Mỹ tổ chức sau đó làm sụp đổ hệ thống giáo dục phi tôn giáo đó. Con số trường tôn giáo do CIA bảo trợ tăng từ 2.500 năm 1980 lên trên 39,000.

http://www.globalresearch.ca/9-11-analysis-from-ronald-reagan-and-the-soviet-afghan-war-to-george-w-bush-and-september-11-2001/20958

Để đánh sập một nhà nước tiến bộ phi tôn giáo ở Afghanistan vì nhà nước này thân Liên xô. Mỹ và đồng minh Hồi giáo cực đoan đã biến Afghanistan trở thành một quốc gia Hồi giáo cực đoan.

Và Bin Laden đã thừa thắng xông lên, mở rộng 'thánh chiến' sang Mỹ với nhiều lý do. Một trong những lý do đó là quân Mỹ dám đóng quân trên 'thánh địa Hồi giáo' ở Saudi Arabia, quê hương của Bin Laden. Nhưng Bin Laden có tấn công nước Mỹ thì tư bản súng đạn càng khoái, càng có lý do chụp mũ tấn công...Iraq, một mục tiêu mà Mỹ luôn thèm khát. Và dĩ nhiên khi Hồi giáo cực đoan tấn công Mỹ thì họ không còn là 'chiến sĩ tự do' nữa mà trở thành 'khủng bố'.

Iraq là một quốc gia với nhà nước phi tôn giáo cho đến năm 1968 và sau đó là Hồi giáo ôn hòa, tức là thế lực Hồi giáo cực đoan luôn nằm dưới tầm kiểm soát. Sau khi Mỹ nhảy vào 'dân chủ hóa' Iraq, tiêu diệt độc tài Saddam Hussein, tịch thu kho vũ khí hủy diệt hàng loạt (tưởng tượng) vào năm 2003, thì Hồi giáo cực đoan được dịp sổ lồng trong hỗn loạn chiến tranh vào năm 2004. Al Qaida chính thức hoạt động ở Iraq và sức mạnh được tăng lên. Hai năm sau, nhóm này chính thức đổi tên thành ISIS, là 'nhà nước hồi giáo' mà chúng ta nghe đến hôm nay. Tức là nhờ cuộc chiến tranh 'dân chủ hóa' trong ván bài địa chính trị của Mỹ, một nhà nước Hồi giáo cực đoan nữa đã ra đời.

http://www.cnn.com/interactive/2014/09/world/isis-explained/?hpt=hp_c2

Chưa hết! Một mục tiêu địa chính trị khác của Mỹ là Syria, một nhà nước phi tôn giáo và là một cái gai trong mắt Mỹ vì nước này là đồng minh lâu năm của Nga nên Mỹ phải 'dân chủ hóa' nó để cô lập thêm Nga. Mỹ và đồng minh đã giúp đỡ tiền và vũ khí cho các nhóm vũ trang chống chính quyền Syria và kết quả là Syria bị suy yếu mà mất quyền kiểm soát một số vùng lãnh thổ phía bắc và chúng lại rơi vào tay ISIS! Và nhờ thu nhập từ các giếng dầu trong các vùng chiếm được từ chính quyền Syria và Iraq, ISIS lại càng mạnh lên!

Các vùng kiểm soát và ảnh hưởng của ISIS:

http://www.cnn.com/interactive/2014/06/world/maps-iraq-unrest/

Nước Mỹ luôn ở bên kia đại dương nên Trung Đông có cháy kiểu nào thì cũng chẳng hề hấn gì. Đánh kiểu nào thì nhà thầu súng đạn của Mỹ cũng kiếm chác được. Bom đạn thừa mứa để lâu nó cũng mục. Không quăng bom chỗ này chỗ kia cho hết kho thì làm sao có đơn đặt hàng mới? Mỹ muốn ném bom Syria trước kia và bị Nga cản nhưng cuối cùng cũng đã có cớ, danh chính ngôn thuận để ném rồi! Syria có tức khí bắn máy bay Mỹ thì càng tốt. Mỹ sẽ quay lại với cả một kho bom mới!

Các bạn muốn 'dân chủ hóa' Việt Nam có còn nhớ Lybia không nhỉ? Chắc chắn là không vì các đài công suất lớn của phương tây đã chuyển sang phát chương trình mới nhồi sọ các bạn cho một cuộc phiêu lưu quân sự địa chính trị ở chỗ khác rồi. Các bạn lại bận xem/nghe và cổ vũ chương trình mới theo thói quen đã được huấn luyện thôi. Lybia dân chủ bây giờ là một đống bầy nhầy chứ không phải là một quốc gia. Nó không có một chính quyền trung ương với quyền lực thực sự. Các phe phái trong đó có Hồi giáo cực đoan chiếm cứ những vùng khác nhau một cách rất là tự do dân chủ văn minh. Tổng thống Mỹ hãnh diện tuyên bố sau khi lật đổ Gaddafi rằng mình đã ngăn chặn được một cuộc thảm sát ở thành phố Benghazi nhưng năm ngoái, một nhóm vũ trang được NATO hỗ trợ trong cuộc chiến lật đổ Gaddafi đã xả súng vào một đoàn người biểu tình ở Tripoli làm chết 42 người. Nhóm này đã xả súng phòng không vào trẻ em. Không thấy có phản ứng đáng kể nào từ Washington, London, hay Paris và chắc chắn là các bạn tranh đấu cho 'dân chủ' theo kiểu hùa theo loa phóng thanh của Mỹ chẳng biết chuyện đó đâu! Bây giờ có biết cũng chẳng thèm lên án vì chưa được Mỹ kích hoạt!

http://www.independent.co.uk/voices/commentators/three-years-after-gaddafi-libya-is-imploding-into-chaos-and-violence-9194697.html

Vì sao loa phóng thanh Mỹ không phóng thanh chuyện tồi tệ hậu Gaddafi? Các nước vô địch 'tự do dân chủ' không thèm la làng chuyện giết chóc hâu Gaddafi? Vì cái gai trên bàn cờ địa chính trị của Mỹ là Gaddafi đã được nhổ. Độc tài hay cực đoan gì bây giờ cũng chẳng còn vấn đề nữa rồi. Mấy cái đó chỉ là quảng cáo. Loa phóng thanh mở hết công suất lên án Gaddafi độc tài ngày xưa chỉ là để nhồi sọ dân vô minh thế giới cổ vũ cho việc nhổ gai được thuận tiện thôi.

Kịch bản Lybia cũng y như thế. Ban đầu Libya là nhà nước Hồi giáo ôn hòa nhưng là cái gai trên bàn cờ địa chính trị của Mỹ và phương tây vì Gaddafi vận động châu Phi dùng đồng tiền chung hòng thoát khỏi sự lệ thuộc tài chính vào Âu-Mỹ. Sau khi Mỹ và phương tây nhổ gai, các nhóm Hồi giáo cực đoan được sổ lồng và tiến chiếm đất đai lãnh thổ. Nhà lại cháy không thể kiểm soát!

Tin tức mới nhất cho biết nhóm Hồi giáo cực đoan bị cáo buộc tấn công sứ quán Mỹ năm 2012 đã chiếm được thành phố lớn thứ hai của Libya là Benghazi:

http://www.thestar.com/news/world/2014/07/31/libya_islamic_extremists_declare_control_of_benghazi.html

Tôi nhớ có một bài viết ví von rằng:

'Khi nhà bạn bị cháy, bạn phải gọi lính cứu hỏa chứ không phải gọi tên đã phóng hỏa trở lại hiện trường mà còn mang theo một bình xăng!'

Đó là tình hình hiện nay. Sau khi phóng hỏa và rút lui khỏi Iraq, Mỹ đã trở lại hiện trường cứu lửa với một bình xăng!

Theo kỷ lục được ghi nhận thì khi Mỹ nhảy vào 'dân chủ hóa' chỗ nào thì chỗ đó y như rằng có máu đổ thành sông, chia năm xẻ bảy, cực đoan nổi dậy hoành hành, rồi Mỹ lại tiếp tục chữa cháy thành mấy chục năm cho trụi luôn nhưng không hiểu tại sao vẫn có người mơ mộng, xin xỏ, kiến nghị Mỹ 'dân chủ hóa' Việt Nam trong khi chính Việt Nam đã bị cháy rụi hết một lần 40 năm trước. 40 năm trong lịch sử thì chỉ là ngày hôm qua, hay là bốn giờ trước thôi. Thật kỳ lạ là có rất nhiều người có thể vô minh đến mức độ đó.



Meo Duc Meo

XU HƯỚNG MARKETING: MẠNG THƯƠNG HIỆU, KHÁCH HÀNG & WRITER LÊN NGÔI

Từ những va chạm, chúng ta trải nghiệm, từ những trải nghiệm chúng ta suy tưởng về tương lai và vô hình chung chúng ta tạo ra các xu hướng, mới có, trùng lắp có và quái đản cũng có.

Giống như việc mối sáng nhấm nháp một ly cafe, quen đến nỗi mà nghiện cái cảm giác uống cafe hơn cả chính cafe, nghiện cái góc ngồi ấy, cái góc nhìn ấy, cái cảm giác khi thấy khói thuốc phiêu lãng bay hơn cả chính nicotine.

Rồi một ngày trời không đẹp lắm, nắng chẳng trôi mượt trên cành lá, hoa chẳng bông đùa cùng gió, bỗng thấy cafe thiếu thiếu gì đó, "béo hơn 1 chút thì tốt", rồi cafe kem ra đời, cafe trứng ra đời ... đại loại vậy.

Các xu hướng được tạo ra từ chính hôm nay, đôi khi nó được định hướng, nhưng hầu hết nó xuất phát từ hiện thực, nhìn vào hiện tại ta sẽ thấy được xu hướng của ngày mai, ngày kia, ngày kia nữa.

“Khác biệt hay là chết”, sao vẫn chưa ai nói cho những nhà tiếp thị biết rằng khẩu hiệu này đã lạc hậu? Nếu họ không suy nghĩ cao hơn và xa hơn họ sẽ là kẻ chết đầu tiên vì mãi mê làm “khác”.

