Loạn Thế Lộ Chân Long, hồi thứ 16

Theo kế của Bộ Lĩnh, bọn Nguyễn Bồ đem rơm khô chất thành đống, mỗi đống gần nửa trượng, cứ cách một trượng thì có một đống, lại cho chất ít rơm ướt lên. Hôm đó, lính do thám về báo quân Trần Côn, Khánh Trí chỉ còn cách hai dặm, Bồ sai người đốt lửa, lại cho cung thủ sẵn sàng, Khánh Trí vốn là tướng trẻ ít kinh nghiệm trận mạc, thấy khói mù trời vẫn thốc quân tiến mãi.

Tiền quân của Trí, Côn vừa lú khỏi đám khói, hàng ngàn mũi tên đã lao tới, người ngựa té nhào hết cả, Trần Côn múa thương gạt tên ra hết, lúc đó Nguyễn Bồ tế ngựa đến vung trường đao chém ngang, Côn ngã người trên mình ngựa né được, lại vỗ ngựa chạy qua xoay người nhắm vai Bồ mà chém, lưỡi đao chưa đến thì đã Nguyễn Phục ở ngoài tế ngựa vào đỡ được.

Phục khỏe hơn theo đà đè đao của Côn xuống, Côn cố sức rút mãi chẳng được, bất ngờ Phục buông đao, Côn theo trớn ngửa người lên, vô tình để lộ điểm yếu, đúng lúc đó lưỡi đao của Nguyễn Bồ tìm đến. Côn gục chết trên ngựa, Khánh Trí lúc này đang mãi đánh với Đinh Thiết, Cao Sơn trông qua thấy Côn thua, nhìn lại sau thấy quân mình tan tác hết liền quay ngựa bỏ chạy.

Đinh Thiết, Cao Sơn đang đánh, thấy Trí bỏ chạy, vỗ ngựa theo, nào ngờ chạy được một đoạn, Trí xoay người dùng nỏ bắn lại, Đinh Thiết không kịp tránh trúng tên ngã ngựa mà chết. Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục từ xa thấy cả giận, thét quân đuổi rát, cả lính lẫn trướng của Trí thấy nộ khí cắm đầu chạy.

Trí càng chạy, bọn Nguyễn Bồ càng đuổi, vừa say trận vừa say giận cứ mãi miết đuổi mà không biết đã qua đất Tây Phù Liêt tự lúc nào. Khi Trí vừa lao ngựa qua một bờ đất mới đắp thì phía bên kia lính của Nguyễn Siêu trổ lên dùng nỏ mà bắn, cả quân Trí chưa qua khỏi bờ lũy lẫn tiền quân của bọn Nguyễn Bồ đều chết hết. Nguyễn Phục, Cao Sơn chống được một lúc cũng trúng tên chết cả, Nguyễn Phục gào lên động cả đất trời, lao ngựa đến cắp lấp xác em mình và Cao Sơn rút chạy, được một đoạn cũng trúng tên vào lưng.

Hậu quân còn hơn hai ngàn, mang xác 3 tướng và dìu Nguyễn Bồ về thành Đăng Châu, Bộ Lĩnh và các tướng nghe tin chạy như bay từ trong thành ra ngoài đón. Thấy Lĩnh ra, Bồ quỳ phục xuống lạy một cái, rồi trông qua Nguyễn Bặc nói :

- Anh thấy Đinh Thiết bị Khánh Trí bắn chết, cả giận đuổi sang đất Tây Phù Liệt bị mai phục liên lụy đến em Phục và Cao Sơn. Nay anh không còn được lâu, em phải đem sức mà phò chủ tướng thay cho anh và em Phục.

Nói xong thổ huyết mà đi.  Bộ Lĩnh ngửa mặt lên trời ngăn không cho nước mắt rơi, còn Nguyễn Bặc lặng thinh không nói, khụy xuống ôm lấy anh mình.

Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục vốn là anh và em ruột của Nguyễn Bặc, còn Đinh Thiết là em của Đinh Điền, xưa nay việc huấn luyện binh sỹ ở Hoa Lư, Bộ Lĩnh đều giao cho bốn tướng này cả mà chẳng bận lo gì, nay bốn tướng chết đi chỉ trong một trận, lòng Bộ Lĩnh tiếc thương bao nhiêu càng căm hận Nguyễn Siêu bấy nhiêu.

Lĩnh cho làm tang rất hậu, nhưng từ đó án binh bất động, các tướng không biết là chủ ý gì. Một hôm Lĩnh gọi bọn Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Phạm Hạp, Cự Lang ra tản bộ bên bờ sông, Lĩnh nói:

- Việc huấn binh, xưa nay ta giao cả cho Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục, Đinh Thiết, Cao Sơn mà chẳng cần lo, nay bốn tướng chết trong tay quân siêu mà ta lại án binh bất động tất trong lòng các ngươi có nhiều nghi.

Lĩnh lúc này trông qua Nguyễn Bặc, Bặc im lặng không nói, Lĩnh lại tiếp:

- Ta biết ngươi cũng như Đinh Điền  rất nóng lòng báo thù, nhưng ta xem Nguyễn Hiền không phải là kẻ vừa, bên hắn sợ ta báo thù tất hiến kế bày mai phục khắp nơi, nay ta vì giận mà tiến quân khác nào nướng quân, đó là bài học của Nguyễn Bồ vậy, lỡ như ta mất một trong số các ngươi hay Đinh Điền hay Trịnh Tú ta biết làm sao.

Nguyễn Bặc lúc này mới đứng ra nói:

- Thuộc hạ chỉ mong sớm lấy đầu Nguyễn Siêu, nhưng một lòng tin vào chủ tướng, nay chủ tướng đem tâm sự ra nói chắc là đã đến lúc xuất quân?