Diễn ra trong hiện thực và thời gian đã qua, đó là công cuộc chạy đua vũ trang khốc liệt của các thương hiệu. Những đại dương xanh được khám phá, và không lâu sau tất cả lao vào, họ phân khúc, phân ngách, rồi đa dạng hóa mẫu mã, rồi rút ngắn vòng đời sản phẩm, nhãn hiệu.

Cho những viên đá cuội vào bình, cho tiếp những viên sỏi, rồi cho cát vào cuối cùng là nước, cái bình không còn chỗ hở. Thị trường chật chội y như thế, "khác biệt hay là chết" nhưng người ta không thể khác nữa. Cần một công thức khác để sống.

Giống như chiến tranh lạnh qua đi, đối thoại là công thức sống, các nước quay qua hợp tác với nhau, bỏ qua mọi rào cản ý thức hệ, họ đến với nhau vì lợi ích. Các hiện ước kinh tế tạo nên các khu vực kinh tế, WTO, Nics, OPEC ...

Mạng thương hiệu sẽ là xu hướng marketing của tương lai, các thương hiệu sẽ tìm đến nhau tạo sân chơi chung với những ưu tiên và ràng buộc. Shop nhẫn cưới, shop váy cưới, tiệm in thiệp cưới, nhà hàng tổ chức lễ cưới sẽ giới thiệu khách hàng lẫn nhau với mức chiết khấu nhất định.

Tương tự, cafe & đồ ăn sáng take away sẽ liên kết với hệ thống cây xăng. Bà Ba bán bún sẽ liên kết với ông Tư bán nước và chị Sáu bán trái cây. Họ có chung đối tượng khách hàng, hoặc chung tiếp điểm khách hàng ... bằng cách nào đó họ bù đắp dịch vụ cho nhau tạo thành những vòng khép kín mà tất cả đều có lợi.

Và rồi, những lý thuyết của thời hoang dã sẽ dần bị đào thải, những khái niệm mới ra đời. Dẫu rằng người Mỹ vẫn đem quân đùng đoàng khắp nơi, nhưng họ đã ý thức được sức mạng của dư luận quốc tế, và họ buộc phải tạo ra các lý do hợp thức hóa trước khi thực hiện thói quen đùng đoàng của mình.

Cũng thế, cái thời mà nhà tiếp thị đứng chống nạnh ở cổng công ty nhìn ra phớt đời đã qua rồi. Họ phải đóng vai khách hàng để đi ngang qua đường và liếc mắt trông vào. Khách hàng đã mạnh hơn.

Hệ quy chiếu Sản Phẩm - Giá Cả - Phân Phối - Xúc Tiến sẽ được trưng bày trong các viện bảo tàng để giáo dục cho con cháu sự đáng sợ của một hệ quy chiếu độc đoán, nơi mà nhà cung cấp tự nghĩ ra mọi thứ và chẳng thèm quan tâm đến ai cả.

Khách hàng - Chi phí mua hàng - Sự tiện lợi - Sự tương tác là hệ quy chiếu thay thế. Khách hàng không chỉ cần sản phẩm, họ quan tâm đến việc bạn chào đón họ thế nào, mời họ nước ép trái cây hay rượu nhẹ trước khi tư vấn, rồi sau đó bạn sẽ giao hàng tận nơi lắp ráp nếu cần, bảo trì bảo hành bạn phải luôn nhớ. Sinh nhật của khách hàng bạn phải khắc ghi, thỉnh thoảng là cả những ngày khó ở của họ nữa, chu kỳ là 28 ngày bạn phải biết nhẩm tính.

Giá cả trở thành vấn đề nhỏ, không phải vì khách hàng của bạn chi sộp hơn, mà bởi họ quan tâm đến cả chi phi đi lại, vận chuyển, vận hành, sửa chữa, tiêu hủy nữa. Thứ họ tính trong đầu lúc này là toàn bộ chi phí để mua và sử dụng sản phẩm của bạn. Điều đó dễ hiểu, bởi chỉ có một thằng điên mới chạy xe 10 km để mua một chai nước 5 ngàn đồng trong khi tiệm tạm hóa kế bên bán giá 6 ngàn. Tổng chi phí mua hàng của bạn lớn hơn, bạn bị loại.

Hệ thống phân phối của bạn phủ khắp Việt Nam, có mặt tại mọi tuyến phố? Đó không là một điều tự hào lớn nữa khi mà sự tiện lợi mới là thứ khách hàng cần, họ có thể ngồi ở nhà click vài cái, thanh toán bằng ví điện tử rồi bước vài bước ra mở cửa, nhân viên giao hàng của công ty khác đã đến. Bạn thua.

Truyền thông một chiều và những chiêu tiếp thị vặt vãnh sẽ lên núi chơi với dế (chưa chắc dế chịu chơi), chẳng ai mua hàng của một kẻ mà hắn ta khinh thường mình ra mặt. Khách hàng sẽ thông minh hơn, họ cần được tôn trọng, họ thích sự đối thoại hai chiều, họ muốn được truyền cảm hứng thay vì nhồi nhét thông tin vào đầu họ.

Đó là thời của Writer. Writer not Copier. Những người nắm bắt tâm lý khách hàng, tạo nên những cuộc đối thoại thực thụ, truyền cảm hứng và đưa ra những khái niệm mới.

Contact me : Dongtuyen3@gmail.com
A writer always get the messages

Cái tinh tế trong quảng cáo - marketing (phần 3)

Marketing - Quảng cáo bản chất cuối cùng chính là phát hiện ý niệm đang hiện hữu , gieo trồng ý niệm mới, sau đó dẫn dắt để các ý niệm đó phát triển thành quyết định mua hàng. Đó là thuần chất phải là một một quá trình nghiên cứu và tác động tâm lý với đủ cả sự khoa học và tinh tế.

Ngày nay, nhiều người làm marketing, người thì quan tâm đến những vẫn đề quá to tát, người thì lại rập khuôn một cách sáo rỗng những gì có sẵn, câu chuyện về tâm lý và quá trình phát triển tâm lý khách hàng ít được đào sâu mà có chăng cũng chỉ là phỏng đoán đến võ đoán, đây là nguyên nhân dẫn đến sự thất bại của rất nhiều nhãn hàng.

Một quá trình phát triển tâm lý đầy đù sẽ diễn biến như sau :

Đầu tiên là quá trình tiếp xúc giữa thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác, tư tưởng với màu sắc hình khối, âm thanh, mùi vị , trạng thái vật lý (rắn, lỏng, khí ...), sự vận động tương tác của các sự vật, sự việc.

Sau quá trình tiếp xúc là quá trình cảm nhận, (quá trình này diễn ra chính là đất để cho "ấn tượng đầu tiên" dựng võ), những cảm nhận đó chính tình cảm nhất thời đối với sự vât sự việc được tiếp xúc : yêu thích, ghét,  đau, buồn ...

Tiếp theo là quá trình phân tích, đánh giá, và đưa những thông tin có được từ 2 quá trình trên vào tâm thức lưu lại một cách gọn gàng. Từ những phân tích đánh giá đó mới sinh ra ý chí, quyết định hành động phản ứng lại với những gì cảm nhận được. Cuối cùng là sự nhìn nhận lại, đúc kết nên nhận thức về các sự vật, việc, thông tin.

Nhận thức của khách hàng phát triển theo thời gian và tuần hoàn với công thức A + a = B, trong đó (A) là nhận thức ở thời điểm T1, (a) là một quá trình từ tiếp xúc, cảm nhận, phân tích đánh giá, ra quyết định đến đúc kết nên nhân thức đối với một đối tượng (C) trong khoảng thời gian t, (B) là nhận thức ở thời điểm T2 (T2 = T1+t).

Để dẫn dắt khách hàng đến với quyết định mua hàng, người làm Marketing phải hiểu và nắm được A, đưa những thông tin "đầu vào" phù hợp về (C) cho quá trình (a) để thu được quyết định "đầu ra" như mong đợi.

Đó không phải là sự nhồi nhét cẩu thả các thông tin hay ho về sản phẩm dịch vụ của bạn như cách rất nhiều người đang làm mà đó là sự bố trí một cách tinh tế, khoa học tổng hòa tất cả những gì có thể tác động đến các giác quan cũng  như tư tưởng của khách hàng, từ nơi gửi xe cho đến nhà vệ sinh, từ font chữ cho đến ngôn từ, từ âm thanh cho đến mùi vị ....

Nếu không hiểu được điều này thì cho dù với những bản kế hoạch dày cộm, một khoản chi phí marketing lớn  đến mấy bạn cũng thất bại như thường. Hãy ngồi lại, phân tích thật kỹ tâm lý đã có, đang có và có thể có dù là nhỏ nhặt nhất của khách hàng, thay vì cứ suy nghĩ rằng một chiến dịch rầm rộ sẽ tống được tất cả hàng trong kho đến tận từng hộ gia đình. Cái thời truyền thông một chiều qua rồi, cái thời khan hiếm hàng hóa qua rồi, cẩu thả với những khách hàng ngày một tiêu dùng thông minh hơn chính là tự sát.

Một số ví dụ nhỏ sau đây sẽ chứng minh cho bạn thấy nắm bắt từng ý niệm trong đầu khách hàng quan trọng đến thế nào :

1. Bắt đầu với xe đẩy. Phát minh năm 1938 này được thiết kế với mục đích ‘giúp’ khách hàng mua nhiều hàng hơn, với kích cỡ lớn hơn. Vì sao? khi khách hàng đẩy xe đẩy trống trơn tới quầy tính tiền, bên trong chỉ có một chai dầu gội đầu? Và đúng lúc ấy, có khá đông người xung quanh cũng đang tính tiền. Tính ghen tỵ và cái tôi của con người làm họ so sánh mình với người xung quanh.

2. Và mùi hương đầu tiên bạn thường cảm thấy chính là mùi Bánh mì. Theo nghiên cứu, mùi bánh mì sẽ đánh tan cảm giác xa lạ và đề phòng xung quanh của bạn. Một khi bạn cảm thấy thoải mái, bạn sẽ dễ chi tiền và nghe theo lời người khác hơn.