- Bây giờ đã là tháng 7, ta xem chẳng mấy ngày nữa là vào mùa bão, bão vừa tan nhân đó tiến quân tất phá được cơ quan mai phục, lại nữa, nếu ta vây thành Nguyễn Siêu sợ phải vượt sông qua mà hội với Nguyễn Khoan, Nguyễn Thủ Tiệp, sau bão tất có lũ, hắn muốn vượt sông cũng phải đợi mấy ngày, ta xáp lại mà đánh lại lo gì không thắng, đầu Nguyễn Siêu, Nguyễn Hiền khi đó dành cho ngươi và Đinh Điền.

- Xin chủ tướng cho lệnh điểm binh ! - các tướng đồng thanh-

- Nay Nguyễn Bặc làm tiên phong lãnh năm ngàn quân ra đóng ở gần Tây Phù Liệt, Lưu Cơ, Phạm Hạp và ta sẽ cầm đại quân phía sau. Cự Lang mang thư của ta về Động Giang trao cho Trịnh Tú, Đinh Điền rồi ở lại trợ giúp cánh ấy.

Các tướng được lệnh, tức tốc điểm binh, mong sớm báo thù.

Phần quân Nguyễn Siêu sau khi hạ được bốn tướng của Bộ Lĩnh không những không vui thắng trận lại ngày đêm lo sợ Bộ Lĩnh đem đại quân báo thù, đem sự ấy nói với các tướng:

- Chẳng chóng thì chày quân Bộ Lĩnh cũng sang báo thù, Bộ Lĩnh cầm quân chẳng phải như bọn Nguyễn Bồ, trong tay hắn lại có đại quân, các ngươi nói nên thế nào?

Nguyễn Hiền đứng ra thưa:

- Vẫn là câu ngồi đợi không bằng hành động trước, ta nay gia cố cơ quan mai phục ở phía Đăng Châu, lại tiến đánh Động Giang để làm suy yếu cánh quân này, khi chúng kéo vào tất ta cự được.

Khánh Trí nghe thế liền chắp tay:

- Xin chủ tướng cho tôi lãnh binh đi đánh Động Giang.

Nguyễn Siêu thuận tình, cho Khánh Trí dẫn năm ngàn quân.

Trí dẫn quan đi, đến một ngọn đồi nhỏ biết bên kia là đất Động Giang, Trí sai đóng lại mé bên này đồi, nghĩ rằng đợi khi gần sáng sẽ kéo quân qua đánh bất ngờ. Sáng hôm sau, quân Trí vừa xuống đến chân đồi chưa kịp chỉnh đốn đội  hình thì đã thấy Trịnh Tú, Cự Lang, Đinh Liễn mang quân đến chặn.

Bọn Trịnh Tú, Đinh Liễn, Đinh Điền ở lại giữ Động Giang, chờ lệnh phạt Nguyễn Siêu, nào ngờ giữa yên lành tin dữ Đinh Thiết, Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục, Cao Sơn tử trận về đến, Đinh Liễn, Đinh Điền toan mang quân qua báo thù, Trịnh Tú gàn mãi chưa được thì Cự Lang mang thư Bộ Lĩnh đến. Thư viết:

"Nguyễn Bồ vì cả giận, mang quân qua Tây Phù Liệt mà gặp họa, ta xót thương vô cùng, nay nếu các ngươi cũng cả giận mà làm chuyện tương tự, sa vào lưới của Nguyễn Hiền thì ta biết phải làm sao? Ta xem qua mấy trận vừa rồi thấy Nguyễn Hiền dụng binh, thích lấy chủ động làm trọng, tất không lâu nữa sẽ mang quân qua đánh Động Giang, Trịnh Tú làm chủ cắt cử người giữ thành và điều binh đi chặn đánh cho khéo. Lui được quân ấy, thì đóng lại, theo  kế ta bày Cự Lang chờ khi tiến quân vây thành của Nguyễn Siêu."

Trịnh Tú y lệnh, cắt lại mỗi thành hơn 500 quân để giữ, còn lại cho Đinh Điền làm tiên phong lãnh ba ngàn quân còn mình và Đinh Liễn, Cự Lang dẫn đại quân theo sau. Quân đến ngọn đồi ngăn giữa hai đất Động Giang, Tây Phù Liệt, Đinh Điền mang quân lên đỉnh đồi đóng chiếm cao điểm, nhưng khi thấy tướng giặc là Khánh Trí, kẻ giết em mình, Điền sợ từ trên đánh xuống Trí chạy mất, bèn cho quân tản đi.

Quả nhiên Khánh Trí mang quân đến không thấy gì khả nghi, yên dạ cho quân đóng lại rồi vượt đồi vào sáng hôm sau. Lúc này Cự Lạng, Đinh Liễn, Trịnh Tú ra chăn đánh, Trí trông lên đã thấy Đinh Điền ngất ngưởng trên đỉnh núi, Trí trong dạ kêu khổ, đành làm bạo thúc quân tới đánh bọn Trịnh Tú.

Vừa tế ngựa đến đã gặp Cự Lang ra chặn, Trí chém tới, Lang vỗ ngựa đến đỡ, khi ngựa vừa qua lại trở thương đâm ra sau, thương đi xượt qua mạn sườn của Trí, Trí thất kinh nửa tức tối, quay ngựa lại đuổi Cự Lang toan chém, Lang ruổi ngựa về phía ngọn đồi, Trí cũng chạy theo, đúng lúc đó, Đinh Điền ở trên đỉnh đồi nhảy phóc xuống ngựa, cầm một cái sào tre dài lao xuống nhăm thằng Trí mà chạy.

Trí mải đuổi Cự Lang, lúc sau trông lên thì quá muộn, sào tre của Đinh Điền lao đến đâm vào bụng Trí, hất Trí bay xa mấy trượng, Đinh Điền chồm đến như con hổ lớn, ngồi lên bụng Trí cắm sâu con dao vào tim hắn. Trí trợn mắt nhìn Điền mà chết.