Đó cũng là lý do vì sao, một số quán cà phê để dành cà phê "nước 2" chỉ để đun nóng nó vào ngày hôm sau, khách hàng sẽ khó có thể bỏ qua mùi cà phê ngào ngạt trong một buổi sáng.

3. Các Siêu thị để những đồ nhu yếu phẩm, đồ ăn, sữa, trứng… ở góc tường và thường nằm cuối siêu thị mục đích là để khách hàng phải đi qua hêt Siêu thị. Sẽ có cơ hội khách hàng bị bắt mắt bởi một hàng hóa nào đó khác.

4. Những sản phẩm dễ bán được nhất chính là những sản phẩm nằm bên kệ hàng hóa bên tay phải của của khách hàng (tức là bên thuân tay thuận mắt). Và Siêu thị sẽ tính phí cao hơn hoặc để những sản phẩm có tính chiến lược hơn nằm bên tay phải của từng kệ hàng hóa.

5. Trẻ con thường tò mò và chúng sẽ có cảm giác khám phá khi tìm thấy gì đó thú vị, những mặt hàng dành cho trẻ con thường nằm thấp xuống phía dưới (như sôcôla, kẹo, bánh…) nhằm thu hút chúng.

6. Âm nhạc? Nghiên cứu chứng minh được rằng nhạc nhẹ và chậm khiến khách hàng ở lại lâu hơn và mua nhiều hơn. Thêm nữa, nhạc cổ điển có tác dụng mạnh nhất trong trường hợp này và khiến người mua sẽ mua hàng đắt hơn. Âm nhạc quá lớn hay quá nhanh sẽ khiến khách hàng từ bỏ bạn.

Âm nhạc lại là điều tối kỵ đối với những dịch vụ cần phục vụ nhanh, như các tiệm bánh, quán cơm ...

7. Nhân viên phục vụ nữ xinh xắn có thể khiến khách hàng thường xuyên lui tới nhà hàng của bạn, nhưng nếu quá lố một chút nó sẽ thành trở ngại tâm lý đối với khách hàng

8. Một công ty giấy dùng chung một nhẫn hiệu cho cả giấy ăn và giấy vệ sinh và đó là dấu hiệu báo cho đàn quạ thương hiệu tìm đến.

9. Không Độ từ nhà tiên phong trở thành kẻ bám đuổi khi định giá sản phẩm chai nhựa tiện dụng là 7.000 chứ không phải 5.000 như C2 (không chỉ vấn đề chi trả ít hơn mà còn là việc chi trả 1 tờ tiền 5000 với việc trả thêm 2000 tiền "lẻ"), khi dung tích nước đóng chai vượt quá nhu cầu giải khát của khách hàng thay vì vừa đủ như C2.

10. Một số trang mạng xã hội của Việt Nam bất đắc kỳ tử chỉ vì tự nhận mình là mạng xã hội không thua kém gì facebook, tương tự một số trang tìm kiếm cũng tự so sánh mình với Google. Nếu giữ im lặng và bước tiếp con đường của riêng mình thay vì so sánh mình với thứ mà khách hàng đang tin dùng (tức là thách thức niềm tin của khách hàng, điều này khiến khách hàng có phản ứng tự vệ) thì có lẽ chuyện đã khác. Cờ Rôm + hãy lấy đó làm bài học.

11. Kangaroo hi sinh cảm tình của khách hàng, để đổi lấy mức độ nhận biết tên thương hiệu bằng cách giật quảng cáo liên tục "Kangaroo máy lọc nước hàng đầu Việt Nam", thế nhưng mọi thứ dương như đã trở thành công cốc khi mà hệ thống phân phối chưa có.

12. Cocacola thất thế thấy rõ trước Pepsi ở Việt Nam, vì họ không nhìn ra đước sự thiếu thốn "chất trẻ", "chất mới", "chất năng động" của một quốc gia đang phát triển.

(còn tiếp)

Cái sự tinh tế trong quảng cáo - marketing (phần 2)

Mở đầu bằng một triết lý cho nó oách nhỉ (!?), Quảng cáo, marketing, không phải là mặc vào cho sản phẩm, dịch vụ một bộ cách rực rỡ, hay tô son trát phấn để nó trở nên lộng lẫy mà là làm toát lên cái thần của sản phẩm, dịch vụ, làm nổi bật lên được cái giá trị của nó.

Chiều nay online bắt gặp hình ảnh này :

Cùng với lời bình : Dù bạn có là ai và quyền lực đến thế nào thì gia đình vẫn luôn là điều quan trọng nhất.

Thực ra đó chỉ là phần "phản ứng phụ" cho thông điệp thực sự của của bức ảnh này mà thôi, thông điệp chính và cũng là mục đích của bức ảnh này đó là "hãy nhìn xem, ông ấy là một người bố tốt, ông ấy là một người yêu gia đình, và một người bố tốt, một người yêu gia đình, khi là một tổng thống ông ấy sẽ chăm lo cho gia đình bạn".

Cách Pr hình ảnh này là cách mà rất nhiều "người nổi tiếng" sử dụng để xây dựng thương hiệu cá nhân, nó được gọi là "quy tắc liên tưởng", quy tắc này được phát biểu rằng : khi hình ảnh của thương hiệu gắn liền với một hình ảnh tốt đẹp, người ta sẽ liên tưởng sự tốt đẹp đó đến và gán cho thương hiệu đó.

Các ngôi sao thường xuất hiện với "thú cưng" của mình để tạo cho các fan ý nghĩ rằng thần tượng của mình là người yêu động vật, các doanh nhân thường xuất hiện trong các buổi từ thiện để tạo cho khách hàng của họ sự thiện cảm khi nghĩ rằng họ là người có lòng nhân ái.

Quy tắc này rất dễ vận dụng, nhưng cũng có nguyên tắc khi áp dụng, đó là những gì bạn muốn người khác liên tưởng đến khi nghĩ về bạn phải là những giá trị thật có của bạn. Nếu không, rất dễ trở thành "tấn trò đời" đấy.

******

Ngày xưa, mình và đám bạn có một trò vui (mà hẳn là nhiều người từng chơi), đó là 2-3 người nhóm lại cùng nhìn về một điểm nhất định (nhìn lên trời chẳng hạn) thế là những đứa khác cũng tò mò nhìn theo, tràng cười bắt đầu khi họ phát hiện ra chẳng có gì để nhìn cả.

Đây là một hiện tượng tâm lý phổ biến, có thể gọi là "quy tắc đám đông" hay "quy tắc xã hội", con người có xu hướng quan tâm đến những gì mà đám đông, hay xã hội đang quan tâm, ví dụ du như vụ Huyền Chíp và cuốn sách Xách Balo Lên và Dzọt gần đây.

Quy tắc này cũng có khá nhiều nhà quảng cáo áp dụng kiểu đại loại như  "9/10 phụ nữ Việt Nam tin dùng Diana, bạn thì sao?" hay "Để xác lập kỷ lục phục vụ 2 tỷ bữa ăn cho gia đình Việt, mỗi khách hàng khi mua một gói mỳ Ba Miền sẽ được tằng kèm một chiếc tăm" ... đây là cách nêu con số để ẩn dụ cho đám đông, còn một cách cũng khá phổ biến đó là những thước phim quảng cáo với hình ảnh "biển người" như của C2, Không Độ, Vinaphone ...

Một số nhà hàng, cửa hiệu khi mới khai trương thường lót tay để có một lượng khách hàng đông đảo đến không ngờ làm cho người khác quan tâm, như StarFucks Coffee khi vưa qua Việt Nam, cách này cũng không nằm ngoài quy tắc trên.

******

Cũng không liên quan lắm, nhưng vì có chung từ "cam kết" nên mình nhắc lại chút.

Ngày còn là học sinh, bao nhiêu người đã từng bị viết "bản tự kiểm điểm có chữ ký của phụ huynh" rồi nhỉ ? Mình thì bị khá nhiều lần, và nhớ mãi, trong một "bản tự kiểm điểm" luôn có phần "em xin hứa từ nay sẽ không sờ mông bạn gái trong lớp nữa, nếu tái phạm em xin chấp nhận để bạn ấy sờ lại". Đó là phần cam kết.

Một nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, thuyết phục một nhóm người đã có cam kết về những việc liên quan đến thông điệp bạn truyền tải sẽ thu được kết quả cao hơn rất nhiều nhóm người chưa thực hiện bất kỳ một cam kết nào trước đó, và thuyết phục nhóm người đã cam kết bằng giấy trắng mực đen thì hiệu quả hơn nhóm cam kết bằng miệng.

Lấy ví dụ rằng, bạn đến 100 hộ gia đình và thuyết phục họ ký tên vào bản cam kết "tiết kiệm điện và năng lượng", sau khoảng 1 tuần bạn cho người đến chào bán bóng đèn Neon Điện Quang tiết kiệm điện thì lượng người chấp nhận mua sẽ cao hơn là khi ban chưa đưa ra bản cam kết kia.

Khi bạn đưa ban cam kết hay khảo sát kia để xin ý kiến hay chữ ký của khách hàng thì trước hết là bạn đã gieo vào đầu họ một ý niệm (ví dụ trên là ý niệm về tiết kiệm điện) sau nữa là bạn đã đưa khách hàng vào một cam kết, con người luôn có xu hướng làm những gì mình đã nói, đã nhất trí, đồng tình. Đây gọi là "quy tắc cam kết"

*****

Đến đây dừng. Nhỉ !

Tranh luận về "Xách balo lên và đi" - tiêu chuẩn chân lý vẫn còn thấp.

Những ngày qua, như một phản ứng dây chuyền, Huyền Chíp và cuốn sách "Xách balo lên và đi" nóng lên và lan rộng khắp ngóc ngách internet.

Ban đầu tôi chẳng quan tâm lắm, bởi Huyền Chíp dù tôi đã biết từ lâu qua một số bài báo, nhưng không thật sự ấn tượng, cô ấy đã đi, đã đến, đã trải nghiệm đó là chuyện của cô ấy, lợi lạc gì cô ấy hưởng, tôi sẽ ấn tượng nhiều nếu là ai đó, làm được điều gì đó động trời cho đất nước và xã hội.

Sau khi, một số các trang mang "phanh phui bóc mẽ" những chi tiết phi lý trong cuốn sách của Huyền Chíp, tôi cố gắng tránh xa các thông tin này, bởi những gì tôi nhìn thấy là sự chửi bới quá khích của đa số người tham gia, kinh nghiệm cho thấy chẳng lợi lọc gì khi chen chân vào đám đông đang cực kỳ hung hãn bằng ngôn từ. 

Hôm nay, qua sự giới thiệu của một vài người, tôi có cơ duyên đọc được hai bài viết được đánh giá là "khách quan và có lý lẽ", thứ nhất  là bài Huyền Chip - Hay những lầm tưởng về du lịch bụi của tác giả Rosie Nguyễn và bài Tản mạn xung quanh "xách balo lên và đi" của bạn có tên facebook là Giáo Hoàng. 

Trước hết phải nói là mừng, vì bên cạnh đa số người thích dùng sự gai góc trong ngôn ngữ để che chắn cho vốn hiểu biết nông cạn của mình thì vẫn còn nhiều những người với thái độ ôn hòa đã làm bật lên sự sắc bén trong lý lẽ của họ.

Bài viết này, tôi không đi sâu và câu chuyện của Huyền Chíp, lý do là tôi không quan tâm và vì không quan tâm nên không đủ thông tin để đi sâu, điều tôi muốn bàn ở đây là thái độ bày tỏ quan điểm, cách bày tỏ quan điểm, sự chuẩn xác trong lập luận của các bên. 

Trước hết, nói về bài viết Huyền Chip - Hay những lầm tưởng về du lịch bụi của tác giả Rosie Nguyễn, bài này có một số lỗi ngụy biện :

1. Rosie nói : "Những người nghi ngờ Huyền Chip là những người chưa hiểu gì về cái gọi là đi bụi.", thay vì chứng minh những gì trong cuốn sách viết là xác thực thì người viết lại phủ đầu rằng ai nghì ngờ là thiếu hiểu biết. Đây được gọi là độc quyền chân lý, điều 1: Rosie đúng, điều 2: nếu Rosie sai thì xem lại điều 1.

2. Rosie lập luận rằng "Xin thưa, chỉ có những nước phát triển như Anh, Mỹ, Nhật, Úc mới yêu cầu chứng minh thu nhập/tài sản khi xin visa. .... Còn những quốc gia khác thì hầu như chỉ cần nộp hồ sơ là có thể lấy được. ...Thử xem các nước mà Huyền chip đã đi qua: Kenya, Ethiopia, Tazania... đa phần là những quốc gia nằm dưới cùng trong bảng xếp hạng GDP đầu người thế giới, họ có gì để lo sợ chứ?" 

Như vậy vô tình, người viết đã đưa ra quy luật rằng "cứ nước giàu thì xin Vísa khó, cứ nước nghèo thì xin Vía dễ, Huyền Chíp đi toàn nước nghèo nên xin Visa dễ là đúng rồi", đó chính là lỗi thủ tiêu ngoại lệ kiểu như "cắt thịt người là một tội ác, bác sỹ phẩu thuật cắt thịt người, nên mọi bác sỹ phẫu thuật đều gây tội ác". 

Có phải 25 (?) nước mà HC đã đi qua đều là những nước nghèo? Có phải những nước nghèo đều có thủ tục cấp visa rất đơn giản? Thay vì, trình hộ chiếu, hoặc chứng minh tất cả các nước Huyên Chíp đã đi qua đều có thủ tục cấp Visa rất đơn giản (25 nước là những nước nào, thủ tục cấp visa của mỗi nước ra sao?) thì người viết lại đánh đồng và thủ tiêu các ngoại lệ.

3. Rosie tiếp "Mình thách các bạn trẻ ra đi đấy, cứ liều mạng đi, xem có dám chăng. Cứ thử đi thử đi, để biết có thực sự nguy hiểm không." 

Vấn đề đặt ra là người khác quan ngại về việc, nếu hành động theo thông điệp của cuốn sách "Xách balo lên và đi" thì sẽ gặp "nguy hiểm" bởi vì cuốn sách có những chi tiết mà họ cho là "không đúng sự thật", rõ ràng rằng quan ngai này là chính đáng,  việc phó mặc mọi thứ cho một điều mà chưa biết thực hư là không nên.

Tuy nhiên, thay vì chứng minh sự thật, thì người viết lại "thách" người khác "liều mạng" để "tự chứng minh" xem có "nguy hiểm không", như thế là đã triệt tiêu mục đích tranh luận, "dừng tranh luận nữa, thử đi rồi sẽ biết". Có những người không yêu du lịch, mà yêu sự thật, họ không thể phí thời gian để thử điều họ không yêu thích trong khi tranh luận có thể đạt được điều họ mong mỏi. 

Lại nói đến bài viết  Tản mạn xung quanh "xách balo lên và đi" của bạn có tên facebook là Giáo Hoàng, đây là bài viết được đầu tư khá kỹ lưỡng, tác giả cũng bỏ ra một phần khá dài để dẫn bài với múc đích xác lập sự khách quan của mình khi đưa ra quan điểm tuy nhiên cũng không tránh khỏi các lỗi ngụy biện.

1.  Giáo Hoàng viết :  "Người viết chưa đọc toàn bộ “tác phẩm”, tuy nhiên đã đọc rất nhiều dẫn chứng, trích đoạn, ý kiến phân tích, dữ liệu được công bố trên mạng mà mọi người đã đưa ra, đã chất vấn. Những thông tin thu được đủ nhiều và đủ toàn diện để giúp đánh giá được vấn đề. Những ai không nhìn nhận được tổng quát và khách quan thì thật đáng tiếc vì đó là do hạn chế về tầm nhìn, về nhận thức của người đó."

Người viết thừa nhận rằng chưa đọc toàn bộ tác phẩm, nhưng lại cho rằng những thông tin thu được là đủ để đánh giá toàn diện, và cùng với lỗi "độc quyền chân lý", người viết xem những người mà với cùng những thông tin đó mà không đánh giá được toàn diện vấn đề thì bị hạn chế tầm nhìn và nhận thức.

2. Chính vì "chưa đọc toàn bộ tác phẩm, và thu thâp thông tin mới chỉ "đủ nhiều" nên người viết tiếp tục mắc lỗi : "Không rõ con số 25 nước là có chính xác không vì điều này còn phụ thuộc vào dấu xuất nhập cảnh trên hộ chiếu, tuy nhiên chỉ cần xem các ảnh chụp là đủ biết Huyền Chip có đi lên tới hàng chục nước thật. Mặc dù trên thực tế có thể tới một nước rồi xuất cảnh luôn trong ngày và vẫn tính là một nước, nhưng chi tiết này không quan trọng lắm."

Trong khi chân lý thực sự cần được khẳng định là một con số, tức 25 hoặc một con số khác, bởi vấn đề đang tranh luận là sự thật trong cuốn sách "Xách balo lên và đi", trong cuốn sách này nói rằng Huyền Chíp đã đi qua 25 nước, và nếu như , cho dù người viết (Giáo Hoàng) với ngôn từ ôn hòa có nói "tuy nhiên chỉ cần xem các ảnh chụp là đủ biết Huyền Chip có đi lên tới hàng chục nước thật." thì vẫn là đã đặt nghi vấn trong chuyện này. 

Nếu kết luận là 25 thì Huyền Chíp nói thật, nếu là bất kỳ một con số nào khác, dù được phát biểu với cách nào cũng đều quy kết rằng Huyền Chíp nói dối. 

3. Tiếp theo, người viết đặt ra các nghi vấn "tại sao phải xóa nội dung trong web?", sựu thât về "chi tiết gãy ống đồng", "tại sao không cho xem hộ chiếu?" đi kèm là các lập luận, để các kết luận nghiêng về giả thuyết của mình tuy nhiên mọi chuyện vẫn chỉ dừng lại ở nghi vấn mà chứ thể khẳng định.

Chính trong bài viết cũng nói rằng: "Sự thực như thế nào, chỉ có Huyền Chip mới rõ. Khi em không nói rõ ràng ra mọi việc thì tất cả chỉ biết vậy." thế nhưng lại có đoạn viết : "nội dung trong sách có những điểm được bịa ra như tiểu thuyết", đây là lỗi "chưa chứng minh được nó đúng thì suy ra nó sai, và ngược lại".

4. Phần kết luận Giáo Hoàng viết : "Đi để lấy trải nghiệm để ấm vào thân mình, đã bao nhiêu người làm điều đó mà chẳng viết sách. Còn đi để lấy thành tích về viết sách, tự mô tả mình như một nữ siêu nhân đầy may mắn để hợp thức hóa sự nổi tiếng của bản thân một cách chính thống bằng một quyển sách (ngoài chuyện nổi tiếng lâu nay ở trên mạng), thì điều đó không hay chút nào."

Chưa chứng minh được mệnh đề "động cơ đi du lịch của Huyền Chíp là để viết sách" mà người viết đã vội khẳng định rằng "đi để lấy thành tích về viết sách". Nhưng theo tôi, cho dẫu đi để viết sách thì vẫn cứ tốt, bởi muốn viết sách thì luôn cần trải nghiệm. 

Đi để trải nghiệm đơn thuần tốt, đi để trải nghiệm và chia sẽ trải nghiệm đó cũng tốt, không thể đánh đồng sự chia sẻ trải nghiệm với sự hám danh khi bạn chưa đủ cơ sở lý lẽ để khẳng định điều đó được. 

KẾT LẠI

2 bài viết vừa nêu trên, tuy các tác giả đã cố gắng để sử dụng ngôn từ một cách trung dung, đặt mình dưới cái nhìn khách quan nhưng cuối cũng vẫn chưa đạt được mục đích cuối cùng của phàn biện, nguyên nhân có lẽ bởi tiêu chuẩn chân lý vẫn chưa cao nên chưa đi đến được tận cùng của sự thật, chỉ dừng lại ở nghi vấn và định hướng dư luận theo giả thuyết của chính mình. 