Quân của Trí thấy tướng mình chết trong tình thế đang bị vây kín, lại được Trịnh Tú kêu gọi nên hàng cả. Trịnh Tú định yên hàng binh thì cho đóng lại mé sườn đồi bên Động Giang.

Nguyễn Siêu nghe Khánh Trí chết thì cả kinh, sai người đắp lũy phía Động Giang phòng quân Trịnh Tú. Cuối tháng 7 năm ấy, trời bão lớn quân Bộ Lĩnh cả hai cánh nhân đó tiến quân, quân đến các lũy mà Siêu cho đắp, lúc này bùn lầy đã lên nửa ống chân, quân Siêu tản đi tránh bão gần hết, chỉ còn vài chốt, Nguyễn Bặc sai tiền quân cầm khiên gỗ đi trước, đến nơi cho gác lên chổ bùn lầy mà tiến, quân Lĩnh qua lũy như chẻ tre.

Hai đạo quân lớn của Đinh Bộ Lĩnh vượt hết cơ quan mai phục của Siêu, tiến gần đến thành Tây Phù Liệt, Siêu cuống bàn với Nguyễn Hiền:

- Hai cánh của của Bộ Lĩnh đã sát thành, nay ta lãnh một nửa quân, vượt sông tìm hai em ta cầu viện, còn ngươi ở lại cố gắp giữ lấy thành.

Hiền chịu lệnh, ở lại giữ thành, Bộ Lĩnh kéo đến sai Trịnh Tú, Lưu Cơ, Phạm Hạp, Cự Lang, ở lại vây thành, còn mình cùng Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Đinh Liễn đuổi riết lấy Nguyễn Siêu.

Siêu thúc quân chạy đến bờ sông Hồng đang lúc nửa đêm lại thấy nước dâng cao chảy mạnh, chưa dám vượt sông, sai quân đóng lại cách bờ 1 dặm, đợi sáng ra mới tính. Nào ngờ đến gần sáng Nguyễn Bặc, Đinh Điền kịp đến sai người phóng lửa đốt hết trại, quân Siêu hoảng loạn chạy mãi ra sát mé sông. Lĩnh đuổi đến, sai quân đứng lại, Đinh Liễn thắc mắc hỏi:

- Sao không cho đánh tới thưa cha ?

- Không nên, cùng quân thì đánh càn, lối thoát của chúng đã tận, ta tới tất chúng liều mình mà đánh, dẫu có thắng mà máu đổ nhiều cũng đâu có hay.

- Thế phải làm sao thưa cha?

- Đợi chút nữa tất có kịch hay.

Lĩnh vừa dứt lời, trông ra đã thấy một đội thuyền nhân hơn một trăm chèo độc mộc tiến gần quân Nguyễn Siêu, Siêu như vớ được vàng gọi thuyền nhân đến xin qua sông, thuyền nhân chịu nghe. Siêu lên thuyền trước, quân lính chia nhau lên sau. Đi được gần nửa sông, bỗng nhiên thuyền nhân dùng sào tre gạt quân Siêu xuống sông cả, lúc đó một thuyền nhân cởi nón lá ra cười ha hả, trông ra thì là Phạm Bạch Hổ.

Quân Siêu đạp nước bơi vào bờ thì đã thấy giáo chỉa vào cổ, Siêu bị Nguyễn Bặc bắt sống.

Bặc xử thế nào với Siêu, xem hồi sau sẽ rõ.

Loạn Thế Lộ Chân Long, hồi thứ 15

Phạm Bạch Hổ từ sau khi Ngô Vương mất, Tam Kha phế Xương Ngập thì ở mãi đất Đăng Châu chẳng chịu lệnh triều đình nữa, duy có hai lần động binh đều là theo kế của Bộ Lĩnh. Năm 965,Tấn Vương mất, các sứ quân nổi lên khắp nơi, Hổ cũng tự mình lập sứ xưng là Phạm Phòng Át cốt để các sứ khác không xâm lấn.

Nhưng trời chẳng thuận lòng người, Nguyễn Siêu đóng ở Tây Phù Liệt gần với đất của Phòng Át, Siêu lại theo thói người Phương Bắc muốn xưng hùng xưng bá, kết với hai em là Nguyễn Thủ Tiệp và Nguyễn Khoan đánh lấn ra ngoài. Siêu thường sai quân đang đêm đánh qua đất Đăng Châu, đánh đến đâu lại lập đồn trại đến đó, Bạch Hổ vì thế phải mang quân đánh trả.

Bạch Hổ tuy đã 57 tuổi nhưng một đời võ nghệ nên thân thủ vẫn rất lanh lẹ, cơ thể rắn chắc, dũng mãnh chẳng vơi, Hổ vốn cũng là kẻ túc trí nên quân Siêu đánh lấn đến đâu Hổ đòi lại bằng hết, cứ thế giằng co mãi mà chưa bên nào chịu nản.

Có lần Siêu sai Trần Côn dẫn hai ngàn quân đánh sâu vào đất Đăng Châu, quân Hổ ra nghênh đánh, được một lúc thua chạy, Côn được thế đuổi riết. Côn đuổi đến mội cánh đồng đang mùa gặt thì bỗng đâu quân của Hổ từ các đụn rơm khô trổ ra đánh, Phạm Bạch Hổ tế ngựa lại gần, trở cán thương giáng xuống đầu Côn, Côn đỡ được nhưng vì lực đánh quá mạnh mà hai tay tê dại run lẩy bẩy, thất kinh, Côn kéo cương ngựa quay đầu bỏ chạy.

Quân Trần Côn khi ấy chết gần nửa, thấy tướng chạy như lánh tà cũng chạy theo, chạy được hơn mười dặm, chưa kịp hoàn hồn thì có một tướng trẻ dẫn một ngàn quân ra chặn đánh, Côn quát hỏi:

- Ngươi là ai, hà cớ chi chặn đường quân ta ?

- Ta là Phạm Cự Lang, cháu của Phòng Át, ngươi đánh lấn đất chú ta, tất nhiên ta phải lo.

Nói rồi thúc quân xáp lại đánh, quân Côn vừa mất vía, nay lại thêm trận, chẳng đánh cũng tự tan, chia nhau chạy, Côn chưa biết làm sao đã thấy mũi thương của Cự Lang nhắm yết hầu lao tới. Côn nghiêng đầu né được trong gang tấc, Cự Lang thuận tay chém ngang làm mũ của Côn bay xuống đất, Côn dính đòn choáng váng, mặt mày sây sẩm, chẳng dám đánh lại thúc ngựa chạy.

Hai vố suýt chết làm Côn chẳng dám ngoảnh đầu lại, một mạch cùng mấy trăm tàn quân kéo về Tây Phù Liệt, gần đến đất mình tưởng đã yên, nào ngờ lại có một tướng trẻ ra chặn, Côn Lại hỏi:

- Ngươi lại là ai ?

- Ta họ Phạm, tên có một chữ là Hạp, anh trai của Phạm Cự Lang, em ta muốn lấy đầu ngươi mà chưa đặng được nên ta đến giúp.

Côn nghe đến họ Phạm thì tá hóa, chẳng dám vào đánh, lệnh cho lính tiến lên chặn, còn mình thúc ngựa chạy, Phạm Hạp lấy ngọn giáo của người lính bên cạnh phóng về phía Côn, giáo đâm đúng vào cổ ngựa. Côn theo ngựa ngã té nhào, lật đật bò dậy cứ thế cắm đầu chạy, Hạp chỉ nhìn theo cười chẳng đuổi.

Côn về thành, thuật mọi sự với Siêu, Siêu chưa nói gì, thì Nguyễn Hiền đứng ra thưa:

- Một Phạm Bạch Hổ ta đã khó đối phó, nay lại mọc đâu ra Phạm Hạp, Phạm Cự Lang, họ Phạm được thế tất cùng nhau đến đánh ta, chi bằng ta điều đại quân trấn giữ trước để chiếm thượng phong.

Siêu cho là phải, phong cho Nguyễn Khánh Trí làm tiên phong, Trần Côn làm tá dực, Nguyễn Hiền làm tổng quản, điểm binh ra trấn gần đất Đăng Châu.

Lại nói Cự Lang, Phạm Hạp sau khi đánh Côn như đánh chuột đồng, thì hội với nhau rồi cùng kéo về thành Đăng Châu gặp Bạch Hổ, Hổ gặp hai cháu thì lạ lắm bèn hỏi:

- Hai cháu theo Bộ Lĩnh lập không ít công lao, nay vì sự gì lại đến đây?

- Thưa chú, sau khi Tấn Vương mất, cha cháu cũng rời Cổ Loa về Nam Sách, ông và cha sai chúng cháu theo Đinh Bộ Lĩnh, từ ngày theo về biết tài đức chủ tướng động đất trời nên một lòng trung chẳng nghi ngại, nay đến gặp chú cũng vị lệnh chủ tướng đó thôi.

- Chuyện thế nào kể chú nghe.

- Cách đây mấy ngày, chủ tướng sau khi hạ được sứ Cảnh Thạc thì muốn đến bàn với chú kế phạt Nguyễn Siêu, khi gần đến đất Đăng Châu thì lính hướng đạo báo có một đạo hai ngàn quân tiến vào, biết là quân của Siêu và thể nào cũng bị chú đánh lui, nên sai chau và em cháu chia nhau chặn đường rút khiến cho chúng khiếp sợ mà chẳng dám sang quấy.

- Thế Bộ Lĩnh nay ở đâu?

- Dạ ở ngoài đợi thưa chú!

- Mời vào cho chú.

Nhìn Bộ Lĩnh, Bạch Hổ xúc động đến lạ, cảm giác ấy giống như khi gần Ngô Vương năm xưa, Bộ Lĩnh không còn là một cậu bé, nhưng ánh mắt vẫn sáng như chớp, cái uy dũng của bậc bá vương toát trong từng bước đi. Chia chủ khách ngồi đâu vào đấy, Bộ Lĩnh nói:

- Hai mấy năm không gặp mà Phạm tướng chẳng thay đổi gì vẫn cang cường như xưa.

- Còn cháu thì đã thay đổi nhiều, không còn là đứa trẻ hì hục đào hố bên bờ biển năm xưa nữa, năm đó ta phục quân để bảo vệ cháu mà tim muốn nhảy khỏi lồng ngực. Bây giờ đã là chủ tướng của đạo quân mạnh nhất rồi, nhanh thật.

Hai người ôn hết chuyện xưa, bất giác Bộ Lĩnh hỏi:

- Đất Đăng Châu này có nhỏ quá với Phạm tướng chăng ?

- Ta có chút sức chỉ theo người tài đức làm việc lợi nước ích dân khi cần chứ nào có muốn xưng hùng bá mà đo đất lớn nhỏ.

- Nay nước gặp loạn, Phạm tướng thấy đã đến khi cần chưa?

- Tâm, khẩu ta phục một người từ lâu, cũng một lòng muốn theo, chỉ chờ dịp cho người thiên hạ biết vì sao Bạch Hổ ta lại phục đó thôi.

- Phạm tướng nói xem dịp ấy phải thế nào?

- Ví như Bộ Lĩnh chỉ mang 2 ngàn quân qua đây, còn quân ta có gần một vạn, ta để 5 ngàn giũ thành, mang theo năm ngàn ra nghênh đánh Bộ Lĩnh làm sao cho ta phục.

Lúc đó có lính vào báo:

- Thưa Phạm chủ tướng, ở ngoài có các tướng của Đinh tướng quân là Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục, Đinh Thiết, Cao Sơn xin gặp.

- Mời vào!