Dù sao, đó thực sự cũng là một khởi sắc. Văn hóa phản biện là điều rất cần trong mọi lĩnh vực của xã hội, mà nhất là trong bối cảnh hiện nay khi mà giới trẻ thường nhận thức một cách cảm tính hơn là  lý tính, khi mà người ta thích nói hơn là thích suy nghĩ, khi mà chửi bị nhầm lẫn thành tranh luận. 

Cái sự tinh tế trong quảng cáo - marketing (Phần 1)

Có "phần 1" nghĩa là sẽ có phần 2 hoặc không, điều đầu tiên chính là đừng bao giờ làm quảng cáo và marketing theo logic có sẵn :v

Hôm trước, tớ có đi cà phê với cả 2 thằng bạn, quán cà phê này có 3 tầng, khi đến gần quán, một thằng bạn hỏi thằng còn lại (tớ theo chủ nghĩa "gì đũng được" nên không bị hỏi) :

- Thích ngồi ở dưới hay leo lên tầng 3
- Ngồi ở dưới đi.

Tớ quan sát thấy, thằng bạn tuy là hỏi nhưng trong lòng nó rất muốn lên ngồi tầng 3 (hỏi để kiếm thêm phiếu cho phe đa số mà thôi), gương mặt nó có vẽ bất nhẫn, nên tớ nói :

- Mày thất bại vì mày nói "ở dưới" trước, nó sẽ tạo ấn tượng đầu tiên, thêm nữa, mày dùng động từ tiêu cực là "leo" nên nó chọn ở dưới là đúng rồi.

Thế là thằng này quay qua nói với thằng kia:

- Thích ngôi trên hay ngồi dưới.
- Ngồi dưới đi.

Nó lại quay qua bảo tớ :

- Thấy chưa, nó vẫn chọn ở dưới.
- Mày lại thất bại vì, nó đã có "quán tính tư duy", nó đã chọn ở dưới, thì sẽ cố gắng bảo vệ lựa chọn ấy, và khi mày lặp đi lặp lại câu hỏi đó thì quán tính ấy lại càng lớn - tớ đáp -

Chúng ta có gì nào, gây ấn tượng đầu tiên, dùng từ ngữ tích cực cho đối tượng, và tránh lặp lại nhưng thông điệp thất bại.

Cũng là hôm ấy, trên đường về, chúng tôi đi qua các "quán nhậu liên hoàn", và "vinh hạnh" được các đồng chí nhân viên của mỗi quán mời mọc rất nhiệt tình.

Thật ra hiện tượng này tôi đã quan sát từ lâu, và cũng tự trải nghiệm, có một điều các chủ quán đã bỏ qua đó là "chèo kéo khách" đã trở thành một khái niệm xấu trong tâm thức của mọi người, vì vậy việc cho các "trai gọi đứng đường vẫy khách" là phản tác dụng vì nó gây cho khách hàng cảm giác "bị chèo kéo"

Thay vì làm điều đó, đầu tư cho cái biển "Quán Nhậu Gà Móng Đỏ" lớn hơn 1 chút, rõ hơn 1 chút, có lẽ sẽ hiệu quả hơn. Đừng mong người ta trả tiền cho bạn, khi bạn mang cho họ điều họ không thích thú.

Ngày trước trong một lần "đi dạo và quan sát" tớ nghiệm ra một thứ mà tớ gọi là "ngưỡng an toàn của khách hàng", điều này được phát biểu dài dòng như sau :

Khi 100 người đứng ở bìa rừng, bạn nói với họ rằng ở giữa rừng có một bầy thú dữ, 100 người ấy đi vào rừng và trở ra, họ chắc chắn sẽ đi được những quảng đường khác nhau, quảng đường đó chính là "ngưỡng an toàn" của họ, đi được đến đó, họ cảm thấy nguy hiểm và không thể đi tiếp.

Cũng vậy, khi lựa chọn sản phẩm, dịch vụ khách hàng luôn có "ngưỡng an toàn" của riêng mình, người bình dân sẽ gặp "trở ngại tâm lý" khi đối diện với một nơi sang trọng, đó chính là nguyên nhân thất bại của những "quán bình dân" nhưng trang trí kiểu "cao cấp" (có cữa kính các kiểu)

Không chỉ ứng dụng trong trưng bày sản phẩm, dịch vụ, mà trong quảng cáo cũng nên tinh tế với ngưỡng an toàn của khách hàng. Đặc biệt thấy các mẫu quảng cáo Oto và Bất Động Sản cứ như thể sinh ra để phục vụ người ngoài hành tinh, điều đó làm những người vốn có đủ tiền nhưng chẳng dám nghĩ đến.

Tạm kết, đợi phần 2 ... hên xui :v

Những chú hề thông minh hay sự tù túng trong tư duy.

Có một câu chuyện khá lâu rồi, lần ấy tôi đi phỏng vấn xin việc, tay trưởng phòng nhân sự đưa cho tôi một quả bóng tenis và hỏi :

- Em nói xem, căn phòng này có bao nhiêu mặt ?
- Có sáu mặt - tôi đáp
- Bây giờ em nghĩ xem làm thế nào để ném quả bóng em đang cầm trên tay để cho quả bóng lại về đúng tay em.

Tôi bắt đầu huyên thuyên về việc ném trái banh theo hướng tạo 1 góc nhất định để đường đi của trái banh là một hình thoi ... và các giả thuyết đậm kiến thức hình học khác. Nhưng khi tôi dừng lại, đưa mắt nhìn tay trưởng phòng chờ đợi thì anh ta nói :

- Những cách của em đều rất hay, nhưng có một cách đơn giản khác đó là ném nhẹ quả bóng lên, và nó sẽ rơi xuống vào tay em bởi tác dụng của trọng lực.

Lần ấy, cuối cùng, tôi cũng được tuyển dụng (tất nhiên là không phải vì mớ kiến thức hình học của mình) nhưng tôi vẫn không bao giờ quên việc mình trở thành thằng hề như thế nào. Thật ra, cách ném bóng lên là cách đầu tiên tôi nghĩ đến nhưng có một ý nghĩ mạnh mẽ hơn đến ngay sau đó : "mọi chuyện không đơn giản thế được".

Không chỉ rút ra bài học rằng phải "luôn nghĩ đến mục đích của mình và đơn giản hóa mọi chuyện", sau vố đau ấy, tôi còn ngộ ra được nhiều thứ, có lần tôi đưa cho bạn tôi hình vẽ của một cái mê cung với 4 cữa đi vào A - B - C - D, một lối đi ra E và bảo:  làm cách nào để ra khỏi mê cung ?

Các bạn tôi đều nhanh chóng đưa ra đáp án là đi vào cửa C thì sẽ ra khỏi mê cung, họ cùng đắc ý nhìn về phía tôi chờ đợi đáp án, tôi đoán chắc họ đang sẵn sàng để nở mũi với sự thông minh và nhanh ý của mình, nhưng khi tôi nói rằng : "thật ra tất cả chúng ta đều đang ở ngoài mê cung rồi không cần phải chọn lối vào làm gì", thì họ phản ứng như thể tôi là kẻ "chơi xấu"

Những câu chuyện nhỏ, nhưng tôi ngẫm thấy ý nghĩa của nó vô cùng lớn, chúng ta thường đi theo những lựa chọn có sẵn để đi vào mê cung, làm phức tạo hóa mọi chuyện lên và rồi ai tìm được lựa chọn tốt hơn thì nhận mình là kẻ thông minh.

Chúng ta thường tự ném mình xuống dòng nước, rồi mới chọn bơi theo dòng nào, thay vì ngồi trên bờ, vạch ra lộ trình thích hợp cho riêng mình rồi mới bơi. Cách của chúng ta  là so sánh các lựa chọn A - B - C - D, thấy cái nào hay hơn thì chọn cái đó.

Bởi thế mới có chuyện cãi nhau xem Chủ Nghĩa Cộng Sản, Chủ Nghĩa Tư Bản xem cái nào hay hơn, Đa Nguyên Đa Đảng với Đơn Nguyên Đơn Đảng cái nào hay hơn, người ta không tự hỏi rằng Việt Nam muốn đến đâu, Việt Nam cần gì, cái nào thì phù hợp với người Việt.

Trong cuốn "Bóng Tôi Của Anh Sáng" của chú Đông La có viết với đại ý rằng, TBCN có mặt tốt đó là động lực trong phát triển kinh tế, CNXH có mặt tốt đó là những giá trị nhân bản, nhân đạo, Việt Nam đang vận hành "kinh tế thị trường, định hướng XHCN", thế thì tại sao chúng ta không cùng xây dựng một hình mẫu mới  với mặt tốt của cả 2 như đã từng là hình mẫu trong việc chống ngoại xâm mà cứ phải tranh cãi xem cái nào hơn cái nào ?

Theo tôi, đó là một suy nghĩ rất đúng đắn, tại sao cứ phải lựa chọn bên này hay bên kia, mà không phải là lựa chọn một con đường riêng cho chúng ta ?

Philip Kotler, một trong bốn nhà quản trị ảnh hưởng bậc nhất thế giới, người được mệnh danh là “cha đẻ” của ngành Marketing hiện đại đã phải thốt lên rằng: “Hiện nay Trung Quốc là "công xưởng" của thế giới, Ấn Độ là "văn phòng" của thế giới. Còn Việt Nam tại sao không trở thành "bếp ăn" của thế giới?”

Tất nhiên với tầm nhìn của một nhà quản trị, một cây cổ thụ trong ngành Marketing, Kotler có lý khi cho rằng VN có thể trở thành "bếp ăn của thế giới" nếu như tập trung đầu tư và phát triển, nhưng ở đây tôi không bàn đến việc VN có thể làm điều đó không mà là Việt Nam phải là một cái gì đó riêng (là bếp ăn của thế giới hay gì đó) nếu muốn phát triển.

Để tồn tại trong một thế giới "ngày càng phẳng" chúng ta không thể là trung bình trong tất cả mọi thứ mà phải suất sắc trong một thứ, so sánh, lựa chọn và rập khuôn chỉ khiến chúng ta trở thành những bản sao tồi tệ.

Chúng ta theo Nga làm công nghiệp nặng, bây giờ công nghiệp nặng của ta đứng ở đâu ? Đầu thập niên 90 Trung Quốc làm tập đoàn kinh tế nhà nước đa lĩnh vực, chúng ta cũng làm theo, để rồi những EVN, VinaShin rời xa lĩnh vực chính và thua lỗ. Rồi chúng ta học theo Mỹ làm thị trường tự do, cũng may là chưa quá trớn, nếu không khủng hoảng 2008 sự điêu đứng sẽ không dừng lại ở đó, mới chỉ có Bất Động Sản chết lâm sàn mà thôi.

Đừng chạy theo những sự lựa chọn có sẵn, hãy tạo nên những giá trị của riêng mình.

Đó là những chuyện hớn lớn lao một chút, nay chuyển qua chuyện nhỏ, ví như âm nhạc, khán giả cứ mãi tranh luận xem nhạc Hàn hay hơn hay nhạc Us & Uk hay hơn, ca sỹ cũng cố bắt chước nhạc Hàn nhạc Anh - Mỹ mà quên mất là cần có cái riêng của Việt Nam. Điện ảnh cũng cố bắt chước phong cách của nước ngoài, thời trang cũng cố bắt chước phong cách của nước ngoài, không Hàn thì Tây.

Chúng ta có nền văn minh lúa nước rực rỡ bậc nhất, đã từng có một thời Lý - Trần thịnh trị nhất nhì châu Á, chúng ta có tiếng nói riêng, trang phục riêng, món ăn riêng, các loại hình nghệ thuật riêng, có tính cách con người riêng ... Vậy thì tại sao cứ mãi miết chạy theo người khác, sao không để thế giới gọi tên Việt Nam ?

Chúng ta đang cố biến mình thành một bản sao hỗn tạp của nước ngoài, mà chẳng đỉ về đâu cả. Có câu chuyện rằng :

"Tôi đã trải qua những tháng năm đẹp nhất đời trong vòng tay một người phụ nữ không phải vợ tôi". Diễn giả nổi tiếng nói dõng dạc, cả hội trường lặng ngắt. "Người đó là mẹ tôi". Cả hội trường ồ lên.  

Một chàng trai trong đám đông quyết định áp dụng kiểu nói này trong bữa tiệc ở nhà. Anh ta nói xong câu đầu và không có cơ hội nói câu sau. Anh ta phải đi cấp cứu vì bị vợ hắt nguyên nồi canh sôi vào người.  

Bài học rút ra: Ngay cả khi dùng hàng nhái, bạn vẫn có thể phải trả giá rất đắt.

Học cái hay của người khác là rất tốt, nhưng cái hay đó phải là cái hay phù hợp, có những điều hay, người ta thành công, nhưng khi ta áp dụng thì không được như ý, bởi ý tưởng đó không sinh ra để giành cho chúng ta.

Vì vậy, hãy thôi so sánh Việt Nam với nước khác rồi kết luận như đinh đóng cột rằng nếu Việt Nam làm như thế thì sẽ được như thế. Bạn có thể đang là một chú hề thông minh trong sự tù tùng tư duy của mình.

Sự ngu dốt lõa lồ nằm đợi cái ác.

Sáng nay , tôi đọc được một thống kê khá thú vị như sau: Số tiền Mỹ bỏ ra cho 2 cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan vào khoảng 1350 tỷ đô la Mỹ, số tiền này đủ để xóa đói giảm nghèo cho toàn thế giới trong 10 năm, thông tin này đi kèm với một lời bình khá teen : "Thế giới cần một Việt Nam thứ 2 để cho Mỹ ăn hành!"

Thật ra thì số tiền Mỹ bỏ ra cho 2 cuộc chiến này nằm vào khoảng 6000 tỷ đô la chứ không chỉ là 1350 tỷ, thông tin này được tiết lộ trong bản báo cáo dài 21 trang của trường Đại học Harvard về hậu quả của cuộc chiến tranh tại Iraq và Afghanistan đã tác động tới ngân sách tài chính tương lai của nước Mỹ như thế nào.

Theo đó, Mỹ đã chi gần 2000 tỷ USD chi phí trực tiếp. Nhưng đó chỉ là một phần nhỏ của tổng tổn phí chiến tranh. Chi phí lớn nhất, theo báo cáo, là 4000 tỷ USD chi trả tiền chăm sóc y tế và trợ cấp tàn tật nhưng vẫn chưa được thanh toán cho các cựu chiến binh. Ước tính, trong tương lai, khoảng 2,5 triệu lính Mỹ sẽ nhận được các khoản tiền hỗ trợ này.

Nguồn : The Financial Legacy of Iraq and Afghanistan: How Wartime Spending Decisions Will Constrain Future National Security Budgets

Có một số điều chúng ta có thể nhận định từ thông tin trên :

- 6000 tỷ đô la đó là ngân sách nhà nước, tức tiền thuế của người dân Mỹ.
- Hàng ngàn con em của người dân Mỹ đã chết trong 2 cuộc chiến đó.
- Hàng trăm ngàn người dân Iraq và Afghanistan đã chết trong và sau cuộc chiến
- Tất cả những gì còn lại là một đống đổ nát và sự hỗn loạn toàn diện cả về kinh tế lẫn chính trị xã hội ở 2 quốc gia này.
- Người được lợi sau cùng là các đại tư bản vũ khí - công nghiệp của Mỹ.
- Cho dẫu không phát động 2 cuộc chiến đãm máu và hao tốn này, thì cũng không có chuyện số tiền đó được dùng để xóa đói giản nghèo đâu.

Điều mà chúng ta rút ra được là gì ? Là lợi ích của nhóm nhỏ các đại tư bản đang được thượng tôn, nó chà đạp lên quyền sống và ý nguyện hòa bình của toàn nhân loại. Cái ác đang hoành hành.

Lời bình "Thế giới cần một Việt Nam thứ 2 để cho Mỹ ăn hành!" cũng như là một sự bày tỏ phẫn nộ trước sự lấn lướt của cái ác, và chúng ta cần một sự kháng cự mạnh mẽ. Thế nhưng, điều đáng buồn, khi tôi đọc được thông tin trên thì cũng là lúc tôi đọc được các ý kiến bình luận nguyên văn như sau :

- Thớt (người đưa thông tin) ăn cứt hay gì mà nói chuyện ngu vậy, VN có gì mà đòi đánh Mỹ, Chẳng qua nhờ thời thế nó mới thua mình, đừng có mà sống mãi trong hào quang như thế. 

-  Ngay từ đầu bị Mỹ đập vỡ mặt ra....thằng là thắng KHÁNG CHIẾN....đếch phải solo mà thắng....thằng thớt ảo tưởng vãi.... 

- Thắng rồi giờ thì sao? ngồi ngửa tay xin tiền nó... đời nào thằng thắng lại xin tiền thằng thua? không thấy nhục à ?

Trong giây phút tức giận tôi đã thốt lên "đây là tận cùng của sự ngu dốt" và tôi đã muốn "tuột quần nó ra kiểm tra mông của nó xem não nó được cấu tạo bằng gì". Lúc này dù đã bình tâm, nhưng tôi vẫn muốn viết một bài, không phải vì "chấp nhặt trẻ trâu" mà vì tôi thấy đấy là "sự ngu dốt đang lõa lồ nằm đợi cái ác đến cưỡng hiếp".

Xưa có câu "Thiên Thời, Địa Lợi, Nhân Hòa", trong mọi việc ai có đủ 3 điều đó và có khả năng nắm bắt chúng thì người đó sẽ thành công. Trong việc dụng binh nó lại càng quan trọng, bởi sai sót là máu người sẽ đổ xuống nhiều hơn bội lần.

Ngày nay, các bạn trẻ lớn lên trong hòa bình, dập da chảy máu chút đỉnh đã kêu cha khóc mẹ, than vãn cả ngày lẫn đêm nên không biết được "máu đổ" trong thời chiến nghĩa là gì. Từ đó mà sinh ra coi thường chữ "thời" (thiên thời), họ cho rằng "thắng nhờ thời" là may mắn chả có gì vẻ vang, không biết rằng, nhận ra và nắm bắt được chữ thời ấy cần sự tài trí thế nào, tiết kiệm, cứu vãn được bao nhiêu là xương máu, tiền của và thời gian. Thắng nhờ tài trí lại còn bớt đi được sự hi sinh, không vẻ vang bội phần sao ?

Trong trường hợp trên, tôi không biết bạn trẻ đó nhắc đến chuyện "nhờ thời thế nó mới thua mình" có nghĩa là gì ?

Còn theo tôi được biết,  Chiến tranh Việt Nam đã thành một chương buồn trong lịch sử của họ. 5 đời Tổng thống Mỹ với 4 chiến lược chiến tranh lần lượt phá sản. Quân đội Mỹ giảm hẳn hoạt động tại nước ngoài trong suốt 15 năm, cho tới khi Chiến tranh Vùng vịnh nổ ra.

Ngoài 58.220 lính chết và 305.000 thương tật (trong đó 153.303 bị tàn phế), rất nhiều lính Mỹ trong số 2,7 triệu lính từng tham chiến tại Việt Nam mắc các chứng rối loạn tâm thần, thông thường được gọi là "Hội chứng Việt Nam".Sự cay đắng của các cựu binh tuổi thanh niên này góp phần tạo nên Hippi, một trào lưu đầy nổi loạn, bất cần đời trong giới trẻ Mỹ trong suốt 20 năm. Nhiều năm sau chiến tranh, hàng chục vạn quân nhân và cố vấn Mỹ đã bị ung thư do đã tiếp xúc với chất độc da cam.

Nền chính trị và mối liên kết giữa chính phủ và người dân bị chia rẽ nghiêm trọng. Hoa Kỳ đã tốn 676 tỷ đô la cho cuộc chiến (tính theo giá trị đô la của năm 2004 chưa tính các khoản chi tiêu gián tiếp khác, chỉ đứng sau chi phí của Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai (1.200 tỷ đô la, tính theo thời giá năm 2007).