Bọn Nguyễn Bồ đi vào thi lễ xong xuôi mới chắp tay thưa với Bộ Lĩnh:

- Biết chủ tướng đến Đăng Châu nên tôi cùng Nguyễn Phục, Đinh Thiết, Cao Sơn từ Thái Bình qua gặp.

- Các ngươi có mang theo quân không ?

- Thưa, 5 ngàn.

- Quân ấy ở đâu ?

- Thưa, sợ có hiểu lầm nên đóng ngoài đất Đăng Châu, đợi có sự đồng ý của Phạm tướng mới dám qua.


Bộ Lĩnh gật đầu trông qua Bạch Hổ nói;

- Giả như quân của Nguyễn Bồ kéo vào tập hậu năm ngàn quân của Phạm tướng, trước chặn sau đánh riết tới thì phải tính làm sao?

- Ta khi ấy làm hiệu cho quân trong thành ra đuổi theo Nguyễn Bồ, còn mình bỏ mặc quân tập hậu cứ thốc thẳng hướng Bộ Lĩnh mà đánh, Bộ Lĩnh tính làm sao?

- Khi ấy thời phải chạy về phía Tây Phù Liệt.

- Không sợ quân Nguyễn Siêu chặn đánh sao?

- Phạm Hạp, Phạm Cự Lang đã có màn ra mắt với quân Nguyễn Siêu, tất Siêu trong lòng nghĩ rằng chúng ta đã kết liên minh, nay thấy quân tổng cộng gần một vạn năm ngàn kéo đến, tưởng là đến đánh Siêu, đâu biết đang đuổi đánh nhau, Siêu khi ấy nấp trong thành chẳng thấy mặt, nói gì đến chặn đánh.

- Bộ Lĩnh chạy mãi như thế làm sao ta phục?

Lúc ấy lại có lính vào báo:

- Thưa Phạm chủ tướng có tướng Nguyễn Bặc, Lưu Cơ của Đinh tướng quân ở ngoài xin gặp.

Bặc, Cơ vào thì lễ đâu vào đấy, đang định nói thì Bạch Hổ cười lớn :

- Ta hiểu rồi, ta hiểu rồi.

- Phạm tướng hiểu thế nào?

Bạch Hổ trông qua Nguyễn Bặc hỏi:

- Ngươi mang theo bao nhiêu quân?

- Thưa, ba ngàn quân.

- Mai phục ở đâu ?

- Chúng tôi đâu có ý mai phục gì trên đất ngài, chỉ là theo lệnh chủ tướng cho quân giúp dân gặt lúa hai bên đường thôi.

Bạch Hổ lúc này cười một tràng sảng khoái, mọi người cùng cười theo, nhân lúc vui vẻ Hổ sai người bày tiệc rượu đãi Lĩnh và mọi người. Tiệc xong, Hổ lại cùng Lĩnh và các tướng dạo tên thành, Hổ nói:

- Ngoài Ngô Vương ra, xưa nay người khiến ta tâm phục khẩu phục một lòng muốn theo chỉ có Bộ Lĩnh, hôm nay ta thử Lĩnh cốt để bộ tướng và quân lính của ta cũng một lòng như thế, quân ta có gần một vạn, nay giao cả cho Bộ Lĩnh, thân già này cũng còn chút sức, Bộ Lĩnh cứ sai bảo chớ nề hà, gì chứ bọn Trần Côn ta còn chém được mười đứa.

Giữa mùa hạ năm 967, Phạm Bạch Hổ từ bỏ địa vị sứ quân của mình, theo về với Đinh Bộ Lĩnh, mười hai sứ quân nay chỉ còn tám, quân của Bộ Lĩnh đã lên đến gần 3 vạn, chia nhau đóng ở Hoa Lư, Thái Bình, Đăng Châu, Động Giang, Bình Kiều.

Lại nói Nguyễn Siêu, trấn mãi ở gần Đăng Châu mà mãi chẳng thấy quân họ Phạm qua đánh, lại nghe tin Bạch Hổ đã theo Đinh Bộ Lĩnh thì kinh sợ gọi các tướng đến bàn:

- Tay trái của Lĩnh ở Động Giang, tay phải ở Đăng Châu trước sau gì cũng bóp cổ chúng ta, các người nghĩ nên làm thế nào?

Nguyễn Hiền thưa:

- Quân Lĩnh thế mạnh, trước sau cũng đánh sang ta, chi bằng nhân lúc Lĩnh còn ở Đăng Châu ta bất ngờ đánh sang chiếm các đồn nhỏ gần đất của ta át vía của Lĩnh để phòng trước.

Nguyễn Siêu cho là phải sai Nguyễn Khánh Trí, Trần Côn điểm năm ngàn quân qua đánh các đồn trại nhỏ mới lập của Đinh Bộ Lĩnh ở Đăng Châu.

Tin ấy đến chổ Lĩnh, các tướng Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục, Đinh Thiết, Cao Sơn đứng ra thưa :

- Chủ tướng, anh em chúng tôi trước giữ Hoa Lư, sau giữ Thái Bình, chưa được xông pha lập công, trong lòng thấy thẹn, nay xin chủ tướng cho chúng tôi lãnh binh đi đánh.

Lĩnh ngẫm nghĩ một lát rồi nói:

- Được thôi các ngươi lãnh năm ngàn quân ra đóng chờ quân Trí, Côn khi nào cần đánh ta sẽ cho người đến báo.

Bọn Nguyễn Bồ y lệnh, điểm quân ra đóng lại. Đóng quân được hai ngày thì nghe tin bọn Trí, Côn kéo gần đến, đúng lúc đó có thư của Bộ Lĩnh, thư rằng:

"Ta xem trời sắp trở gió, nay rơm rạ cũng đã khô hết chất đầy đồng, khi địch sắp đến thì sai lính đốt đi, khói theo gió thổi, giặc tất chẳng nhìn xa được phía trước, khi chúng vừa ló khỏi đám khói bụi ấy thì các người đến đánh, chúng bất ngờ tất hoảng loạn mà bại. Giặc chạy, nhớ đuổi hết đất Đăng Châu thì dừng, Nguyễn Siêu sợ ta nên mới đánh phủ đầu đòi ra oai, bên đất hắn chắc đã đắp lũy bày mai phục."