Nếu đem so sánh giá của chiến tranh Việt Nam với các chương trình có tính chất tiêu biểu mà chính phủ nước Mỹ đã thực hiện, thì Việt Nam vẫn nổi lên một lần nữa là một trong những công cuộc đắt tiền nhất trong lịch sử nước Mỹ. Toàn bộ hệ thống đường sá giữa các bang chỉ tiêu tốn 53 tỷ USD (năm 1972), chương trình vũ trụ đưa người lên Mặt Trăng của Mỹ cũng chỉ tốn 25 tỷ USD. Sự hao tổn chiến phí này đã làm thâm hụt ngân sách tăng cao, góp phần đẩy Mỹ vào một thập niên suy thoái kinh tế đầy u ám.

Về phía Mỹ mà nói, họ thua vì họ không thể tiếp tục chứ chẳng có thời thế nào ở đây cả.

Định nghĩa của chiến thắng là gì? Theo tôi "Trong một cuộc chiến, kẻ nào thực hiện được mục đích của mình đến cùng thì đó là kẻ chiến thắng". Mỹ qua Việt Nam hòng chia Việt Nam làm hai biến miền Nam Việt Nam thành một quốc gia phụ thuộc theo kiểu "thực dân kiểu mới" (hay theo cách nói của Mỹ là để "ngăn làn sóng Cộng Sản" ), dù với mục đích nào thì Mỹ cũng đã thua. Còn nhân dân Việt Nam với ý chí thống nhất đất nước, giành độc lập mạnh mẽ cuối cùng đã thực hiện được, phần thắng thuộc về nhân dân Việt Nam.

Chính Mỹ và thế giới cũng thừa nhận rằng Mỹ đã thua trong cuộc chiến này, thì không hiểu sao con dân Việt Nam lại khóc thảm đòi phần thắng cho Mỹ như thế.

Chiến tranh không đơn thuần là lấy súng bắn nhau (tức "solo" như một bạn trẻ có nói), nó đòi hỏi sự mưu trí, dũng cảm ở không chỉ chiến trường mà còn trên nhiều mặt trận khác (hậu phương, ngoại giao), trên chiến trường, trong kháng chiến chống Đế Quốc Mỹ, chúng ta đã xác định ngay từ đầu là "trường kỳ kháng chiến" thực hiên "chiến tranh nhân dân", so sánh tương quan lực lượng, chúng ta chọn lối đánh du kích làm chủ đạo, bên cạnh đó không thiếu những trận ta tiến công một cách "chính quy", như các trận Khe Sanh, Chiến Dịch Hồ Chí Minh ... . Đó là sự mưu trí của quân và dân ta.

Ngày nay các bạn trẻ chìm ngập trong những AoE, Warcraft, LoL hay DotA nên cứ cho rằng phải "solo" mới oai, phải "solo" mới mạnh, phải "solo" mới thắng vinh quang. Nói đến "solo" sao không bảo Mỹ đừng ném bom, đừng rải chất độc da cam ?

Sau khi thống nhất đất nước, một lần nữa, Việt Nam muốn hàn hắn và thức đẩy mối quan hệ với Mỹ, nhưng Mỹ không chỉ khước từ mà còn cấm vận Việt Nam cho đến năm 1995, từ đó đến nay, quan hệ hai nước không ngừng được cải thiện, 2 tổng thống Mỹ đã sang thăm Việt Nam và 2 chủ tịch nước của Việt Nam đã qua thăm Mỹ.

Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng lớn mạnh, đó là điều không thể chối cãi, Việt Nam mong muốn làm bạn, làm đối tác với tất cả các nước và tất nhiên là với cả Mỹ. Thế nhưng mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và Mỹ vầ thường bị một số người Việt hẳn hoi dè bỉu với cụm từ "ngửa tay xin tiền không biết nhục".

Trong bài TƯ DUY NHƯỢC TIỂU CỦA BỘ PHẬN NGƯỜI VIỆT tôi có viết :

Ngày nay, trong các mối quan hệ đều là Win - Win, nước nào cũng chỉ quan tâm đến lợi ích của mình. Để hợp tác với nhau, các bên phải chỉ ra được lợi ích cho nhau. Mỹ mang lợi ích cho VN và VN mang lại một lợi ích tương đương cho Mỹ, thế việc gì ai phải lụy ai ? 

Mỹ viện trợ phát triển kinh tế cho Việt Nam, tất nhiên Việt Nam phải chỉ cho Mỹ lợi ích tương đương cho khoản viện trợ đó, "xin cho" làm gì tồn tại trong mối quan hệ của 2 quốc gia. Muốn thành cường quốc thì trước hết phải tư duy như cường quốc, phải ý thức rằng chúng ta bình đẳng với tất cả các nước. Tư duy nhược tiểu sao cứ đòi đất nước thành cường quốc sao được ?

Ai đó đã nói "sự ngu dốt là mảnh đất màu mỡ cho cái ác hoành hành" quả thực rất đúng, với nhưng sự ngu dốt không cần che đậy, ngu dốt lỏa lồ như kể trên thì chẳng khác gì mời gọi cái ác đến cướng hiếp và tận hưởng ?

Chính những cái đầu hời hợt như thế này sẽ làm hại đất nước trong tương lai, không xa đâu.

Quyền lực của truyền thông & Những con vẹt thời hiện đại.

Khi tôi làm một phép liệt kê nho nhỏ như thế này :

- Che Guevara : "Hãy tạo ra hai, ba hay nhiều Việt Nam"
- Đại sứ Saadi Salama (Palestine) : “Người dân Palestine tiếp thu tinh thần kháng chiến và sự kiên định của nhân dân Việt Nam để từ đó áp dụng vào cuộc chiến chống lại các cuộc xâm lược giành độc lập của nhân dân Palestine". 
- Saddam Hussen đã dọa Mỹ: “Nếu các ông đánh nước tôi, các ông sẽ gặp một Việt Nam trên sa mạc.” 
- Muammar Gaddafi cảnh báo rằng nước ông "sẽ là một Việt Nam thứ nhì" nếu các nước bên ngoài can thiệp. 
- Assad (Syria) : nếu tấn công Syria, Mỹ sẽ đối mặt với thất bại giống như thất bại của Mỹ ở Việt Nam. 

Và được một fanpage trên facebook đăng lại với tiêu đề KHÁT VỌNG VIỆT NAM THỨ 2  , thế là ngay lập tức có nhiều bạn trẻ vào phát biểu kiểu đại loại như sau:

Hussen, Gadafi, Assad là ai, họ là những nhà độc tài, đã là độc tài, người dân không bao giờ có chuyện ủng hộ, họ chỉ nhận được sự ủng hộ từ những người được họ ban phát lợi ích. Còn đa số nhân dân sẽ căm ghét họ. Nên khi bị ngoại bang nước ngoài tác động tạo ra mồi lừa , bất ổn nội tại trong 1 chế độ độc tài sẽ bùng cháy thôi. Thiết nghĩ Ad đừng viết bài bênh mấy bố độc tài này nữa.

Tôi thấy  có nhiều điều hài hước ở đây, thứ nhất đó chỉ là một phép thống kê đơn thuần thể hiện sự lan tỏa tinh thần Việt Nam trên thế giới mà thôi, nào có hề có một lời lẽ bênh vực bất kỳ ai ? Thứ 2, làm sao họ ở Việt Nam mà biết được những vị tổng thống ở tân Iraq, Lybia, Syria là độc tài nhỉ ?

Chẳng có cách giải thích nào khác ngoài việc họ tiếp nhận thông tin từ giới truyền thông và hành xử như những con vẹt. Vì sao lại là những con vẹt, vì chúng thường nhắc lại những gì học được một cách theo phản xạ mà thiếu đi óc phân tích. Có mẫu chuyện vui về những con vẹt như sau :

Tèo vừa mua một con vẹt ngoài chợ. Nó hí hửng mang vẹt ra tập nói.
-Tèo: Tôi biết nói
-Vẹt: Tôi biết nói, tôi biết nói
-Tèo: Tôi biết đi
-Vẹt: Tôi biết đi, tôi biết đi
-Tèo: Tôi biết bay
-Vẹt: Mày bốc phét...

 Con vẹt trong mâu chuyện này thì thông minh quá so với dự kiến, điều thú vị là không ít con người chẳng được như con vẹt này.

Chúng ta đang sống trong thời đại của thông tin, hàng ngày chúng ta ngốn không biết bao nhiêu là thông tin từ vô tuyến, internet, báo đài, mà thông tin thì chắc chắn có đúng, có thông tin sai, có thông tin không cần thiết, vì vậy chúng ta cần trang bị cho mình kỹ năng để lọc thông tin, đọc thông tin, phân tích, kiểm chứng thông tin. Quan trọng hơn cả và trước hết chúng ta phải có một sự hoài nghi nhất định với tất cả thông tin ta tiếp nhận được, bản thân tôi là người làm công việc liên quan đến truyền thông - marketing, nhưng cũng đã từng có một bài viết nho nhỏ trong đó có câu : đừng tin vào các nhãn hiệu.

Trong bài viết nhỏ đó, tôi có viết :

- "Thầy hiệu trưởng khó tính" đó là một nhãn hiệu, nếu bạn tin ngay vào nhãn hiệu đó, bạn sẽ không tự cho mình cơ hội tiếp xúc và biết rằng thật ra Thầy hiệu trưởng rất dễ chịu. 

- "Con đĩ" đó là một nhãn hiệu, nếu bạn tin ngay và hùa vào mạt sát thì rất có thể bạn đang làm tổn thương một cô gái bất hạnh có nội tâm sâu sắc.

- Đừng tin vào các nhãn hiệu mà truyền thông đặt ra: "hotboy", "coolgirl", "kỳ diệu nhất hành tinh", "hay nhất Việt Nam", "chính quyền độc tài", "đứa cháu hư đốn" ...

Biểu hiện của một con vẹt là gì, ví như giới báo chí Việt Nam đặt cho Đàm Vĩnh Hưng một nhãn hiệu "ông hoàng nhạc Việt", và nhiều người lặp đi lặp lại vô thức cái nhãn hiệu đó, để đến hôm nay, sau lời nhận xét rúng động của nhạc sỹ Nguyễn Ánh 9, người ta mới ngớ người ra và xét lại: "Ừ nhỉ, Đàm có gì đâu mà là ông hoàng nhạc Việt"

Hay như một số "nhân sỹ trí thức" khoác lên mình cái nhãn hiệu "đấu tranh dân chủ" , "biểu tình yêu nước" ... được không ít bạn trẻ tung hô như những anh hùng, so sánh cả với những tiền nhân là anh hùng dân tộc, nhưng sự thật thì đó chỉ là một nhón người hổ lốn, ô hợp, tri thức nông cạn, hành động càn rỡ, khiến cho người ta phải gọi chệch đi là "rân trủ" để tránh làm ô uế một từ đẹp như "dân chủ".

Những con "vẹt - người" cũng xử sự y như thế đối với các nhãn hiệu khác, trong đó có nhãn hiệu "Độc Tài".

Câu chuyện đến đây mở ra nhiều hướng, mà thiết nghĩ chúng ta nên bắt đầu với việc thừa nhận quyền lực của giới truyền thông và những kẻ đứng sau nó trong thời đại thông tin ngày nay. Nhiều người trong giới chuyên gia nhận định rằng : "Trong thời đại ngày nay, ai nắm trong tay hệ thống truyền thông thì đó là kẻ thống trị", tôi thì nghĩ nhận định đó chỉ đúng khi mà con người chạy theo truyền thông thay vì hoài nghi và phân tích, kiểm chứng. Đáng tiếc là nhân định đó đúng cho thời điểm hiện tại và thời gian đã qua. 

Một thông tin thú vị mà chúng ta cần khắc ghi, hiện nay, 9 tập đoàn truyền thông xuyên quốc gia đang nắm và phân phối hơn 90% lượng thông tin trên thế giới theo hướng có lợi cho bọn trùm quân sự – công nghiệp bằng những ngón xuyên tạc cực kỳ thâm hiểm trong nhiều tin tức trọng đại đối với toàn nhân loại. 

Chín tập đoàn truyền thông phân phối 90% tin tức đó đều thuộc Mỹ và phương Tây, đứng sau 9 tập đoàn này là cả một cỗ máy chiến tranh lớn nhất thế giới, những kẻ gây ra và trục lợi hầu hết các cuộc chiến trong 60 -70 năm trở lại đây.

Hẳn các bạn còn nhớ chuyện khôi hài khi BBC tiếng Việt khách bác Việt Nam hèn với Trung Quốc, còn BBC tiếng Hoa thì khích bác Trung Quốc hèn với Việt Nam, chiến tranh là điều những tên đầu nậu vũ khí luôn muốn có, mỗi ngày.

Họ có cả động cơ lẫn phương tiện, và thực tế họ đã "nhồi sọ" phần con lại như thế nào ?

1. Những cặp khái niệm đối lập

Trước hết, truyền thông Mỹ và Phương Tây tạo ra những cặp đối lập, và tất nhiên phần tốt thuộc về họ. 

- Mỹ và Phương Tây thì văn minh, nơi khác thì mọi rợ
- Mỹ và Phương Tây thì dân chủ, nơi khác thì độc tài
- Mỹ và Phương Tây thì chính nghĩa, nơi khác thì tàn ác

Trong thời kỳ, chiến tranh Việt Nam, Mỹ cũng nhồi sọ nhân dân rằng Cộng Sản Việt Nam xấu xa, nhưng thực tế là ngược lại. Rồi Mỹ nói với cả thế giới rằng Iraq có vũ khí hủy diệt hàng loạt, nhưng cho đến khi bom đạn cày nát vùng đất này, hàng triệu người dân nơi đây chết oan chết uổng cả thế giới mới biết mình bị lừa.

Mang tính chất thời sự nóng hổi là việc họ dựng lên đủ thứ chuyện về quốc gia và xã hội Libya biến nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi thành ma quỷ cũng như đã từng dựng nên chuyện Saddam Hussein của Iraq chế tạo vũ khí giết người hàng loạt.

Tất nhiên, trong cuộc sống và trong cung cách lãnh đạo đất nước, ông Kadhafi cũng bộc lộ nhiều vấn đề, đặc biệt là chuyện tham quyền cố vị và gia đình trị. Nhưng Libya và ông Gaddafi có nhiều điều không như hệ thống tuyên truyền của Mỹ, EU rêu rao. Người ta đã vạch trần nhiều cảnh dân chúng biểu tình hoặc binh lính Kadhafi đàn áp dân chúng đều được dàn dựng ở Qatar. Và khôi hài cũng như rẻ tiền là cảnh dân Libya mà lại chống Kadhafi bằng cờ Ấn Độ! Rồi còn cả chuyện tay trùm  Hội đồng chuyển tiếp Quốc gia thừa nhận là đã quay video ở nước ngoài thành cảnh ở Libya để… tuyên truyền.

Trong bài "Libya: Facts & Analysis” (Libya: Sự kiện & Phân tích) của Helen Shelestiuk, đăng trên mạng left.ru của Nga, tác giả này viết: “Khi được hỏi xem Kadhafi đã áp bức đồng bào mình như thế nào thì vị Đại sứ Nga tại Libya vừa bị bãi nhiệm là ông Vladimir Chamov, đã nói: Sao lại áp bức? Người Libya được hưởng tín dụng 20 năm không phải trả lãi để xây cất nhà, 1 lít xăng chỉ khoảng 14 cent, thức ăn cho dân nghèo thì miễn phí và họ có thể mua một chiếc jeep KIA Hàn Quốc mới toanh với giá 7.500USD”.

Kết quả như chúng ta đã biết, bằng cách tạo ra những cặp khái niệm đối lập, đẩy phần xấu về phía đối thủ, họ nhân danh chính nghĩa để "can thiệp quân sự" và trên những xác người ngổn ngang, họ làm chủ nguồn dầu mỏ ở những vùng đất này. 

2. Điều dối trá được lặp đi lặp lại

Tất nhiên, mọi chuyện không đơn giản như thế, sau khi tạo các khái niệm đối lập, hệ thống truyền thông đồ sộ này bắt đầu nhổi liên liên tục trên phạm vi rộng với phương châm "Sự thật là điều không có thật được nhắc đi nhắc lại nhiều lần”.

Một câu chuyện xưa mà nhà báo An Chi dẫn lại trên Petrotimes khá ý nghĩa như sau : 

Chuyện xưa kể rằng: Mẹ Tăng Sâm đang ngồi quay tơ thì một kẻ hớt hải chạy đến báo:   - Tăng Sâm giết người! Bà liếc nhìn kẻ báo tin rồi tiếp tục công việc. Con trai bà vốn hiền lành có một. Một lúc sau, một kẻ khác lại chạy đến báo:- Tăng Sâm giết người! Bà mẹ giật mình và hơi lo nhưng vẫn tiếp tục công việc. Một khắc đồng hồ sau đó nữa, lại có kẻ hớt hải chạy đến báo:- Tăng Sâm giết người! Bà mẹ liền bật dậy rồi hốt hoảng chạy ra khỏi nhà.

 LỜI BÀN:

Tăng Sâm vốn là người hiền hậu, hiếu thảo, bà mẹ vốn là người trung tín, một bụng tin con. Thốt nhiên có kẻ bảo: "Tăng Sâm giết người". Bà mẹ không tin, và người thứ hai bảo, còn chưa tin; đến người thứ ba bảo, thì cuống cuồng chạy trốn. Như thế mới hay cái dư luận của thiên hạ rất là mạnh. Một việc, dù cho sai lầm đến mười mươi, nhiều người đã có cùng một nghị luận đều như thế cả, thì cũng dễ khiến người ta nghi nghi hoặc hoặc rồi đem bụng tin mà cho là phải, nom đỉa hóa ra con rươi, trông con chó thành con cừu. Đến như giữa chợ, làm gì có cọp! Thế mà một người, hai người, đến ba người nói có cọp, thiên hạ cũng tin có cọp thật nữa là! Những bậc ra được ngoài vòng dư luận, giữ vững được bụng như cây giữa rừng, như kiềng ba chân rất là hiếm, nhưng có thế được mới cao. Một chân lý có chứng minh rõ ràng, mười phần chắc chắn, thì mới nên công nhận.

Ấy là ý nghĩa của câu chuyện, còn thực tế, với hệ thống các hàng truyền hình, hãng tin, hãng phim ... lớn nhất thế giới, người ta vẫn dễ dàng bị dắt mũi, cụ thể là những con vẹt như tôi kể ở phần dẫn bài.

Tin Mỹ tố cáo chính quyền Assad của Syria dùng vũ khí hóa học thì tràn lan trên mặt báo và các bản tin, nhưng lời phản pháo của ông Assad rằng đó là một chuyện "lố bịch" thì mấy ai dược nghe được đọc. Và rồi với nhiều người, việc Mỹ, Anh chuẩn bị đánh Syria ấy và vì chính nghĩa.

3. Tung hỏa mù

 Sau khi đã bôi đủ tro, trát đủ trấu lên mặt đối thủ, việc tiếp theo họ làm đó là đặt ra bài toán, nhưng không khéo rút bỏ đi các lựa chọn.

Một bài toán họ đã dựng sẵn bao nhiêu năm qua với mô tip "Tốt - Xấu" và đưa ra cho người khác 2 sự lựa chọn :
- Nếu chứng minh được nó xấu thì đánh
- Nếu không chứng minh được nó xấu thì chưa đánh.

Tất nhiên với hệ thống truyền thông của mình, họ muốn chứng minh gì chẳng được. Vấn đề không nằm ở đó, vấn đề nằm ở chổ người ta đánh lừa ngay từ đầu với 2 sự lựa chọn nghe có vẻ hợp tình hợp lý, nhưng họ đã giấu mất đi một lựa chọn, một câu hỏi khác, đó là :  QUYỀN GÌ MÀ ĐÁNH ?

Hẳn người dân Mỹ và Phương Tây cũng không tự hỏi họ có quyền gì, chính phủ họ có quyền gì mà can thiệp vào nội bộ đất nước khác, quyền gì mà đem bom đạn vào tàn phá đất nước của người khác ?

Văn Minh ? Dân Chủ ? Chính Nghĩa ? Nếu có thì đó cũng là tiêu chuẩn của Mỹ của Phương Tây không phải của tất cả nên không thể áp đặt cho người khác được.