Kế ấy có thành không, xem hồi sau sẽ rõ.

Loạn Thế Lộ Chân Long, hồi thứ 14

Đinh Bộ Lĩnh sau khi đánh được Bảo Đà, Trại Quyền, thế quân của Cảnh Thạc giữ các đồn nhỏ, vỗ an dân chúng trong vùng đâu vào đấy mới họp các tướng ở Trại Quyền tìm cách phá hai thành Động Giang, Thanh Oai. Lúc ấy Cự Lang đứng ra hỏi: 

- Chủ tướng, sao khi trước không nhân lúc Đỗ Cảnh Thạc tan tác thua chạy mà truy đuổi, như thế thì đã phá xong Thạc rồi.

- Ta dẹp loạn chứ không phải chém giết cho được việc, làm sao cho họ phục ta khi ấy dẹp loạn rồi không còn loạn nữa. Nhân đây ta cũng nói các tướng được rõ, khắc ghi trong lòng, khi không cần phải giết thì tuyệt đối không giết, khi hiến kế, dụng kế hay khi phát lệnh tiến công phải chọn cách nào ít người phải chết nhất có thể, thế mới thật người tướng tài.

- Rõ, thưa chủ tướng!

- Ta đã cho người do thám, Cảnh Thạc từ khi về thành Động Giang ở riết trong thành tự thủ lại cho lập các đồn trại liên hoàn từ thành Động Giang đến Thanh Oai. Có hai điểm yếu chúng ta có thể từ đó mà luận kế, thứ nhất là Thạc rất tự tin rằng ta không thể phá được thế phòng thủ liên hoàn, thứ hai là chí Thạc không nhỏ tất ngày đêm chờ phản kích quân ta. Các ngươi xem dùng cách nào để đánh?

Lưu Cơ đứng ra thưa: 

- Thạc trúng kế lần này, trong bụng tất đề phòng, muốn dụ cho ông ta phản kích rồi mai phục thì sẽ rất lâu, nếu có cách để phá thế liên hoàn sẽ nhanh hơn, phá được thế này, lòng tự tin của Thạc không còn, tướng chán thì quân nản, khi ấy ta vây riết, sẽ tự động mà hàng. 

- Lưu Cơ nói đúng lắm. Nói về phá thế liên hoàn, ta đã có một mẹo hay. - Bộ Lĩnh nói -

- Mẹo ấy thế nào thưa chủ tướng? - Phạm Hạp hỏi -

- Đỗ Cảnh Thạc cho rằng lập thế liên hoàn như vậy thì các thành và đồn dễ dàng ứng cứu được nhau, ta tuy quân có đông hơn một chút, nhưng khi vây thành chắc chắn phải giàn quân cần nhiều người, quân Thạc ít hơn nhưng chỉ cần đánh một mặt là có thể giải vậy. Thạc nghĩ thế nên mới tự tin. Nhưng đó chỉ là trong một trận, điểm yếu của thế liên hoàn này ta luận từ chổ quân chi viên ứng cứu luôn mệt nhọc hơn quân vây thành, một trận không sao, nhưng nhiều trận thì khó giữ nổi. Nay ta cứ an nhàn mà đánh, các tướng chia nhau mỗi người lãnh lấy một ngàn quân, thay nhau đến vây thành, thấy quân chi viện của Thạc đến thì rút về nghỉ, cứ thế độ mười ngày thì một trận lớn là phá tan thế trận ấy. 

Các tướng nghe xong ai nấy đều cho là kế hay, Cự Lang liền đứng ra thưa :

- Chủ tướng cho tôi lãnh binh đi đánh trước.

- Được thôi, ngươi lãnh một ngàn quân đi đánh đồn kế thành Thanh Oai, Phạm Hạp lãnh một ngàn quân đi đánh đồn kế thành Trại Quyền, nhỡ kỹ, thấy chi viên ứng cứu liền rút ngay. 

Các tướng y lệnh dẫn binh đi, ngày thứ nhất Phạm Hạp, Cự Lang vây hai đồn, Cảnh Thạc, Cát Lợi đến hai tướng liền rút quân về nghỉ. Ngày thứ hai, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ dẫn quân đi vây hai đồn kế tiếp, thấy quân chi viện lại rút về nghỉ. Ngày thứ ba, Đinh Điền dẫn quân đi, đến vậy đồn thứ ba tính từ Động Giang, lần này khác với các tướng trước, Điền đánh thốc vào chiếm được đồn nhưng khi Cảnh Thạc, Cát Lợi kéo đến lại rút quân về. Đinh Bộ Lĩnh cùng Trịnh Tú đến vây lấy Thanh Oai giữa đêm ngày thứ tư, khi quân các đồn đến ứng cứu lại cho rút về.

Cứ thế, khi ngày khi đêm, khi thành khi đồn, khi vây khi đánh thốc vào, chỉ trong ít ngày quân của Cảnh Thạc vì phải ngược xuôi ứng cứu lẫn nhau mà đã rệu rã, Cảnh Thạc thấy tình hình không ổn liền gửi thư cho Cát Lợi, thư viết: 

"Ta xem tình hình không ổn, cứ thế này chỉ vài ngày nữa quân ta kiệt sức, Lĩnh chỉ cần một trận là ta không đánh cũng tự bại. Tuy nhiên ta để ý rằng Lĩnh và các tướng của hắn đều ở Trại Quyền cả, tất Bảo Đà bỏ không, ngươi nên nhân lúc trời tối kéo đến đánh thốc vào mà chiếm lấy đồn. Lĩnh được tin sẽ kéo đến đòi lại, khi đó ta sẽ dẫn quân đánh tập hậu ắt sẽ chiếm được thượng phong"

Dương Cát Lợi nghe lệnh, điểm binh kéo đến đánh Bảo Đà, đến thành, quả nhiên không có tướng nào trấn giữ, trong thành chỉ khoảng hơn năm trăm quân. Nửa đêm, Lợi đến, quân ở trong ra nghênh đánh, chảng bao lâu không cự được đành phải rút chạy vào thành, Lợi được thế đuổi riết.

Quân của Cát Lợi vào trong thành thì đã thấy cung thủ năm trăm người giương tên đợi sẵn, biết trúng kế, Lợi xua quân quay đầu chạy ra ngoài, vừa chay ra khỏi thành đã thấy ngàn ngọn đuốc vây quanh, trông ra thì là quân của Ngô Nhật Khánh.

Ngô Nhật Khánh từ khi được lời của Bộ Lĩnh, bền chí giữ thành Đường Lâm, quả nhiên chưa đầy bốn ngày quân Cảnh Thạc đang vây riết bỗng bỏ mà đi, Khánh lại nghe lời Bộ Lĩnh không cho quân đuổi theo, tự đó ở mãi trong thành, một hôm có người thư của Bộ Lĩnh đến, thư viết :

"Lần trước ta tiện theo kế hoạch của mình tiến đánh Bảo Đà, vô tình lại giải nguy được cho Đường Lâm của ngươi, tự nghĩ vì đó mà bắt ngươi chịu lệnh ta thì thật không phải, nay ta đem quân đến Trại Quyền hội nhau để đánh quân Cảnh Thạc, Bảo Đà bỏ không tất Cát Lợi ở gần đó sẽ kéo tới, viết thư này phiền ngươi một chuyến đến Bảo Đà bày mai phục đón Lợi, quân trong thành của ta đều đã hiểu mẹo này, chỉ cần ngươi tới tất Cát Lợi chịu hàng mà chẳng mất một binh. Sự ấy thành thì ta và ngươi xem như có nghĩa tương trợ lẫn nhau chớ chẳng phải chủ bộ. Đinh Bộ Linh viết."

Đọc xong Khánh nói với Nhật An: 

- Đinh Bộ Lĩnh muốn ta đem quân đến Bảo Đà mai phục Cát Lợi, em nghĩ nên thế nào ?

- Đinh Bộ Lĩnh, em đã gặp, ông ta thực chẳng tầm thường, nay chỉ một trận mà đoạt hai thành của Cảnh Thạc như lấy đồ trong túi, ta nên thuận theo ý ấy, kẻo vạ vào thân. 

- Anh cũng nghĩ thế, khi viết thư cho Bộ Lĩnh bất đắc dĩ phải nói nếu giải được nguy cho Đường Lâm sẽ theo làm bộ tướng, nay Bộ Lĩnh chẳng truy xét chuyện ấy, thì ta nên y nghĩa tương trợ mà làm.

Ngay ngày hôm sau, Khánh sai An ở lại giữ thành, còn mình lãnh ba ngàn quân đi, đến nơi bày mai phục đợi hai ngày, đến ngày thứ ba thì quả nhiên Cát Lợi mang quân đến, theo kế của Bộ Lĩnh, khi Cắt Lợi đánh vào đồn rồi, Khánh mới đưa quân lại vậy chặn lấy lối ra.

Dương Cát Lợi xua quân ra cổng đồn thì đã thấy quân Khánh ở đấy, tiền quân kẹt trong đồn, hậu quân thì kẹt ở ngoài, tiến lui đều khổ, Lợi nghĩ nếu Bộ Lĩnh đã bày phai phục ở đây tất đã có kế chặn đánh Cảnh Thạc, biết chẳng còn trông gì cứu viện, đành phải xin hàng. 

Lại nói Đinh Bộ Lĩnh, nửa đêm hôm ấy, sai Đinh Điền, Cự Lang, Trịnh Tú, Nguyễn Bặc ở lại giữ Trại Quyền, còn mình cùng Phạm Hạp, Lưu Cơ lãnh hai ngàn quân theo hướng Bảo Đà ruổi ngựa, đi được nửa đường thì nghe có tiếng quân đuổi gấp phía sau, biết là quân Cảnh Thạc, Lĩnh sai từng tốp lính một trăm người dừng lại, chạy thêm được một dặm khi chỉ còn một ngàn quân liền trở hậu quân làm tiền đứng đợi, Thạc đến, Lĩnh trỏ nói: 

- Thạc tướng đi đâu mà vội vàng làm vậy?

- Ta mang đến đấy ba ngàn quân, lại sai hai ngàn quân mai phục phòng chi viện, cốt để lấy mạng ngươi đó. 

- Thạc tướng biết tin gì chưa ?

- Tin gì ?

- Dương Cát Lợi đã hàng ta ở Bảo Đà rồi.

Cảnh Thạc nghe thế thất kinh, nhưng nghĩ trong tình thế hiện tại vẫn đủ sức đánh được Lĩnh nên cười nói:

- Đâu cần Cát Lợi, quân Bảo Đà có đến cứu ngươi cũng không kịp nữa rồi.

- Xem ra Thạc tướng quân ít có thói quen trông ra sau?

Thạc nghe thế, ngoảnh mặt lại đã thấy phía sau cờ xí đèn đuốc ngợp trời, cứ cách hai trượng thì có một ngọn đuốc, Thạc đoán phải đến bốn ngàn quân, trong bụng thầm kêu khổ, chẳng còn tâm trí đâu mà đánh với Lĩnh, thúc quân tháo chạy, một mạch hướng về thành Động Giang.

Lĩnh không đuổi theo, đợi quân Thạc chạy khuất thì kéo nhau đến Bảo Đà. Phần Thạc vừa chạy vừa cảm thấy mình bất lực trước Bộ Lĩnh, ngồi trên ngựa mà hồn phách nơi đâu, về đến Động Giang lại thêm một lần thất kinh, phía trên cổng thành Nguyễn Bặc, Cự Lang đã đứng đợi tự bao giờ. Bặc khiêm nhường nói : 

- Đỗ tướng quân, ngài hà tất phải cố chấp làm vậy, chủ tướng tôi mấy lần dụng kế, chẳng lần nào nhân đó mà xuống tay chém giết, cốt để ngài biết rằng chủ tướng tôi rất trọng tài của ngài đó.

- Ta theo Ngô Vương đánh giặc khi Lĩnh chỉ là đứa trẻ, ta nay chạy vòng trong thiên la địa võng của Lĩnh nhưng chết cũng chẳng hàng, ngươi nói chi phí lời. Ta kính ngươi tài cao lại hào hiệp nay chết trong tay ngươi cũng đặng cười mà đi, xuống đây đánh với ta. 

- Chủ tướng tôi lệnh rằng phải hạn chế đánh giết, quân của ngài đã bao ngày mệt mỏi, lính tôi lại an nhàn, lấy khỏe đánh mệt mỏi tất không ngừng tay sát, tôi không đánh, nay Thanh Oai vẫn còn, ngài nên về đó. 

Thạc chán nản, đến muốn chết cũng chẳng đặng được, lại phải kéo về Thanh Oai, về thành rồi ở mãi trong thành. Chẳng được lâu, quân của Đinh Bộ Lĩnh lại kéo đến vây riết, trong một tháng chỉ chặn đường tiếp lương mà không đánh vào, Trịnh Tú kêu gọi quân Thạc ra hàng, quân ấy biết chẳng thoát được nên ra hàng ngày mỗi nhiều, Thạc cũng không ngăn giữ. 

Đầu mùa xuân năm 967, biết chẳng xoay chuyển được Cảnh Thạc, Đinh Bộ Lĩnh lệnh cho các tướng hạ thành Thanh Oai lúc này chỉ còn khoảng hơn một ngàn quân, Cảnh Thạc trúng tên chết trong đám hỗn chiến, sứ quân Đỗ Cảnh Thạc mất từ đó. Đinh Bộ Lĩnh với 1 vạn binh cả hành quân lẫn vây đánh mất gần 6 tháng thì hạ được 1 vạn năm ngàn quân của Cảnh Thạc, phá được 4 thành lớn và trên dưới 10 đồn nhỏ, thu được hơn năm ngàn hàng binh. Quân Cảnh Thạc thương vong gần một ngàn, số còn lại hoặc theo Lĩnh hoặc tản mát đi hết, Cát Lợi được Lĩnh tha cũng xin về quê, hứa rày chẳng động binh.

Lĩnh lấy được toàn bộ đất Động Giang rồi, vừa an dân vừa cho sửa sang lại thành lũy đồn trại, lập thế phòng thủ, đến cuối xuân thì xong xuôi mọi việc. Lúc ấy Đinh Bộ Lĩnh mới họp các tướng, định kế hoạch tiếp theo, các tướng vào ngồi đâu đấy, Lĩnh nói: 

- Ta xem sau Đỗ Cảnh Thạc, 3 anh em Nguyễn Siêu là đáng gờm nhất, quân này đóng 3 nơi tạo thế chân vạc, gần đây lại càng lớn mạnh thướng đánh lấn ra ngoài. Trọng 3 đạo, Nguyễn Siêu là mạnh nhất, phá được Nguyễn Siêu thì thế chân vạc không còn, 2 sứ kia không cần lo nghĩ.

Lưu Cơ đứng ra nói: 

- Nguyễn Siêu giữ đất Tây Phù Liệt, đất này nằm giữa đất Động Giang của ta và Đăng Châu của Phạm Bạch Hổ, muốn hạ Siêu, trộm nghĩ nên thu phục Phạm Bạch Hổ trước, sau đó tạo thế gọng kìm. 

- Phải lắm Lưu Cơ, ấy cũng là sở ý của ta. 

Lúc đó Nguyễn Bặc chắp tay nói: 

- Tôi hai lần ra gặp Phạm Bach Hổ đều nghe ông ấy nói ngoài Ngô Vương chỉ có chủ tướng đáng cho ông ấy theo, nay tôi lại xin đến Đăng Châu đem ý của chủ tướng mà nói, chắc ông ấy chịu.

Bộ Lĩnh chưa trả lời, Phạm Hạp, Phạm Cự Lang thưa thêm :

- Chủ tướng cho chúng tôi cùng theo Nguyễn Bặc tướng quân, Phạm Bạch Hổ vốn là chú của hai anh em tôi, lời chúng tôi nói tất ông ấy lấy làm nghĩ.

Đinh Bộ Lĩnh cười nói: 

- Các ngươi không hiểu tính của Bạch Hổ rồi, ngày xưa Bạch Hổ đem quân đến Thuận Thành một đao lấy đầu Kiều Công Tiễn rồi bỏ đi ngay trước mặt Dương Tam Kha, Ngô Xương Ngập, về sau khi Ngô Vương lập chí đánh Hán, đòi tự chủ lại cho nước Nam ta, Bạch Hổ mới theo về. Ngô Vương hỏi sao trước bỏ đi sau lại theo về, Bạch Hổ đáp rằng "Khi đó ta biết tài của anh mà chưa biết chí của anh, nay biết rồi nên ta theo về.". Nói vậy để các ngươi biết dùng lời hay để Bạch Hổ chịu giúp thì được, nhưng lời nào cũng vô dụng nếu muốn Bạch Hổ chịu theo.

Muốn biết Đinh Bộ Lĩnh dùng cách nào thu phục Phạm Bạch Hổ xem hồi sau sẽ rõ.